क्रौञ्चद्वीपे महाराज क्रौञ्चो नाम महागिरिः ॥
क्रौञ्चात् परो वामनको वामनाद् अन्धकारकः ॥
अन्धकारात् परो राजन् मैनाकः पर्वतोत्तमः ॥
मैनाकात् परतो राजन् गोविन्दो गिरिर् उत्तमः ॥
गोविन्दात् तु परो राजन् निबिडो नाम पर्वतः ॥
परस् तु द्विगुणस् तेषां विष्कम्भो वंशवर्धन ॥
देशांस् तत्र प्रवक्ष्यामि तन् मे निगदतः शृणु ॥
क्रौञ्चस्य कुशलो देशो वामनस्य मनोनुगः ॥
मनोनुगात् परश् चोष्णो देशः कुरुकुलोद्वह ॥
उष्णात् परः प्रावरकः प्रावराद् अन्धकारकः ॥
अन्धकारकदेशात् तु मुनिदेशः परः स्मृतः ॥
मुनिदेशात् परश् चैव प्रोच्यते दुन्दुभिस्वनः ॥
सिद्धचारणसंकीर्णो गौरप्रायो जनाधिप ॥
एते देशा महाराज देवगन्धर्वसेविताः ॥
krauñcadvīpe mahārāja krauñco nāma mahāgiriḥ ||
krauñcāt paro vāmanako vāmanād andhakārakaḥ ||
andhakārāt paro rājan mainākaḥ parvatottamaḥ ||
mainākāt parato rājan govindo girir uttamaḥ ||
govindāt tu paro rājan nibiḍo nāma parvataḥ ||
paras tu dviguṇas teṣāṃ viṣkambho vaṃśavardhana ||
deśāṃs tatra pravakṣyāmi tan me nigadataḥ śṛṇu ||
krauñcasya kuśalo deśo vāmanasya manonugaḥ ||
manonugāt paraś coṣṇo deśaḥ kurukulodvaha ||
uṣṇāt paraḥ prāvarakaḥ prāvarād andhakārakaḥ ||
andhakārakadeśāt tu munideśaḥ paraḥ smṛtaḥ ||
munideśāt paraś caiva procyate dundubhisvanaḥ ||
siddhacāraṇasaṃkīrṇo gauraprāyo janādhipa ||
ete deśā mahārāja devagandharvasevitāḥ ||
В Краунчадвипе, о великий царь, есть великая гора по имени Краунча. За Краунчей находится Ваманака, за Ваманакой — Андхакарака; за Андхакаракой, о царь, — лучшая гора Майнака; дальше Майнаки, о царь, — превосходная гора Говинда; за Говиндой, о царь, — гора по имени Нибида. Их поперечник, о продолжатель рода, каждый раз вдвое больше. Теперь я расскажу страны этой двипы; слушай меня, когда я перечисляю. У Краунчи находится страна Кушала, у Ваманаки — Манонуга; дальше Манонуги, о продолжатель рода Куру, — Ушна; за Ушной — Праварака, за Праварой — Андхакарака. За страной Андхакарака считается страна муни, а за страной муни называется Дундубхисвана. Эти страны, о великий царь, наполнены сиддхами и чаранами, их народ преимущественно светел, и они посещаются богами и гандхарвами».
9dcd185e3e05 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 20:47:27 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Перечень Краунчадвипы продолжает ту же логику: горы и страны идут в упорядоченной последовательности, а пространство населено не только людьми, но и совершенными существами. Космография здесь служит языком иерархии чистоты и близости к небесному.