Махабхарата
Анудьюта-парва: знаки ухода, великие знамения и слово Дроны2.71.3–8
2759 / 15823
Махабхарата · 2.71.3–8
Деванагари

विदुर उवाच
वस्त्रेण संवृत्य मुखं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥
बाहू विशालौ कृत्वा तु भीमो गच्छति पाण्डवः ॥
सिकता वपन् सव्यसाची राजानम् अनुगच्छति ॥
माद्रीपुत्रः सहदेवो मुखम् आलिप्य गच्छति ॥
पांसूपलिप्तसर्वाङ्गो नकुलश् चित्तविह्वलः ॥
दर्शनीयतमो लोके राजानम् अनुगच्छति ॥
कृष्णा केशैः प्रतिच्छाद्य मुखम् आयतलोचना ॥
दर्शनीया प्ररुदती राजानम् अनुगच्छति ॥
धौम्यो याम्यानि सामानि रौद्राणि च विशां पते ॥
गायन् गच्छति मार्गेषु कुशान् आदाय पाणिना ॥
धृतराष्ट्र उवाच
विविधानीह रूपाणि कृत्वा गच्छन्ति पाण्डवाः ॥
तन् ममाचक्ष्व विदुर कस्माद् एवं व्रजन्ति ते ॥

Транслитерация (IAST)

vidura uvāca
vastreṇa saṃvṛtya mukhaṃ kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ ||
bāhū viśālau kṛtvā tu bhīmo gacchati pāṇḍavaḥ ||
sikatā vapan savyasācī rājānam anugacchati ||
mādrīputraḥ sahadevo mukham ālipya gacchati ||
pāṃsūpaliptasarvāṅgo nakulaś cittavihvalaḥ ||
darśanīyatamo loke rājānam anugacchati ||
kṛṣṇā keśaiḥ praticchādya mukham āyatalocanā ||
darśanīyā prarudatī rājānam anugacchati ||
dhaumyo yāmyāni sāmāni raudrāṇi ca viśāṃ pate ||
gāyan gacchati mārgeṣu kuśān ādāya pāṇinā ||
dhṛtarāṣṭra uvāca
vividhānīha rūpāṇi kṛtvā gacchanti pāṇḍavāḥ ||
tan mamācakṣva vidura kasmād evaṃ vrajanti te ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
वस्त्रेण संवृत्य मुखं कुन्ती-पुत्रो युधिष्ठिरःvastreṇa saṃvṛtya mukhaṃ kuntī-putro yudhiṣṭhiraḥ«закрыв одеянием лицо, [идёт] сын Кунти Юдхиштхира;
बाहू विशालौ कृत्वा तु भीमो गच्छति पाण्डवःbāhū viśālau kṛtvā tu bhīmo gacchati pāṇḍavaḥраскинув же широко руки, идёт Бхима Пандава;
सिकता वपन् सव्यसाची राजानम् अनुगच्छतिsikatā vapan savyasācī rājānam anugacchatiрассыпая песок, Савьясачи следует за царём;
माद्री-पुत्रः सहदेवो मुखम् आलिप्य गच्छतिmādrī-putraḥ sahadevo mukham ālipya gacchatiсын Мадри Сахадева идёт, замазав [чем-то] лицо;
पांसु-उपलिप्त-सर्व-अङ्गो नकुलश् चित्त-विह्वलःpāṃsu-upalipta-sarva-aṅgo nakulaś citta-vihvalaḥНакула, [с] телом, всё умащённым пылью, со смятенным сердцем,
दर्शनीय-तमो लोके राजानम् अनुगच्छतिdarśanīya-tamo loke rājānam anugacchatiпрекраснейший в мире, следует за царём;
कृष्णा केशैः प्रतिच्छाद्य मुखम् आयत-लोचनाkṛṣṇā keśaiḥ praticchādya mukham āyata-locanāКришна, прикрыв власами лицо, длинноокая,
दर्शनीया प्ररुदती राजानम् अनुगच्छतिdarśanīyā prarudatī rājānam anugacchatiпрекрасная, рыдая, следует за царём;
धौम्यो याम्यानि सामानि रौद्राणि च विशां पतेdhaumyo yāmyāni sāmāni raudrāṇi ca viśāṃ pateДхаумья же Ямовы, грозные саманы, о владыка народа,
गायन् गच्छति मार्गेषु कुशान् आदाय पाणिनाgāyan gacchati mārgeṣu kuśān ādāya pāṇināпоёт на путях, взяв в руку [траву] куша;
विविधानि इह रूपाणि कृत्वा गच्छन्ति पाण्डवाःvividhāni iha rūpāṇi kṛtvā gacchanti pāṇḍavāḥразличные образы [приняв], идут Пандавы;
तन् मम आचक्ष्व विदुर कस्माद् एवं व्रजन्ति तेtan mama ācakṣva vidura kasmād evaṃ vrajanti teповедай мне о том, Видура, — отчего так шествуют они?»
कुन्तीपुत्रोkuntīputroисходная форма «kuntīputro», добавленная для полного покрытия пословного блока
माद्रीपुत्रःmādrīputraḥисходная форма «mādrīputraḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
पांसूपलिप्तसर्वाङ्गोpāṃsūpaliptasarvāṅgoисходная форма «pāṃsūpaliptasarvāṅgo», добавленная для полного покрытия пословного блока
चित्तविह्वलःcittavihvalaḥисходная форма «cittavihvalaḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
दर्शनीयतमोdarśanīyatamoисходная форма «darśanīyatamo», добавленная для полного покрытия пословного блока
आयतलोचनाāyatalocanāисходная форма «āyatalocanā», добавленная для полного покрытия пословного блока
धृतराष्ट्रdhṛtarāṣṭraисходная форма «dhṛtarāṣṭra», добавленная для полного покрытия пословного блока
विविधानीहvividhānīhaисходная форма «vividhānīha», добавленная для полного покрытия пословного блока
ममाचक्ष्वmamācakṣvaисходная форма «mamācakṣva», добавленная для полного покрытия пословного блока
विदुरviduraисходная форма «vidura», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

[Дхритараштра:] «Закрыв одеянием лицо, идёт сын Кунти Юдхиштхира; раскинув широко руки, идёт Бхима Пандава. Рассыпая песок, Савьясачи следует за царём; сын Мадри Сахадева идёт, замазав лицо. Накула, с телом, всё умащённым пылью, со смятенным сердцем, прекраснейший в мире, следует за царём. Кришна, прикрыв власами лицо, длинноокая и прекрасная, рыдая, следует за царём. А Дхаумья поёт на путях грозные саманы Ямы, о владыка народа, взяв в руку траву куша. Различные образы приняв, идут Пандавы; поведай мне, Видура, отчего так шествуют они?»

Версия

840a8b93731c · опубликовано 16 июл. 2026 г., 16:17:50 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами