मेरोस् तु पश्चिमे पार्श्वे केतुमालो महीपते ॥
जम्बूषण्डश् च तत्रैव सुमहान् नन्दनोपमः ॥
आयुर् दश सहस्राणि वर्षाणां तत्र भारत ॥
सुवर्णवर्णाश् च नराः स्त्रियश् चाप्सरसोपमाः ॥
अनामया वीतशोका नित्यं मुदितमानसाः ॥
जायन्ते मानवास् तत्र निष्टप्तकनकप्रभाः ॥
गन्धमादनशृङ्गेषु कुबेरः सह राक्षसैः ॥
संवृतो ऽप्सरसां संघैर् मोदते गुह्यकाधिपः ॥
गन्धमादनपादेषु परेष्व् अपरगण्डिकाः ॥
एकादश सहस्राणि वर्षाणां परमायुषः ॥
तत्र कृष्णा नरा राजंस् तेजोयुक्ता महाबलाः ॥
स्त्रियश् चोत्पलपत्राभाः सर्वाः सुप्रियदर्शनाः ॥
नीलात् परतरं श्वेतं श्वेताद् धैरण्यकं परम् ॥
वर्षम् ऐरावतं नाम ततः शृङ्गवतः परम् ॥
धनुःसंस्थे महाराज द्वे वर्षे दक्षिणोत्तरे ॥
इलावृतं मध्यमं तु पञ्च वर्षाणि चैव ह ॥
उत्तरोत्तरम् एतेभ्यो वर्षम् उद्रिच्यते गुणैः ॥
आयुष्प्रमाणम् आरोग्यं धर्मतः कामतो ऽर्थतः ॥
समन्वितानि भूतानि तेषु वर्षेषु भारत ॥
एवम् एषा महाराज पर्वतैः पृथिवी चिता ॥
meros tu paścime pārśve ketumālo mahīpate ||
jambūṣaṇḍaś ca tatraiva sumahān nandanopamaḥ ||
āyur daśa sahasrāṇi varṣāṇāṃ tatra bhārata ||
suvarṇavarṇāś ca narāḥ striyaś cāpsarasopamāḥ ||
anāmayā vītaśokā nityaṃ muditamānasāḥ ||
jāyante mānavās tatra niṣṭaptakanakaprabhāḥ ||
gandhamādanaśṛṅgeṣu kuberaḥ saha rākṣasaiḥ ||
saṃvṛto 'psarasāṃ saṃghair modate guhyakādhipaḥ ||
gandhamādanapādeṣu pareṣv aparagaṇḍikāḥ ||
ekādaśa sahasrāṇi varṣāṇāṃ paramāyuṣaḥ ||
tatra kṛṣṇā narā rājaṃs tejoyuktā mahābalāḥ ||
striyaś cotpalapatrābhāḥ sarvāḥ supriyadarśanāḥ ||
nīlāt parataraṃ śvetaṃ śvetād dhairaṇyakaṃ param ||
varṣam airāvataṃ nāma tataḥ śṛṅgavataḥ param ||
dhanuḥsaṃsthe mahārāja dve varṣe dakṣiṇottare ||
ilāvṛtaṃ madhyamaṃ tu pañca varṣāṇi caiva ha ||
uttarottaram etebhyo varṣam udricyate guṇaiḥ ||
āyuṣpramāṇam ārogyaṃ dharmataḥ kāmato 'rthataḥ ||
samanvitāni bhūtāni teṣu varṣeṣu bhārata ||
evam eṣā mahārāja parvataiḥ pṛthivī citā ||
На западном склоне Меру, о владыка земли, находится Кетумала, и там же — великий лес джамбу, подобный Нандане. Там, о Бхарата, срок жизни составляет десять тысяч лет; люди имеют золотой цвет, а женщины подобны апсарам. Люди там рождаются здоровыми, свободными от скорби, всегда радостными умом и сияющими как очищенное золото. На вершинах Гандхамаданы Кубера, владыка гухьяков, окружённый сонмами апсар, наслаждается вместе с ракшасами. У дальних подножий Гандхамаданы находятся Апараганддики; там высший срок жизни — одиннадцать тысяч лет. Там, о царь, люди темны цветом, исполнены сияющей силы и очень могучи, а все женщины прекрасны, словно лепестки лотоса. За Нилой находится Швета, за Шветой — Хайраньяка, а дальше, за Шрингаваном, варша по имени Айравата. О великий царь, две варши, южная и северная, имеют форму лука; средняя — Илаврита, и всего здесь пять варш. Чем дальше к северу расположена варша, тем больше она превосходит другие качествами: продолжительностью жизни, здоровьем, дхармой, наслаждением и благом. Такими свойствами наделены существа в этих варшах, о Бхарата. Так, о великий царь, земной мир покрыт горами.
fe45af5ec987 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 20:37:17 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Перечень варш показывает мир как пространство разных кармических условий: продолжительность жизни, здоровье, красота и радость распределены не случайно. В таком видении место рождения является частью нравственного порядка, а земля становится полем, где плоды прежних действий обретают видимые формы.