Махабхарата
Дьюта-парва: довольство против алчности — доктрина Дурьодханы2.50.10–13
2562 / 15823
Махабхарата · 2.50.10–13
Деванагари

दुर्योधन उवाच
जानन् वै मोहयसि मां नावि नौर् इव संयता ॥
स्वार्थे किं नावधानं ते उताहो द्वेष्टि मां भवान् ॥
न सन्तीमे धार्तराष्ट्रा येषां त्वम् अनुशासिता ॥
भविष्यम् अर्थम् आख्यासि सदा त्वं कृत्यम् आत्मनः ॥
परप्रणेयो ऽग्रणीर् हि यश् च मार्गात् प्रमुह्यति ॥
पन्थानम् अनुगच्छेयुः कथं तस्य पदानुगाः ॥
राजन् परिगतप्रज्ञो वृद्धसेवी जितेन्द्रियः ॥
प्रतिपन्नान् स्वकार्येषु संमोहयसि नो भृशम् ॥

Транслитерация (IAST)

duryodhana uvāca
jānan vai mohayasi māṃ nāvi naur iva saṃyatā ||
svārthe kiṃ nāvadhānaṃ te utāho dveṣṭi māṃ bhavān ||
na santīme dhārtarāṣṭrā yeṣāṃ tvam anuśāsitā ||
bhaviṣyam artham ākhyāsi sadā tvaṃ kṛtyam ātmanaḥ ||
parapraṇeyo 'graṇīr hi yaś ca mārgāt pramuhyati ||
panthānam anugaccheyuḥ kathaṃ tasya padānugāḥ ||
rājan parigataprajño vṛddhasevī jitendriyaḥ ||
pratipannān svakāryeṣu saṃmohayasi no bhṛśam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
जानन् वै मोहयसि मांjānan vai mohayasi māṃ«зная [всё], ты морочишь меня,
नावि नौर् इव संयताnāvi naur iva saṃyatāкак ладья, к ладье привязанная;
स्व-अर्थे किं न अवधानं तेsva-arthe kiṃ na avadhānaṃ teв собственной выгоде нет ли у тебя внимания,
उत आहो द्वेष्टि मां भवान्uta āho dveṣṭi māṃ bhavānили же ненавидишь меня ты?
न सन्ति इमे धार्तराष्ट्राna santi ime dhārtarāṣṭrāне [уцелеют] эти Дхартараштры,
येषां त्वम् अनुशासिताyeṣāṃ tvam anuśāsitāкоим ты наставник;
भविष्यम् अर्थम् आख्यासिbhaviṣyam artham ākhyāsi„будущее [— решённое] дело“ ты говоришь
सदा त्वं कृत्यम् आत्मनःsadā tvaṃ kṛtyam ātmanaḥвсегда о том, что нам надлежит [делать];
पर-प्रणेयो ऽग्रणीर् हिpara-praṇeyo 'graṇīr hiвождь, ведомый другими,
यश् च मार्गात् प्रमुह्यतिyaś ca mārgāt pramuhyatiкоторый с пути сбивается, —
पन्थानम् अनुगच्छेयुःpanthānam anugaccheyuḥкак пойдут путём
कथं तस्य पद-अनुगाःkathaṃ tasya pada-anugāḥего последователи?
राजन् परिगत-प्रज्ञोrājan parigata-prajñoо царь, [ты,] зрелого разума,
वृद्ध-सेवी जित-इन्द्रियःvṛddha-sevī jita-indriyaḥслужитель старцев, обуздавший чувства, —
प्रतिपन्नान् स्व-कार्येषुpratipannān sva-kāryeṣuнас, устремлённых к своим делам,
संमोहयसि नो भृशम्saṃmohayasi no bhṛśamсильно сбиваешь с толку».
दुर्योधनduryodhanaисходная форма «duryodhana», добавленная для полного покрытия пословного блока
स्वार्थेsvārtheисходная форма «svārthe», добавленная для полного покрытия пословного блока
नावधानंnāvadhānaṃисходная форма «nāvadhānaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
उताहोutāhoисходная форма «utāho», добавленная для полного покрытия пословного блока
सन्तीमेsantīmeисходная форма «santīme», добавленная для полного покрытия пословного блока
परप्रणेयोparapraṇeyoисходная форма «parapraṇeyo», добавленная для полного покрытия пословного блока
पदानुगाःpadānugāḥисходная форма «padānugāḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
परिगतप्रज्ञोparigataprajñoисходная форма «parigataprajño», добавленная для полного покрытия пословного блока
वृद्धसेवीvṛddhasevīисходная форма «vṛddhasevī», добавленная для полного покрытия пословного блока
जितेन्द्रियःjitendriyaḥисходная форма «jitendriyaḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
स्वकार्येषुsvakāryeṣuисходная форма «svakāryeṣu», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

«Зная [всё], ты морочишь меня, как ладья, привязанная к ладье; нет ли у тебя внимания к собственной выгоде, или ты меня ненавидишь? Не [уцелеют] эти Дхартараштры, коим ты наставник, [ибо] о том, что нам надлежит делать, ты всегда говоришь: „будущее [уже] решено“. Вождь, ведомый другими и сбивающийся с пути, — как пойдут его путём последователи? О царь, [ты,] зрелого разума, служитель старцев, обуздавший чувства, — нас, устремлённых к своим делам, ты сильно сбиваешь с толку».

Версия

56e0475222ff · опубликовано 16 июл. 2026 г., 15:49:22 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами