Махабхарата
Дьюта-парва: помазание Юдхиштхиры (рассказ Дурьодханы)2.49.1–4
2551 / 15823
Махабхарата · 2.49.1–4
Деванагари

दुर्योधन उवाच
आर्यास् तु ये वै राजानः सत्यसंधा महाव्रताः ॥
पर्याप्तविद्या वक्तारो वेदान्तावभृथाप्लुताः ॥
धृतिमन्तो ह्रीनिषेधा धर्मात्मानो यशस्विनः ॥
मूर्धाभिषिक्तास् ते चैनं राजानः पर्युपासते ॥
दक्षिणार्थं समानीता राजभिः कांस्यदोहनाः ॥
आरण्या बहुसाहस्रा अपश्यं तत्र तत्र गाः ॥
आजह्रुस् तत्र सत्कृत्य स्वयम् उद्यम्य भारत ॥
अभिषेकार्थम् अव्यग्रा भाण्डम् उच्चावचं नृपाः ॥

Транслитерация (IAST)

duryodhana uvāca
āryās tu ye vai rājānaḥ satyasaṃdhā mahāvratāḥ ||
paryāptavidyā vaktāro vedāntāvabhṛthāplutāḥ ||
dhṛtimanto hrīniṣedhā dharmātmāno yaśasvinaḥ ||
mūrdhābhiṣiktās te cainaṃ rājānaḥ paryupāsate ||
dakṣiṇārthaṃ samānītā rājabhiḥ kāṃsyadohanāḥ ||
āraṇyā bahusāhasrā apaśyaṃ tatra tatra gāḥ ||
ājahrus tatra satkṛtya svayam udyamya bhārata ||
abhiṣekārtham avyagrā bhāṇḍam uccāvacaṃ nṛpāḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
आर्यास् तु ये वै राजानःāryās tu ye vai rājānaḥ«те же благородные цари,
सत्य-संधा महाव्रताःsatya-saṃdhā mahāvratāḥверные истине, великих обетов,
पर्याप्त-विद्या वक्तारोparyāpta-vidyā vaktāroв науках совершенные, [искусные] вещатели,
वेद-अन्त-अवभृथ-आप्लुताःveda-anta-avabhṛtha-āplutāḥомытые [омовением] веданты и авабхритхи,
धृतिमन्तो ह्री-निषेधाdhṛtimanto hrī-niṣedhāстойкие, скромностью обузданные,
धर्म-आत्मानो यशस्विनःdharma-ātmāno yaśasvinaḥправедные, славные,
मूर्ध-अभिषिक्तास् ते च एनंmūrdha-abhiṣiktās te ca enaṃна царство помазанные, те ему
राजानः पर्युपासतेrājānaḥ paryupāsateцари прислуживали;
दक्षिणा-अर्थं समानीताdakṣiṇā-arthaṃ samānītāради дакшины приведённые
राजभिः कांस्य-दोहनाःrājabhiḥ kāṃsya-dohanāḥцарями, с бронзовыми подойниками,
आरण्या बहु-साहस्राāraṇyā bahu-sāhasrāлесные, многотысячные,
अपश्यं तत्र तत्र गाःapaśyaṃ tatra tatra gāḥвидел я там и сям коров;
आजह्रुस् तत्र सत्कृत्यājahrus tatra satkṛtyaпринесли [их] с почётом,
स्वयम् उद्यम्य भारतsvayam udyamya bhārataсами подняв, о Бхарата,
अभिषेक-अर्थम् अव्यग्राabhiṣeka-artham avyagrāради помазания, невозмутимо,
भाण्डम् उच्चावचं नृपाःbhāṇḍam uccāvacaṃ nṛpāḥутварь высокую и низкую, цари».
दुर्योधनduryodhanaисходная форма «duryodhana», добавленная для полного покрытия пословного блока
सत्यसंधाsatyasaṃdhāисходная форма «satyasaṃdhā», добавленная для полного покрытия пословного блока
पर्याप्तविद्याparyāptavidyāисходная форма «paryāptavidyā», добавленная для полного покрытия пословного блока
वेदान्तावभृथाप्लुताःvedāntāvabhṛthāplutāḥисходная форма «vedāntāvabhṛthāplutāḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
ह्रीनिषेधाhrīniṣedhāисходная форма «hrīniṣedhā», добавленная для полного покрытия пословного блока
धर्मात्मानोdharmātmānoисходная форма «dharmātmāno», добавленная для полного покрытия пословного блока
मूर्धाभिषिक्तास्mūrdhābhiṣiktāsисходная форма «mūrdhābhiṣiktās», добавленная для полного покрытия пословного блока
चैनंcainaṃисходная форма «cainaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
दक्षिणार्थंdakṣiṇārthaṃисходная форма «dakṣiṇārthaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
कांस्यदोहनाःkāṃsyadohanāḥисходная форма «kāṃsyadohanāḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
बहुसाहस्राbahusāhasrāисходная форма «bahusāhasrā», добавленная для полного покрытия пословного блока
अभिषेकार्थम्abhiṣekārthamисходная форма «abhiṣekārtham», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

«А те благородные цари, верные истине, великих обетов, совершенные в науках, [искусные] вещатели, омытые [омовением] веданты и авабхритхи, стойкие, обузданные скромностью, праведные, славные, помазанные на царство, — те цари ему прислуживали. Ради дакшины приведённые царями, с бронзовыми подойниками, лесные, многотысячные коровы — видел я там и сям. С почётом, сами подняв, о Бхарата, цари невозмутимо принесли ради помазания утварь, высокую и низкую».

Версия

8da9dadb1c6b · опубликовано 16 июл. 2026 г., 15:49:22 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами