यदाभिषिक्तः स पृथुः पूर्वं राज्ये महर्षिभिः ततः क्रमेण राज्यानि ददौ लोकपितामहः ।
नक्षत्रग्रहविप्राणां वीरुधां चाप्य् अशेषतः सोमं राज्ये ऽदधद् ब्रह्मा यज्ञानां तपसाम् अपि ।
राज्ञां वैश्रवणं राज्ये जलानां वरुणं तथा आदित्यानां पतिं विष्णुं वसूनाम् अथ पावकम् ।
प्रजापतीनां दक्षं तु वासवं मरुताम् अपि दैत्यानां दानवानां च प्रह्लादम् अधिपं ददौ ।
पितॄणां धर्मराजानं यमं राज्ये ऽभ्यषेचयत् ऐरावतं गजेन्द्राणाम् अशेषाणां पतिं ददौ ।
पतत्रिणां च गरुडं देवानाम् अपि वासवम् उच्चैःश्रवसम् अश्वानां वृषभं तु गवाम् अपि ।
मृगाणां चैव सर्वेषां राज्ये सिंहं ददौ प्रभुः । शेषं तु दन्दशूकानामकरोत्पतिमव्ययः ।
हिमालयं स्थावरणां मुनीनां कपिलं मुनिम् । नखिनां देष्ट्रिणां चैव मृगाणां व्याघ्रमीश्वरम् ।
वनस्पतीनां राजानेः प्लक्षमैवाब्यषेचयत् । एवमेवान्यजातीनां प्राधान्येनाकरोत्प्रभून् ।
yadābhiṣiktaḥ sa pṛthuḥ pūrvaṃ rājye maharṣibhiḥ tataḥ krameṇa rājyāni dadau lokapitāmahaḥ /
nakṣatragrahaviprāṇāṃ vīrudhāṃ cāpy aśeṣataḥ somaṃ rājye 'dadhad brahmā yajñānāṃ tapasām api /
rājñāṃ vaiśravaṇaṃ rājye jalānāṃ varuṇaṃ tathā ādityānāṃ patiṃ viṣṇuṃ vasūnām atha pāvakam /
prajāpatīnāṃ dakṣaṃ tu vāsavaṃ marutām api daityānāṃ dānavānāṃ ca prahlādam adhipaṃ dadau /
pitṝṇāṃ dharmarājānaṃ yamaṃ rājye 'bhyaṣecayat airāvataṃ gajendrāṇām aśeṣāṇāṃ patiṃ dadau /
patatriṇāṃ ca garuḍaṃ devānām api vāsavam uccaiḥśravasam aśvānāṃ vṛṣabhaṃ tu gavām api /
mṛgāṇāṃ caiva sarveṣāṃ rājye siṃhaṃ dadau prabhuḥ / śeṣaṃ tu dandaśūkānāmakarotpatimavyayaḥ /
himālayaṃ sthāvaraṇāṃ munīnāṃ kapilaṃ munim / nakhināṃ deṣṭriṇāṃ caiva mṛgāṇāṃ vyāghramīśvaram /
vanaspatīnāṃ rājāneḥ plakṣamaivābyaṣecayat / evamevānyajātīnāṃ prādhānyenākarotprabhūn /
Когда великие мудрецы прежде помазали Притху на царство, тогда праотец миров по порядку раздал владычества. Сому Брахма поставил на царство над созвездиями, планетами, брахманами и всеми растениями, а также над жертвами и подвигами; Вайшравану — над царями, Варуну — над водами, Вишну — владыкою Адитьев, Огонь — над Васу, Дакшу — над владыками потомства, Васаву — над Марутами, а Прахладу дал повелителем дайтьев и данавов. Яму, царя закона, помазал на царство над предками; Айравату дал владыкою всех слонов, Гаруду — над пернатыми, Васаву — над богами, Уччайхшраваса — над конями, быка — над коровами, льва — над всеми зверями, Шешу — над жалящими, Гималаи — над недвижными, мудреца Капилу — над мудрецами, тигра — над когтистыми и клыкастыми, плакшу — над лесными деревьями; так же поставил он по главенству владык и у прочих родов.
d71367992431 · प्रकाशित 22 अग॰ 2026, 12:34:09 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Первая амша кончается тем же, чем начиналась вся её вторая половина, — порядком.
После того как Притху выровнял землю и завёл хозяйство, Брахма расставляет над всем сущим начальников. И список этот замечателен своей полнотой: у планет есть владыка, у растений, у коней, у коров, у змей, у гор, у деревьев, у мудрецов и у зверей.
Ничто не оставлено без главы. Даже у жалящих свой владыка — Шеша; даже у лесных деревьев — плакша.
Замечательно и то, что Вишну назван здесь владыкою Адитьев — одним из начальников в общем перечне, наравне с Ямой и Варуной. Тот, о ком вся книга, стоит в списке должностей как один из.
И рядом, в том же ряду, — Прахлада, повелитель дайтьев и данавов. Того самого мальчика, которого травили и жгли, ставят во главе рода его убийц.