बृहस्पतिर् उवाच
मानुषो नहुषो राजा देवर्षिगणतेजसा ॥
देवराज्यम् अनुप्राप्तः सर्वान् नो बाधते भृशम् ॥
इन्द्र उवाच
कथं नु नहुषो राज्यं देवानां प्राप दुर्लभम् ॥
तपसा केन वा युक्तः किंवीर्यो वा बृहस्पते ॥
बृहस्पतिर् उवाच
देवा भीताः शक्रम् अकामयन्त; त्वया त्यक्तं महद् ऐन्द्रं पदं तत् ॥
तदा देवाः पितरो ऽथर्षयश् च; गन्धर्वसंघाश् च समेत्य सर्वे ॥
गत्वाब्रुवन् नहुषं शक्र तत्र; त्वं नो राजा भव भुवनस्य गोप्ता ॥
तान् अब्रवीन् नहुषो नास्मि शक्त; आप्यायध्वं तपसा तेजसा च ॥
एवम् उक्तैर् वर्धितश् चापि देवै; राजाभवन् नहुषो घोरवीर्यः ॥
त्रैलोक्ये च प्राप्य राज्यं तपस्विनः; कृत्वा वाहान् याति लोकान् दुरात्मा ॥
bṛhaspatir uvāca
mānuṣo nahuṣo rājā devarṣigaṇatejasā ||
devarājyam anuprāptaḥ sarvān no bādhate bhṛśam ||
indra uvāca
kathaṃ nu nahuṣo rājyaṃ devānāṃ prāpa durlabham ||
tapasā kena vā yuktaḥ kiṃvīryo vā bṛhaspate ||
bṛhaspatir uvāca
devā bhītāḥ śakram akāmayanta; tvayā tyaktaṃ mahad aindraṃ padaṃ tat ||
tadā devāḥ pitaro 'tharṣayaś ca; gandharvasaṃghāś ca sametya sarve ||
gatvābruvan nahuṣaṃ śakra tatra; tvaṃ no rājā bhava bhuvanasya goptā ||
tān abravīn nahuṣo nāsmi śakta; āpyāyadhvaṃ tapasā tejasā ca ||
evam uktair vardhitaś cāpi devai; rājābhavan nahuṣo ghoravīryaḥ ||
trailokye ca prāpya rājyaṃ tapasvinaḥ; kṛtvā vāhān yāti lokān durātmā ||
Им сказал Нахуша: «Я не могу; наполни меня своей силой и добродетелью своей аскезы!» Сказав это, божества укрепили его, о царь богов! И после этого Нахуша стал человеком ужасной силы и, став таким образом правителем трех миров, он взял в упряжь великих святых, и таким образом несчастный странствовал из мира в мир. Пусть ты никогда не увидишь Нахушу, которая ужасна. Он испускает яд из своих глаз и поглощает энергию всего. Все боги чрезвычайно напуганы; они ходят скрытно и не бросают на него взгляда!» «Салья продолжал: «Пока этот лучший из рода Ангиры говорил так, пришел этот хранитель мира Кувера, а также Яма, сын Сурьи, и старый бог Сома, и Варуна. И, придя туда, они сказали великому Индре: «Как удачно, что сын Тваштри был убит, а также Вритра!
d66d5ba3245f · опубликовано 17 июл. 2026 г., 03:31:49 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Фрагмент 5.16.21-25 развивает главную тему Удьога-парвы: усилие ради мира уже совершается на фоне неизбежной войны. Дхарма здесь раскрывается через речь, выбор посольства, верность обещаниям и ответственность царей за последствия своего решения.