Махабхарата
Дьюта-парва: завершение перечня даней2.48.1–4
2541 / 15823
Махабхарата · 2.48.1–4
Деванагари

दुर्योधन उवाच
दायं तु तस्मै विविधं शृणु मे गदतो ऽनघ ॥
यज्ञार्थं राजभिर् दत्तं महान्तं धनसंचयम् ॥
मेरुमन्दरयोर् मध्ये शैलोदाम् अभितो नदीम् ॥
ये ते कीचकवेणूनां छायां रम्याम् उपासते ॥
खशा एकाशनाज्योहाः प्रदरा दीर्घवेणवः ॥
पशुपाश् च कुणिन्दाश् च तङ्गणाः परतङ्गणाः ॥
ते वै पिपीलिकं नाम वरदत्तं पिपीलिकैः ॥
जातरूपं द्रोणमेयम् अहार्षुः पुञ्जशो नृपाः ॥

Транслитерация (IAST)

duryodhana uvāca
dāyaṃ tu tasmai vividhaṃ śṛṇu me gadato 'nagha ||
yajñārthaṃ rājabhir dattaṃ mahāntaṃ dhanasaṃcayam ||
merumandarayor madhye śailodām abhito nadīm ||
ye te kīcakaveṇūnāṃ chāyāṃ ramyām upāsate ||
khaśā ekāśanājyohāḥ pradarā dīrghaveṇavaḥ ||
paśupāś ca kuṇindāś ca taṅgaṇāḥ parataṅgaṇāḥ ||
te vai pipīlikaṃ nāma varadattaṃ pipīlikaiḥ ||
jātarūpaṃ droṇameyam ahārṣuḥ puñjaśo nṛpāḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
दायं तु तस्मै विविधंdāyaṃ tu tasmai vividhaṃ«дар же ему разнообразный
शृणु मे गदतो ऽनघśṛṇu me gadato 'naghaуслышь, как я рассказываю, о безупречный, —
यज्ञ-अर्थं राजभिर् दत्तंyajña-arthaṃ rājabhir dattaṃради жертвы царями данное
महान्तं धन-संचयम्mahāntaṃ dhana-saṃcayamвеликое скопление богатства;
मेरु-मन्दरयोर् मध्येmeru-mandarayor madhyeмеж Меру и Мандарой,
शैलोदाम् अभितो नदीम्śailodām abhito nadīmпо реке Шайлоде,
ये ते कीचक-वेणूनांye te kīcaka-veṇūnāṃте, [что] тростников-кичака
छायां रम्याम् उपासतेchāyāṃ ramyām upāsateв прекрасной тени пребывают, —
खशा एकाशन-आज्योहाःkhaśā ekāśana-ājyohāḥкхаши, экашаны, аджьохи,
प्रदरा दीर्घ-वेणवःpradarā dīrgha-veṇavaḥпрадары, длиннотростниковые,
पशुपाश् च कुणिन्दाश् चpaśupāś ca kuṇindāś caпастухи, кунинды,
तङ्गणाः पर-तङ्गणाःtaṅgaṇāḥ para-taṅgaṇāḥтанганы, паратанганы, —
ते वै पिपीलिकं नामte vai pipīlikaṃ nāmaте золото „муравьиное“,
वर-दत्तं पिपीलिकैःvara-dattaṃ pipīlikaiḥмуравьями [как] дар данное,
जातरूपं द्रोण-मेयम्jātarūpaṃ droṇa-meyamзолото, мерою в дрону,
अहार्षुः पुञ्जशो नृपाःahārṣuḥ puñjaśo nṛpāḥприносили грудами, [те] цари».
दुर्योधनduryodhanaисходная форма «duryodhana», добавленная для полного покрытия пословного блока
यज्ञार्थंyajñārthaṃисходная форма «yajñārthaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
धनसंचयम्dhanasaṃcayamисходная форма «dhanasaṃcayam», добавленная для полного покрытия пословного блока
मेरुमन्दरयोर्merumandarayorисходная форма «merumandarayor», добавленная для полного покрытия пословного блока
कीचकवेणूनांkīcakaveṇūnāṃисходная форма «kīcakaveṇūnāṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
एकाशनाज्योहाःekāśanājyohāḥисходная форма «ekāśanājyohāḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
दीर्घवेणवःdīrghaveṇavaḥисходная форма «dīrghaveṇavaḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
परतङ्गणाःparataṅgaṇāḥисходная форма «parataṅgaṇāḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
वरदत्तंvaradattaṃисходная форма «varadattaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
द्रोणमेयम्droṇameyamисходная форма «droṇameyam», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

«Услышь же, о безупречный, как я рассказываю, о разнообразном даре ему — великом скоплении богатства, данном царями ради жертвы. Те, что обитают меж Меру и Мандарой, по реке Шайлоде, в прекрасной тени тростников-кичака, — кхаши, экашаны, аджьохи, прадары, длиннотростниковые, пастухи, кунинды, танганы и паратанганы, — приносили грудами то золото, называемое „муравьиным“, данное [как] дар муравьями, мерою в дрону».

Версия

bfb9413cee5b · опубликовано 16 июл. 2026 г., 15:49:22 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами