दृष्ट्वा ध्वजाग्रं पार्थानां धार्तराष्ट्रो महामनाः ॥
सह सर्वैर् महीपालैः प्रत्यव्यूहत पाण्डवान् ॥
पाण्डुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि ॥
मध्ये नागसहस्रस्य भ्रातृभिः परिवारितम् ॥
दृष्ट्वा दुर्योधनं हृष्टाः सर्वे पाण्डवसैनिकाः ॥
दध्मुः सर्वे महाशङ्खान् भेरीर् जघ्नुः सहस्रशः ॥
ततः प्रहृष्टां स्वां सेनाम् अभिवीक्ष्याथ पाण्डवाः ॥
बभूवुर् हृष्टमनसो वासुदेवश् च वीर्यवान् ॥
ततो योधान् हर्षयन्तौ वासुदेवधनंजयौ ॥
दध्मतुः पुरुषव्याघ्रौ दिव्यौ शङ्खौ रथे स्थितौ ॥
पाञ्चजन्यस्य निर्घोषं देवदत्तस्य चोभयोः ॥
श्रुत्वा सवाहना योधाः शकृन्मूत्रं प्रसुस्रुवुः ॥
यथा सिंहस्य नदतः स्वनं श्रुत्वेतरे मृगाः ॥
त्रसेयुस् तद्वद् एवासीद् धार्तराष्ट्रबलं तदा ॥
dṛṣṭvā dhvajāgraṃ pārthānāṃ dhārtarāṣṭro mahāmanāḥ ||
saha sarvair mahīpālaiḥ pratyavyūhata pāṇḍavān ||
pāṇḍureṇātapatreṇa dhriyamāṇena mūrdhani ||
madhye nāgasahasrasya bhrātṛbhiḥ parivāritam ||
dṛṣṭvā duryodhanaṃ hṛṣṭāḥ sarve pāṇḍavasainikāḥ ||
dadhmuḥ sarve mahāśaṅkhān bherīr jaghnuḥ sahasraśaḥ ||
tataḥ prahṛṣṭāṃ svāṃ senām abhivīkṣyātha pāṇḍavāḥ ||
babhūvur hṛṣṭamanaso vāsudevaś ca vīryavān ||
tato yodhān harṣayantau vāsudevadhanaṃjayau ||
dadhmatuḥ puruṣavyāghrau divyau śaṅkhau rathe sthitau ||
pāñcajanyasya nirghoṣaṃ devadattasya cobhayoḥ ||
śrutvā savāhanā yodhāḥ śakṛnmūtraṃ prasusruvuḥ ||
yathā siṃhasya nadataḥ svanaṃ śrutvetare mṛgāḥ ||
traseyus tadvad evāsīd dhārtarāṣṭrabalaṃ tadā ||
Когда великий духом сын Дхритараштры увидел верх знамени Партхов, он вместе со всеми царями выстроил боевой порядок против Пандавов. Дурьодхана стоял среди тысячи слонов, окружённый братьями, а над его головой держали белый царский зонт. Увидев его, все воины Пандавов возликовали: они затрубили в великие раковины и тысячами забили в барабаны. Затем Пандавы, увидев своё ликующее войско, сами ободрились сердцем; вместе с ними был могучий Васудева. После этого Кришна и Арджуна, два тигра среди людей, стоя на колеснице и воодушевляя воинов, затрубили в свои божественные раковины. Услышав гром Панчаджаньи и Девадатты, воины противника вместе со своими животными испустили кал и мочу. Как прочие звери дрожат, услышав рёв льва, так тогда пришло в страх войско сыновей Дхритараштры.
12bf5e524b33 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 20:37:17 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Звук раковин здесь становится больше, чем военным сигналом. Панчаджанья и Девадатта раскрывают присутствие Кришны и Арджуны как духовный центр пандавского войска. Страх Кауравов описан телесно и резко: перед дхармой, поддержанной Господом, внешняя мощь Дурьодханы теряет внутреннюю опору.