अथ पुनश् च निरूप्य वृन्दा सविस्मयम् आह—अहो ! हरिवंशे गोविन्दाभिषेकं रचयितुम् आगतस्य शचीपतेर् वचनम् इदम् इति लिखितम् । तस्य सर्वगतताम् अपि शंसद् दृश्यते, यथा—
तस्योपरि गवां लोकः साध्यास् तं पालयन्ति हि ।
स हि सर्वगतः कृष्ण महाकाशगतो महान् ॥
उपर्य् उपरि तत्रापि गतिस् तव तपोमयी ।
यां न विद्मो वयं सर्वे पृच्छन्तोऽपि पितामहम् ॥ इति ।
किन्तु तद् इदं विशद्यताम् ।
पूर्णिमा प्राह—साध्याः इति सर्वेषाम् अस्माकं प्रसादनीया इत्य् अर्थः । सर्वगतः इति श्रीकृष्णविग्रहवद् अचिन्त्यशक्तितया विभुर् इत्य् अर्थः । तथापि सर्वोर्ध्वता तादृगुपासकानां तथैव स्फुरणाद् इति गम्यते । महाकाशो ब्रह्म आकाशस् तल्लिङ्गात् इति न्यायात् । तद्गतः इति तदनुभवोपर्य् अप्य् अनुभवनीय इत्य् अर्थः । तपोमयी इति पारमैश्वर्यमयीत्य् अर्थः । यां न विद्मः इति ब्रह्मापि दुर्ज्ञेयतया न सम्यक् प्रकाशयतीति भावः ।
atha punaś ca nirūpya vṛndā savismayam āha—aho ! harivaṁśe govindābhiṣekaṁ racayitum āgatasya śacīpater vacanam idam iti likhitam | tasya sarvagatatām api śaṁsad dṛśyate, yathā—
tasyopari gavāṁ lokaḥ sādhyās taṁ pālayanti hi |
sa hi sarva-gataḥ kṛṣṇa mahākāśa-gato mahān ||
upary upari tatrāpi gatis tava tapomayī |
yāṁ na vidmo vayaṁ sarve pṛcchanto’pi pitāmaham || iti |
kintu tad idaṁ viśadyatām |
pūrṇimā prāha—sādhyāḥ iti sarveṣām asmākaṁ prasādanīyā ity arthaḥ | sarva-gataḥ iti śrī-kṛṣṇa-vigrahavad acintya-śaktitayā vibhur ity arthaḥ | tathāpi sarvordhvatā tādṛg-upāsakānāṁ tathaiva sphuraṇād iti gamyate | mahākāśo brahma ākāśas tal-liṅgāt iti nyāyāt | tad-gataḥ iti tad-anubhavopary apy anubhavanīya ity arthaḥ | tapomayī iti pāramaiśvaryamayīty arthaḥ | yāṁ na vidmaḥ iti brahmāpi durjñeyatayā na samyak prakāśayatīti bhāvaḥ |
размер не определён
Снова поразмыслив, Вринда с изумлением сказала: „Ах! В «Хариванше» записаны слова супруга Шачи, что пришёл помазать Говинду; и видно, что он славит и её вездесущность: «Над ним — мир коров, его охраняют садхьи; ведь он вездесущ, Кришна, велик, пребывает в великом небе. Выше и выше — и там Твой путь, полный тапаса, которого мы все не знаем, хоть и спрашивали Праотца». Но растолкуйте это“. Паурнамаси сказала: „«Садхьи» значит: его должны умилостивлять все мы. «Вездесущ» — по непостижимой силе всепроникающ, как тело Шри Кришны. И всё же он превыше всего — потому что так является тем, кто так ему поклоняется. «Великое небо» — это Брахман, по сутре «Небо — по его признакам». «Пребывает в нём» — то есть его надо переживать выше даже переживания Брахмана. «Полный тапаса» — полный высшего владычества. «Которого мы не знаем» — то есть и Брахма, потому что его трудно познать, не раскрывает его вполне“.
9648fc19daa4 · опубликовано 25 сент. 2026 г., 05:07:45 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Шачи — жена Индры; Праотец — Брахма. Цитата — «Хариванша», часть 2, гл. 19, стихи 31–32; сутра — «Веданта-сутра», 1.1.22.