रक्षांसि वै हिमवति हेमकूटे तु गुह्यकाः ॥
सर्पा नागाश् च निषधे गोकर्णे च तपोधनाः ॥
देवासुराणां च गृहं श्वेतः पर्वत उच्यते ॥
गन्धर्वा निषधे शैले नीले ब्रह्मर्षयो नृप ॥
शृङ्गवांस् तु महाराज पितॄणां प्रतिसंचरः ॥
इत्य् एतानि महाराज सप्त वर्षाणि भागशः ॥
भूतान्य् उपनिविष्टानि गतिमन्ति ध्रुवाणि च ॥
तेषाम् ऋद्धिर् बहुविधा दृश्यते दैवमानुषी ॥
अशक्या परिसंख्यातुं श्रद्धेया तु बुभूषता ॥
यां तु पृच्छसि मा राजन् दिव्याम् एतां शशाकृतिम् ॥
पार्श्वे शशस्य द्वे वर्षे उभये दक्षिणोत्तरे ॥
कर्णौ तु नागद्वीपं च कश्यपद्वीपम् एव च ॥
ताम्रवर्णः शिरो राजञ् श्रीमान् मलयपर्वतः ॥
एतद् द्वितीयं द्वीपस्य दृश्यते शशसंस्थितम् ॥
rakṣāṃsi vai himavati hemakūṭe tu guhyakāḥ ||
sarpā nāgāś ca niṣadhe gokarṇe ca tapodhanāḥ ||
devāsurāṇāṃ ca gṛhaṃ śvetaḥ parvata ucyate ||
gandharvā niṣadhe śaile nīle brahmarṣayo nṛpa ||
śṛṅgavāṃs tu mahārāja pitṝṇāṃ pratisaṃcaraḥ ||
ity etāni mahārāja sapta varṣāṇi bhāgaśaḥ ||
bhūtāny upaniviṣṭāni gatimanti dhruvāṇi ca ||
teṣām ṛddhir bahuvidhā dṛśyate daivamānuṣī ||
aśakyā parisaṃkhyātuṃ śraddheyā tu bubhūṣatā ||
yāṃ tu pṛcchasi mā rājan divyām etāṃ śaśākṛtim ||
pārśve śaśasya dve varṣe ubhaye dakṣiṇottare ||
karṇau tu nāgadvīpaṃ ca kaśyapadvīpam eva ca ||
tāmravarṇaḥ śiro rājañ śrīmān malayaparvataḥ ||
etad dvitīyaṃ dvīpasya dṛśyate śaśasaṃsthitam ||
Ракшасы обитают на Химаване, гухьяки — на Хемакуте, змеи и наги — на Нишадхе, а подвижники, богатые аскезой, — на Гокарне. Швета называется обителью богов и асуров; гандхарвы живут на горе Нишадха, брахмариши — на Ниле, о царь, а Шрингаван, о великий царь, является местом хождения предков. Таковы эти семь варш, разделённые по частям; в них поселились существа подвижные и неподвижные. Их божественное и человеческое процветание многообразно; полностью перечислить его невозможно, но стремящемуся к благу следует принять это с доверием. Ты спрашиваешь меня, о царь, об этой божественной форме зайца: по двум сторонам зайца находятся две варши, южная и северная; его ушами являются Нагадвипа и Кашьяпадвипа. Голова, о царь, медного цвета — это славная гора Малая. Так видится вторая часть острова, расположенная в образе зайца.
bf2eae27d59d · опубликовано 17 июл. 2026 г., 20:37:17 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Заключение связывает обитателей, священные области и лунный образ в единую картину. Санджая признаёт предел перечисления: космическое изобилие невозможно исчерпать подсчётом, и потому правильное отношение к такому знанию требует доверия, смирения и стремления к благу.