राजा कृतयुगस्रष्टा त्रेताया द्वापरस्य च ॥
युगस्य च चतुर्थस्य राजा भवति कारणम् ॥
कृतस्य कारणाद् राजा स्वर्गम् अत्यन्तम् अश्नुते ॥
त्रेतायाः कारणाद् राजा स्वर्गं नात्यन्तम् अश्नुते ॥
प्रवर्तनाद् द्वापरस्य यथाभागम् उपाश्नुते ॥
ततो वसति दुष्कर्मा नरके शाश्वतीः समाः ॥
राजदोषेण हि जगत् स्पृश्यते जगतः स च ॥
राजधर्मान् अवेक्षस्व पितृपैतामहोचितान् ॥
नैतद् राजर्षिवृत्तं हि यत्र त्वं स्थातुम् इच्छसि ॥
न हि वैक्लव्यसंसृष्ट आनृशंस्ये व्यवस्थितः ॥
प्रजापालनसंभूतं किं चित् प्राप फलं नृपः ॥
rājā kṛtayugasraṣṭā tretāyā dvāparasya ca ||
yugasya ca caturthasya rājā bhavati kāraṇam ||
kṛtasya kāraṇād rājā svargam atyantam aśnute ||
tretāyāḥ kāraṇād rājā svargaṃ nātyantam aśnute ||
pravartanād dvāparasya yathābhāgam upāśnute ||
tato vasati duṣkarmā narake śāśvatīḥ samāḥ ||
rājadoṣeṇa hi jagat spṛśyate jagataḥ sa ca ||
rājadharmān avekṣasva pitṛpaitāmahocitān ||
naitad rājarṣivṛttaṃ hi yatra tvaṃ sthātum icchasi ||
na hi vaiklavyasaṃsṛṣṭa ānṛśaṃsye vyavasthitaḥ ||
prajāpālanasaṃbhūtaṃ kiṃ cit prāpa phalaṃ nṛpaḥ ||
«Царь создаёт Крита-югу, Трета-югу, Двапара-югу и становится причиной четвёртой эпохи. За создание Крита-юги царь вкушает небеса полностью; за создание Трета-юги он вкушает небеса не в полной мере; за установление Двапары получает долю согласно мере. Затем дурнодетельный царь живёт в аду вечные годы, ибо из-за вины царя поражается мир, а царь связан с миром. Рассмотри царские дхармы, достойные отцов и дедов: то положение, в котором ты хочешь стоять, не является путём царей-риши. Царь, смешанный со слабостью и утверждённый только в мягкости, не получает никакого плода, рождающегося из защиты подданных».
cf1e1cb250d1 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 05:51:08 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Кунти связывает судьбу мира с качеством царя. Слабость, выдаваемая за милосердие, не приносит плода защиты: когда правитель не исполняет свою обязанность, страдают подданные, предки и сам порядок времени.