Махабхарата
Дьюта-парва: довольство против алчности — доктрина Дурьодханы2.50.25–28
2566 / 15823
Махабхарата · 2.50.25–28
Деванагари

आजमीढ रिपोर् लक्ष्मीर् मा ते रोचिष्ट भारत ॥
एष भारः सत्त्ववतां नयः शिरसि धिष्ठितः ॥
जन्मवृद्धिम् इवार्थानां यो वृद्धिम् अभिकाङ्क्षते ॥
एधते ज्ञातिषु स वै सद्योवृद्धिर् हि विक्रमः ॥
नाप्राप्य पाण्डवैश्वर्यं संशयो मे भविष्यति ॥
अवाप्स्ये वा श्रियं तां हि शेष्ये वा निहतो युधि ॥
अतादृशस्य किं मे ऽद्य जीवितेन विशां पते ॥
वर्धन्ते पाण्डवा नित्यं वयं तु स्थिरवृद्धयः ॥

Транслитерация (IAST)

ājamīḍha ripor lakṣmīr mā te rociṣṭa bhārata ||
eṣa bhāraḥ sattvavatāṃ nayaḥ śirasi dhiṣṭhitaḥ ||
janmavṛddhim ivārthānāṃ yo vṛddhim abhikāṅkṣate ||
edhate jñātiṣu sa vai sadyovṛddhir hi vikramaḥ ||
nāprāpya pāṇḍavaiśvaryaṃ saṃśayo me bhaviṣyati ||
avāpsye vā śriyaṃ tāṃ hi śeṣye vā nihato yudhi ||
atādṛśasya kiṃ me 'dya jīvitena viśāṃ pate ||
vardhante pāṇḍavā nityaṃ vayaṃ tu sthiravṛddhayaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
आजमीढ रिपोर् लक्ष्मीर्ājamīḍha ripor lakṣmīr«о Аджамидха, врага фортуна
मा ते रोचिष्ट भारतmā te rociṣṭa bhārataда не понравится тебе, о Бхарата;
एष भारः सत्त्ववतांeṣa bhāraḥ sattvavatāṃэто бремя — [удел] сильных духом —
नयः शिरसि धिष्ठितःnayaḥ śirasi dhiṣṭhitaḥгосударственная мудрость, на голове возложена;
जन्म-वृद्धिम् इव अर्थानांjanma-vṛddhim iva arthānāṃкак роста рода, богатств
यो वृद्धिम् अभिकाङ्क्षतेyo vṛddhim abhikāṅkṣateкто роста жаждет,
एधते ज्ञातिषु स वैedhate jñātiṣu sa vaiтот процветает среди родичей;
सद्यो-वृद्धिर् हि विक्रमःsadyo-vṛddhir hi vikramaḥибо доблесть — мгновенный рост;
न अप्राप्य पाण्डव-ऐश्वर्यंna aprāpya pāṇḍava-aiśvaryaṃне обретя Пандавова владычества,
संशयो मे भविष्यतिsaṃśayo me bhaviṣyatiколебания у меня не будет;
अवाप्स्ये वा श्रियं तां हिavāpsye vā śriyaṃ tāṃ hiлибо обрету ту фортуну,
शेष्ये वा निहतो युधिśeṣye vā nihato yudhiлибо лягу, убитый в битве;
अतादृशस्य किं मे ऽद्यatādṛśasya kiṃ me 'dyaчто мне ныне, не такому [как они],
जीवितेन विशां पतेjīvitena viśāṃ pateв жизни, о владыка народа?
वर्धन्ते पाण्डवा नित्यंvardhante pāṇḍavā nityaṃПандавы возрастают постоянно,
वयं तु स्थिर-वृद्धयःvayaṃ tu sthira-vṛddhayaḥмы же — застывшего роста».
जन्मवृद्धिम्janmavṛddhimисходная форма «janmavṛddhim», добавленная для полного покрытия пословного блока
इवार्थानांivārthānāṃисходная форма «ivārthānāṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
सद्योवृद्धिर्sadyovṛddhirисходная форма «sadyovṛddhir», добавленная для полного покрытия пословного блока
नाप्राप्यnāprāpyaисходная форма «nāprāpya», добавленная для полного покрытия пословного блока
पाण्डवैश्वर्यंpāṇḍavaiśvaryaṃисходная форма «pāṇḍavaiśvaryaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
स्थिरवृद्धयःsthiravṛddhayaḥисходная форма «sthiravṛddhayaḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

«О Аджамидха, да не понравится тебе фортуна врага, о Бхарата; это бремя — государственная мудрость — возложено на головы сильных духом. Кто жаждет роста богатств, как роста рода, тот процветает среди родичей; ибо доблесть — мгновенный рост. Не обретя Пандавова владычества, я не [останусь] в колебании: либо обрету ту фортуну, либо лягу, убитый в битве. Что мне ныне в жизни, не такому, как они, о владыка народа? Пандавы возрастают постоянно, а мы — застывшего роста».

Версия

2726c15a9db7 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 15:49:22 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами