Махабхарата
Анудьюта-парва: знаки ухода, великие знамения и слово Дроны2.71.23–28
2765 / 15823
Махабхарата · 2.71.23–28
Деванагари

हा हा गच्छन्ति नो नाथाः समवेक्षध्वम् ईदृशम् ॥
इति पौराः सुदुःखार्ताः क्रोशन्ति स्म समन्ततः ॥
एवम् आकारलिङ्गैस् ते व्यवसायं मनोगतम् ॥
कथयन्तः स्म कौन्तेया वनं जग्मुर् मनस्विनः ॥
एवं तेषु नराग्र्येषु निर्यत्सु गजसाह्वयात् ॥
अनभ्रे विद्युतश् चासन् भूमिश् च समकम्पत ॥
राहुर् अग्रसद् आदित्यम् अपर्वणि विशां पते ॥
उल्का चाप्य् अपसव्यं तु पुरं कृत्वा व्यशीर्यत ॥
प्रव्याहरन्ति क्रव्यादा गृध्रगोमायुवायसाः ॥
देवायतनचैत्येषु प्राकाराट्टालकेषु च ॥
एवम् एते महोत्पाता वनं गच्छति पाण्डवे ॥
भारतानाम् अभावाय राजन् दुर्मन्त्रिते तव ॥

Транслитерация (IAST)

hā hā gacchanti no nāthāḥ samavekṣadhvam īdṛśam ||
iti paurāḥ suduḥkhārtāḥ krośanti sma samantataḥ ||
evam ākāraliṅgais te vyavasāyaṃ manogatam ||
kathayantaḥ sma kaunteyā vanaṃ jagmur manasvinaḥ ||
evaṃ teṣu narāgryeṣu niryatsu gajasāhvayāt ||
anabhre vidyutaś cāsan bhūmiś ca samakampata ||
rāhur agrasad ādityam aparvaṇi viśāṃ pate ||
ulkā cāpy apasavyaṃ tu puraṃ kṛtvā vyaśīryata ||
pravyāharanti kravyādā gṛdhragomāyuvāyasāḥ ||
devāyatanacaityeṣu prākārāṭṭālakeṣu ca ||
evam ete mahotpātā vanaṃ gacchati pāṇḍave ||
bhāratānām abhāvāya rājan durmantrite tava ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
हा हा गच्छन्ति नो नाथाः समवेक्षध्वम् ईदृशम्hā hā gacchanti no nāthāḥ samavekṣadhvam īdṛśam«увы, увы! уходят наши защитники; узрите же такое [бедствие]!» —
इति पौराः सु-दुःख-आर्ताः क्रोशन्ति स्म समन्ततःiti paurāḥ su-duḥkha-ārtāḥ krośanti sma samantataḥтак горожане, сильно удручённые горем, вопили повсюду;
एवम् आकार-लिङ्गैस् ते व्यवसायं मनो-गतम्evam ākāra-liṅgais te vyavasāyaṃ mano-gatamтак знаками облика [возвещая] своё решение, [сокрытое] в уме,
कथयन्तः स्म कौन्तेया वनं जग्मुर् मनस्विनःkathayantaḥ sma kaunteyā vanaṃ jagmur manasvinaḥКаунтеи, мужественные, ушли в лес;
एवं तेषु नर-अग्र्येषु निर्यत्सु गज-साह्वयात्evaṃ teṣu nara-agryeṣu niryatsu gaja-sāhvayātкогда же те лучшие из мужей выходили из Слоновьего Града,
अनभ्रे विद्युतश् च आसन् भूमिश् च समकम्पतanabhre vidyutaś ca āsan bhūmiś ca samakampataпри безоблачном [небе] явились молнии, и земля содрогнулась;
राहुर् अग्रसद् आदित्यम् अपर्वणि विशां पतेrāhur agrasad ādityam aparvaṇi viśāṃ pateРаху поглотил солнце не во время [затмения], о владыка народа;
उल्का च अप्य् अपसव्यं तु पुरं कृत्वा व्यशीर्यतulkā ca apy apasavyaṃ tu puraṃ kṛtvā vyaśīryataи метеор, обойдя город слева [неблагоприятно], рассыпался;
प्रव्याहरन्ति क्रव्य-आदा गृध्र-गोमायु-वायसाःpravyāharanti kravya-ādā gṛdhra-gomāyu-vāyasāḥзавопили пожиратели плоти — стервятники, шакалы и вороны —
देव-आयतन-चैत्येषु प्राकार-अट्टालकेषु चdeva-āyatana-caityeṣu prākāra-aṭṭālakeṣu caв храмах богов, на чайтьях, на стенах и башнях;
एवम् एते मह-उत्पाता वनं गच्छति पाण्डवेevam ete maha-utpātā vanaṃ gacchati pāṇḍaveтак эти великие знамения [явились], когда Пандава уходит в лес, —
भारतानाम् अभावाय राजन् दुर्-मन्त्रिते तवbhāratānām abhāvāya rājan dur-mantrite tavaна погибель Бхаратов, о царь, по дурному совету твоему.
सुदुःखार्ताःsuduḥkhārtāḥисходная форма «suduḥkhārtāḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
आकारलिङ्गैस्ākāraliṅgaisисходная форма «ākāraliṅgais», добавленная для полного покрытия пословного блока
मनोगतम्manogatamисходная форма «manogatam», добавленная для полного покрытия пословного блока
नराग्र्येषुnarāgryeṣuисходная форма «narāgryeṣu», добавленная для полного покрытия пословного блока
गजसाह्वयात्gajasāhvayātисходная форма «gajasāhvayāt», добавленная для полного покрытия пословного блока
चासन्cāsanисходная форма «cāsan», добавленная для полного покрытия пословного блока
चाप्य्cāpyисходная форма «cāpy», добавленная для полного покрытия пословного блока
क्रव्यादाkravyādāисходная форма «kravyādā», добавленная для полного покрытия пословного блока
गृध्रगोमायुवायसाःgṛdhragomāyuvāyasāḥисходная форма «gṛdhragomāyuvāyasāḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
देवायतनचैत्येषुdevāyatanacaityeṣuисходная форма «devāyatanacaityeṣu», добавленная для полного покрытия пословного блока
प्राकाराट्टालकेषुprākārāṭṭālakeṣuисходная форма «prākārāṭṭālakeṣu», добавленная для полного покрытия пословного блока
महोत्पाताmahotpātāисходная форма «mahotpātā», добавленная для полного покрытия пословного блока
दुर्मन्त्रितेdurmantriteисходная форма «durmantrite», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

«Увы, увы! Уходят наши защитники; узрите же такое бедствие!» — так горожане, сильно удручённые горем, вопили повсюду. Так знаками облика возвещая своё сокрытое в уме решение, мужественные Каунтеи ушли в лес. Когда же те лучшие из мужей выходили из Слоновьего Града, при безоблачном небе сверкнули молнии, и земля содрогнулась. Раху поглотил солнце вне времени затмения, о владыка народа; и метеор, неблагоприятно обойдя город слева, рассыпался. Завопили пожиратели плоти — стервятники, шакалы и вороны — в храмах богов, на чайтьях, на стенах и башнях. Так явились эти великие знамения, когда Пандава уходит в лес, — на погибель Бхаратов, о царь, по дурному совету твоему.

Версия

7ce4118d687f · опубликовано 16 июл. 2026 г., 16:17:50 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами