Varāha
दर्शितोऽयं मया चात्मा हेतुमात्रेण केनचित् ॥ मया यदाश्रितश्चाम्रस्तेन कुब्जत्वमागतः
एवं कुब्जाम्रकं ख्यातं स्थानमतेन्मनस्विनि ॥ मृतापि तत्र गच्छन्ति मम लोकाय केवलम्
अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ दृष्ट्वा स मामृषिश्चैव यानि वाक्यानि भाषते
एवं तत्र मया दृष्टः कुब्जरूपं समास्थितः ॥ जानुभ्यामवनिङ्गत्वा किंचिदेव प्रभाषते
नमस्कृत्य स्थितं तं तु मुनिं वै संशितव्रतम् ॥ वरेण छन्दयामास अहं प्रीतमना धरे
ममैव वचनं श्रुत्वा स मुनिस्तपसान्वितः ॥ उवाच मधुरं वाक्यं प्रसादार्थी महायशाः
darśito'yaṃ mayā cātmā hetumātreṇa kenacit || mayā yadāśritaścāmrastena kubjatvamāgataḥ
evaṃ kubjāmrakaṃ khyātaṃ sthānamatenmanasvini || mṛtāpi tatra gacchanti mama lokāya kevalam
anyacca te pravakṣyāmi tacchṛṇuṣva vasundhare || dṛṣṭvā sa māmṛṣiścaiva yāni vākyāni bhāṣate
evaṃ tatra mayā dṛṣṭaḥ kubjarūpaṃ samāsthitaḥ || jānubhyāmavaniṅgatvā kiṃcideva prabhāṣate
namaskṛtya sthitaṃ taṃ tu muniṃ vai saṃśitavratam || vareṇa chandayāmāsa ahaṃ prītamanā dhare
mamaiva vacanaṃ śrutvā sa munistapasānvitaḥ || uvāca madhuraṃ vākyaṃ prasādārthī mahāyaśāḥ
«„Явлен был мною этот облик свой — лишь по некоей причине; и манго, к которому я прибегнул, тем обрело согбенность. Так прославлено место это — Кубджамрака, о разумная; и умершие там идут единственно в мой мир. И иное тебе изреку, то слушай, о Держащая богатства: увидев меня, риши и говорит те слова. Так увиден был там мною, принявший согбенный облик, коленями коснувшись земли, — нечто изрекает. Поклонившись, того стоящего мудреца, строгого в обете, почтил я даром, с довольным умом, о Держащая. Услышав именно моё слово, тот мудрец, наделённый подвигом, сказал сладкое слово, ищущий милости, великославный“».
1409b0eebaea · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 6:50:03 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Имя места объяснено просто: дерево согнулось оттого, что к нему прибегнул Господь. Святыня получила имя от следа, оставленного прикосновением.
И мудрец повторяет то же движение: сгибается, касаясь коленями земли. Согбенное дерево и согбенный человек стоят рядом.
Сперва Господь предлагает дар, и лишь потом мудрец говорит. Просьба здесь не предваряет милость, а следует за нею.