हेमकूटस् तु सुमहान् कैलासो नाम पर्वतः ॥
यत्र वैश्रवणो राजा गुह्यकैः सह मोदते ॥
अस्त्य् उत्तरेण कैलासं मैनाकं पर्वतं प्रति ॥
हिरण्यशृङ्गः सुमहान् दिव्यो मणिमयो गिरिः ॥
तस्य पार्श्वे महद् दिव्यं शुभं काञ्चनवालुकम् ॥
रम्यं बिन्दुसरो नाम यत्र राजा भगीरथः ॥
दृष्ट्वा भागीरथीं गङ्गाम् उवास बहुलाः समाः ॥
यूपा मणिमयास् तत्र चित्याश् चापि हिरण्मयाः ॥
तत्रेष्ट्वा तु गतः सिद्धिं सहस्राक्षो महायशाः ॥
सृष्ट्वा भूतपतिर् यत्र सर्वलोकान् सनातनः ॥
उपास्यते तिग्मतेजा वृतो भूतैः समागतैः ॥
नरनारायणौ ब्रह्मा मनुः स्थाणुश् च पञ्चमः ॥
तत्र त्रिपथगा देवी प्रथमं तु प्रतिष्ठिता ॥
ब्रह्मलोकाद् अपक्रान्ता सप्तधा प्रतिपद्यते ॥
वस्वोकसारा नलिनी पावना च सरस्वती ॥
जम्बूनदी च सीता च गङ्गा सिन्धुश् च सप्तमी ॥
अचिन्त्या दिव्यसंकल्पा प्रभोर् एषैव संविधिः ॥
उपासते यत्र सत्रं सहस्रयुगपर्यये ॥
दृश्यादृश्या च भवति तत्र तत्र सरस्वती ॥
एता दिव्याः सप्त गङ्गास् त्रिषु लोकेषु विश्रुताः ॥
hemakūṭas tu sumahān kailāso nāma parvataḥ ||
yatra vaiśravaṇo rājā guhyakaiḥ saha modate ||
asty uttareṇa kailāsaṃ mainākaṃ parvataṃ prati ||
hiraṇyaśṛṅgaḥ sumahān divyo maṇimayo giriḥ ||
tasya pārśve mahad divyaṃ śubhaṃ kāñcanavālukam ||
ramyaṃ bindusaro nāma yatra rājā bhagīrathaḥ ||
dṛṣṭvā bhāgīrathīṃ gaṅgām uvāsa bahulāḥ samāḥ ||
yūpā maṇimayās tatra cityāś cāpi hiraṇmayāḥ ||
tatreṣṭvā tu gataḥ siddhiṃ sahasrākṣo mahāyaśāḥ ||
sṛṣṭvā bhūtapatir yatra sarvalokān sanātanaḥ ||
upāsyate tigmatejā vṛto bhūtaiḥ samāgataiḥ ||
naranārāyaṇau brahmā manuḥ sthāṇuś ca pañcamaḥ ||
tatra tripathagā devī prathamaṃ tu pratiṣṭhitā ||
brahmalokād apakrāntā saptadhā pratipadyate ||
vasvokasārā nalinī pāvanā ca sarasvatī ||
jambūnadī ca sītā ca gaṅgā sindhuś ca saptamī ||
acintyā divyasaṃkalpā prabhor eṣaiva saṃvidhiḥ ||
upāsate yatra satraṃ sahasrayugaparyaye ||
dṛśyādṛśyā ca bhavati tatra tatra sarasvatī ||
etā divyāḥ sapta gaṅgās triṣu lokeṣu viśrutāḥ ||
Великая Хемакута называется горой Кайласа; там царь Вайшравана наслаждается вместе с гухьяками. К северу от Кайласы, по направлению к горе Майнака, есть великая божественная гора Хираньяшринга, состоящая из самоцветов. На её склоне находится большое, божественное, прекрасное и приятное озеро с золотым песком, называемое Биндусарас; там царь Бхагиратха, увидев Гангу Бхагиратхи, жил многие годы. Там стоят драгоценные жертвенные столбы и золотые алтари; совершив там жертву, великославный Тысячеокий достиг совершенства. Там вечный Владыка существ, сотворив все миры, почитается в окружении собравшихся существ; вместе с ним — Нара и Нараяна, Брахма, Ману и пятый, Стхану. Там богиня, текущая тремя путями, сначала была утверждена; сойдя из мира Брахмы, она разделяется на семь потоков: Васвокасара, Налини, Павана, Сарасвати, Джамбунади, Сита, Ганга и седьмая Синдху. Непостижим этот божественный замысел Господа: там, на рубеже тысячи юг, совершают долгий жертвенный обряд. Сарасвати в разных местах бывает то видимой, то невидимой. Эти семь божественных Ганг прославлены в трёх мирах.
51cc7032efa0 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 20:37:17 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Рассказ о Биндусарасе и семи потоках Ганги связывает космографию с жертвенным и священным порядком. Вода здесь не просто природная стихия: она несёт нисходящую милость, соединяет Брахмалоку, землю и пути очищения, оставаясь непостижимым установлением Господа.