इतश् चेतश् च सर्वेषां भूमिपानां महात्मनाम् ॥
तिस्रो ऽन्याः समवर्तन्त वाहिन्यो भरतर्षभ ॥
एवम् एकादशावृत्ताः सेना दुर्योधनस्य ताः ॥
युयुत्समानाः कौन्तेयान् नानाध्वजसमाकुलाः ॥
न हास्तिनपुरे राजन्न् अवकाशो ऽभवत् तदा ॥
राज्ञां सबलमुख्यानां प्राधान्येनापि भारत ॥
ततः पञ्चनदं चैव कृत्स्नं च कुरुजाङ्गलम् ॥
तथा रोहितकारण्यं मरुभूमिश् च केवला ॥
अहिच्छत्रं कालकूटं गङ्गाकूलं च भारत ॥
वारणा वाटधानं च यामुनश् चैव पर्वतः ॥
itaś cetaś ca sarveṣāṃ bhūmipānāṃ mahātmanām ||
tisro 'nyāḥ samavartanta vāhinyo bharatarṣabha ||
evam ekādaśāvṛttāḥ senā duryodhanasya tāḥ ||
yuyutsamānāḥ kaunteyān nānādhvajasamākulāḥ ||
na hāstinapure rājann avakāśo 'bhavat tadā ||
rājñāṃ sabalamukhyānāṃ prādhānyenāpi bhārata ||
tataḥ pañcanadaṃ caiva kṛtsnaṃ ca kurujāṅgalam ||
tathā rohitakāraṇyaṃ marubhūmiś ca kevalā ||
ahicchatraṃ kālakūṭaṃ gaṅgākūlaṃ ca bhārata ||
vāraṇā vāṭadhānaṃ ca yāmunaś caiva parvataḥ ||
И от прославленного царя других стран пришли, о лучший из рода Бхараты, три больших отряда войск. Таким образом, у Дурьодханы было войско, насчитывавшее одиннадцать Акшаухини, жаждущих сражаться с сыновьями Кунти и ощетинившихся знаменами различных форм. И, о потомок Бхараты, в городе Хастинапуре не нашлось места даже для главных предводителей армии Дурьодханы. И по этой причине земля пяти рек, и вся область, называемая Куруджангала, и лес Рохитаки, который был одинаково диким, и Ахичатра, и Калакута, и берега Ганги, и Варана, и Ватадхана, и горные массивы на границе Ямуны - вся эта обширная территория, полная обильного зерна и богатства, была полностью заселена армией Кауравов.
e60a95151196 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 03:31:49 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Фрагмент 5.19.26-30 развивает главную тему Удьога-парвы: усилие ради мира уже совершается на фоне неизбежной войны. Ключевые темы: Дурьодхана. Дхарма здесь раскрывается через речь, выбор посольства, верность обещаниям и ответственность царей за последствия своего решения.