नीचैः स्थित्वा तु विदुर उपास्ते स्म विनीतवत् ॥
प्रेष्यवत् पुरुषव्याघ्रो वालव्यजनम् उत्क्षिपन् ॥
ततः सर्वाः प्रजास् तात धृतराष्ट्रं जनेश्वरम् ॥
अन्वपद्यन्त विधिवद् यथा पाण्डुं नराधिपम् ॥
विसृज्य धृतराष्ट्राय राज्यं स विदुराय च ॥
चचार पृथिवीं पाण्डुः सर्वां परपुरंजयः ॥
कोशसंजनने दाने भृत्यानां चान्ववेक्षणे ॥
भरणे चैव सर्वस्य विदुरः सत्यसंगरः ॥
संधिविग्रहसंयुक्तो राज्ञः संवाहनक्रियाः ॥
अवैक्षत महातेजा भीष्मः परपुरंजयः ॥
nīcaiḥ sthitvā tu vidura upāste sma vinītavat ||
preṣyavat puruṣavyāghro vālavyajanam utkṣipan ||
tataḥ sarvāḥ prajās tāta dhṛtarāṣṭraṃ janeśvaram ||
anvapadyanta vidhivad yathā pāṇḍuṃ narādhipam ||
visṛjya dhṛtarāṣṭrāya rājyaṃ sa vidurāya ca ||
cacāra pṛthivīṃ pāṇḍuḥ sarvāṃ parapuraṃjayaḥ ||
kośasaṃjanane dāne bhṛtyānāṃ cānvavekṣaṇe ||
bharaṇe caiva sarvasya viduraḥ satyasaṃgaraḥ ||
saṃdhivigrahasaṃyukto rājñaḥ saṃvāhanakriyāḥ ||
avaikṣata mahātejā bhīṣmaḥ parapuraṃjayaḥ ||
«А Видура, тигр среди людей, смиренно стоял ниже и служил, как скромный слуга, поднимая опахало из хвоста яка. Затем все подданные, сын мой, должным образом признали Дхритараштру, владыку людей, как прежде признавали царя Панду. Передав царство Дхритараштре и Видуре, Панду, победитель вражеских городов, обошел всю землю. Верный истине Видура занимался пополнением казны, раздачей даров, надзором за слугами и содержанием всего хозяйства. А могучий Бхишма, победитель вражеских городов, надзирал за делами царя, связанными с миром, войной и царским служением».
90e332c235d7 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 06:17:17 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
В этой главе Дрона, Видура и Гандхари один за другим возвращают Дурьодхану к одному и тому же основанию: власть Куру держится не на личной прихоти, а на дхарме рода, законной преемственности и верности старшим. Их слова показывают, что отказ от справедливой доли Пандавов разрушает не только политический порядок, но и саму ткань семьи.