व्यास उवाच
अस्ति तालध्वजा नाम नगरी त्रिदिवोपमा । सर्वलोकेषु विख्याता प्रकीर्णा गुणिनां गणैः ॥
तत्रासीद्विक्रमो नाम राजा शुद्धकुलोद्भवः । धार्मिकः सत्यवादी च प्रजापालनतत्परः ॥
तस्य हारावती नाम वल्लभा भुवि दुर्लभा । आसीत्स्वकीयवदनप्रभाजितशशिप्रभा ॥
तस्य चैव प्रिया राज्ञः स्त्रीगणेऽपि च तिष्ठति । गङ्गेव सरितां भर्तुस्तिष्ठत्यपि सरिद्गणे ॥
भूदेवदेवकृपया कालेन कियता द्विज । व्यजायत सुतस्तस्याः सर्वलक्षणसंयुतः ॥
शास्त्रोक्तविधिना तस्य स राजा सर्वशास्त्रवित् । माधवेति ततो नाम चक्रवर्ती चकार ह ॥
ततोऽसौ माधवो विप्र कालेन कियता बली । सर्वविद्यासरित्पारं गतः सद्गुणसङ्गतः ॥
asti tāladhvajā nāma nagarī tridivopamā | sarvalokeṣu vikhyātā prakīrṇā guṇināṃ gaṇaiḥ ||
tatrāsīdvikramo nāma rājā śuddhakulodbhavaḥ | dhārmikaḥ satyavādī ca prajāpālanatatparaḥ ||
tasya hārāvatī nāma vallabhā bhuvi durlabhā | āsītsvakīyavadanaprabhājitaśaśiprabhā ||
tasya caiva priyā rājñaḥ strīgaṇe'pi ca tiṣṭhati | gaṅgeva saritāṃ bhartustiṣṭhatyapi saridgaṇe ||
bhūdevadevakṛpayā kālena kiyatā dvija | vyajāyata sutastasyāḥ sarvalakṣaṇasaṃyutaḥ ||
śāstroktavidhinā tasya sa rājā sarvaśāstravit | mādhaveti tato nāma cakravartī cakāra ha ||
tato'sau mādhavo vipra kālena kiyatā balī | sarvavidyāsaritpāraṃ gataḥ sadguṇasaṅgataḥ ||
Есть город по имени Таладхваджа, подобный третьему небу, прославленный во всех мирах, полный сонмами достойных. Там был царь по имени Викрама, рождённый в чистом роду, праведный, правдоречивый, усердный в охранении подданных. У него была возлюбленная по имени Харавати, редкостная на земле, сиянием своего лица победившая сияние месяца. И она, любимая того царя, стоит среди сонма жён, как Ганга стоит среди сонма рек у своего супруга. Милостью земных богов и богов со временем, о дваждырождённый, родился у неё сын, наделённый всеми признаками. По уставу, изречённому шастрой, тот царь, знаток всех шастр, вседержец, сотворил ему затем имя «Мадхава». Затем тот Мадхава, о брахман, со временем стал сильным и достиг другого берега реки всех наук, соединённый с добрыми достоинствами.
d9d3369a8971 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:14:08 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Начало составлено из одних достоинств: чистый род, правдивый отец, любимая мать, учёный сын. Ни один из них не сделал ничего дурного — и всё, что последует, вырастет именно отсюда.