Махабхарата
Удьога-парва: посольство Кришны к Куру, главы 71-1375.101.1-5
4691 / 15823
Махабхарата · 5.101.1-5
Деванагари

नारद उवाच
इयं भोगवती नाम पुरी वासुकिपालिता ॥
यादृशी देवराजस्य पुरीवर्यामरावती ॥
एष शेषः स्थितो नागो येनेयं धार्यते सदा ॥
तपसा लोकमुख्येन प्रभावमहता मही ॥
श्वेतोच्चयनिभाकारो नानाविधविभूषणः ॥
सहस्रं धारयन् मूर्ध्नां ज्वालाजिह्वो महाबलः ॥
इह नानाविधाकारा नानाविधविभूषणाः ॥
सुरसायाः सुता नागा निवसन्ति गतव्यथाः ॥
मणिस्वस्तिकचक्राङ्काः कमण्डलुकलक्षणाः ॥
सहस्रसंख्या बलिनः सर्वे रौद्राः स्वभावतः ॥

Транслитерация (IAST)

nārada uvāca
iyaṃ bhogavatī nāma purī vāsukipālitā ||
yādṛśī devarājasya purīvaryāmarāvatī ||
eṣa śeṣaḥ sthito nāgo yeneyaṃ dhāryate sadā ||
tapasā lokamukhyena prabhāvamahatā mahī ||
śvetoccayanibhākāro nānāvidhavibhūṣaṇaḥ ||
sahasraṃ dhārayan mūrdhnāṃ jvālājihvo mahābalaḥ ||
iha nānāvidhākārā nānāvidhavibhūṣaṇāḥ ||
surasāyāḥ sutā nāgā nivasanti gatavyathāḥ ||
maṇisvastikacakrāṅkāḥ kamaṇḍalukalakṣaṇāḥ ||
sahasrasaṃkhyā balinaḥ sarve raudrāḥ svabhāvataḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
नारदnāradaНарада; мудрец Нарада
उवाचuvācaсказал; произнёс
इयंiyaṃэта; она
भोगवतीbhogavatīБхогавати; город Бхогавати
नामnāmaпо имени; называемый
पुरीpurīгород; столица
वासुकिपालिताvāsukipālitāохраняемая Васуки; под защитой Васуки
यादृशीyādṛśīкакая; подобная
देवराजस्यdevarājasyaцаря богов; Индры
पुरीवर्यामरावतीpurīvaryāmarāvatīлучшая столица Амаравати; превосходный город Амаравати
एषeṣaэтот; он
शेषःśeṣaḥШеша; наг Шеша
स्थितोsthitoстоящий; утвердившийся
नागोnāgoнаг; змей
येनेयंyeneyaṃкоторым эта; тем, кем эта
धार्यतेdhāryateподдерживается; удерживается
सदाsadāвсегда; постоянно
तपसाtapasāаскезой; силой подвижничества
लोकमुख्येनlokamukhyenaглавным в мире; первейшим среди миров
प्रभावमहताprabhāvamahatāвеликим могуществом; огромным влиянием
महीmahīземной мир; суша
श्वेतोच्चयनिभाकारोśvetoccayanibhākāroобликом подобный белой горе; имеющий вид белой громады
नानाविधविभूषणःnānāvidhavibhūṣaṇaḥукрашенный разными украшениями; с многообразными уборами
सहस्रंsahasraṃтысячу; множество тысяч
धारयन्dhārayanдержащий; сохраняющий
मूर्ध्नांmūrdhnāṃголов; макушек
ज्वालाजिह्वोjvālājihvoс огненным языком; чей язык как пламя
महाबलःmahābalaḥмогучий; великосильный
इहihaздесь; в этом месте
नानाविधाकाराnānāvidhākārāразнообразных обликов; многообразных форм
नानाविधविभूषणाःnānāvidhavibhūṣaṇāḥукрашенные разными украшениями; с многообразными уборами
सुरसायाःsurasāyāḥСурасы; матери Сурасы
सुताsutāдочь; рождённая; царевна
नागाnāgāнаги; змеи
निवसन्तिnivasantiживут; обитают
गतव्यथाःgatavyathāḥбез страданий; избавленные от боли
मणिस्वस्तिकचक्राङ्काःmaṇisvastikacakrāṅkāḥотмеченные самоцветами, свастиками и дисками; имеющие знаки драгоценностей, свастики и чакры
कमण्डलुकलक्षणाःkamaṇḍalukalakṣaṇāḥотмеченные знаками кувшина; имеющие знак камандалу
सहस्रसंख्याsahasrasaṃkhyāчислом в тысячу; тысячечисленные
बलिनःbalinaḥсильные; могучие
सर्वेsarveвсе; каждый из них
रौद्राःraudrāḥгрозные; свирепые
स्वभावतःsvabhāvataḥпо природе; естественно
Литературный перевод

Нарада сказал: «Эта область принадлежит птицам, у всех из которых превосходное оперение. Все они питаются змеями. Они никогда не чувствуют усталости, проявляя свое мастерство, совершая путешествия или неся бремя. Этот род, о возничий, размножился от шести сыновей Гаруды. Это Сумукха, Сунаман, Сунетра, Суварчас, Суанч и тот принц птиц по имени Сувала.

Версия

3a6f2f887c7a · опубликовано 17 июл. 2026 г., 05:30:29 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами