उपनिषद्
Гопала-тапани-упанишадаGopāla-tāpanī Uttara 28
1641 / 5341
उपनिषद् · Gopāla-tāpanī Uttara 28
देवनागरी

सा होवाच गान्धर्वी—कथं वाऽस्मासु जातोऽसौ गोपालः कथं वा ज्ञातोऽसौ त्वया मुने कृष्णः को वाऽस्य मन्त्रः किं वाऽस्य स्थानं कथं वा देवक्यां जातः को वाऽस्य ज्यायान् रामो भवति कीदृशी पूजाऽस्य गोपालस्य भवति साक्षात् प्रकृतिपरोऽयमात्मा गोपालः कथं त्ववतीर्णो भूम्यां हि वै

लिप्यंतरण (IAST)

sā hovāca gāndharvī—kathaṁ vā'smāsu jāto'sau gopālaḥ kathaṁ vā jñāto'sau tvayā mune kṛṣṇaḥ ko vā'sya mantraḥ kiṁ vā'sya sthānaṁ kathaṁ vā devakyāṁ jātaḥ ko vā'sya jyāyān rāmo bhavati kīdṛśī pūjā'sya gopālasya bhavati sākṣāt prakṛtiparo'yamātmā gopālaḥ kathaṁ tvavatīrṇo bhūmyāṁ hi vai

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सा ह उवाच गान्धर्वीsā ha uvāca gāndharvīand Gāndharvī said; then Gāndharvī spoke
कथम् वा अस्मासु जातःkatham vā asmāsu jātaḥhow was He born among us; in what way did He appear with us
असौ गोपालःasau gopālaḥthis Cowherd; that Gopāla
कथम् वा ज्ञातःkatham vā jñātaḥand how was He known; in what way did He become known
असौ त्वया मुनेasau tvayā muneto thee, O sage; to thee, muni
कृष्णःkṛṣṇaḥKṛṣṇa; Kṛṣṇa Himself
कः वा अस्य मन्त्रःkaḥ vā asya mantraḥwhat is His mantra; what is His manu
किम् वा अस्य स्थानम्kim vā asya sthānamwhat is His place; where is His abode
कथम् वा देवक्याम् जातःkatham vā devakyām jātaḥhow was He born of Devakī; in what way did He come from Devakī
कः वा अस्य ज्यायान् रामःkaḥ vā asya jyāyān rāmaḥwho is His elder, Rāma; who is His elder brother Rāma
कीदृशी पूजा अस्यkīdṛśī pūjā asyawhat is the worship; what is the pūjā
गोपालस्य भवतिgopālasya bhavatiof this Cowherd; of Gopāla
साक्षात् प्रकृतिपरःsākṣāt prakṛtiparaḥbeing truly beyond nature; directly transcendent to prakṛti
अयम् आत्मा गोपालःayam ātmā gopālaḥthis Self, the Cowherd; this Soul who is Gopāla
कथम् तु अवतीर्णः भूम्याम्katham tu avatīrṇaḥ bhūmyāmhow then did He descend to earth; in what way did He come down to the earth
अनुवाद

And Gāndharvī said: how was this Cowherd born among us? how didst thou come to know Him, O sage? what is His mantra? what is His place? how was He born of Devakī? who is His elder brother Rāma? what is the worship of this Cowherd? And how did He, truly beyond nature, the Self, descend to earth?

संस्करण

8bda447db505 · प्रकाशित 28 जुल॰ 2026, 2:30:24 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से