Махабхарата
Бхишма-парва: Арджуна-вишада6.23.12-19
5408 / 15823
Махабхарата · 6.23.12-19
Деванагари

तस्य संजनयन् हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः ॥
सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान् ॥
ततः शङ्खाश् च भेर्यश् च पणवानकगोमुखाः ॥
सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस् तुमुलो ऽभवत् ॥
ततः श्वेतैर् हयैर् युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ ॥
माधवः पाण्डवश् चैव दिव्यौ शङ्खौ प्रदध्मतुः ॥
पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनंजयः ॥
पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥
अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥
नकुलः सहदेवश् च सुघोषमणिपुष्पकौ ॥
काश्यश् च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः ॥
धृष्टद्युम्नो विराटश् च सात्यकिश् चापराजितः ॥
द्रुपदो द्रौपदेयाश् च सर्वशः पृथिवीपते ॥
सौभद्रश् च महाबाहुः शङ्खान् दध्मुः पृथक् पृथक् ॥
स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत् ॥
नभश् च पृथिवीं चैव तुमुलो व्यनुनादयन् ॥

Транслитерация (IAST)

tasya saṃjanayan harṣaṃ kuruvṛddhaḥ pitāmahaḥ ||
siṃhanādaṃ vinadyoccaiḥ śaṅkhaṃ dadhmau pratāpavān ||
tataḥ śaṅkhāś ca bheryaś ca paṇavānakagomukhāḥ ||
sahasaivābhyahanyanta sa śabdas tumulo 'bhavat ||
tataḥ śvetair hayair yukte mahati syandane sthitau ||
mādhavaḥ pāṇḍavaś caiva divyau śaṅkhau pradadhmatuḥ ||
pāñcajanyaṃ hṛṣīkeśo devadattaṃ dhanaṃjayaḥ ||
pauṇḍraṃ dadhmau mahāśaṅkhaṃ bhīmakarmā vṛkodaraḥ ||
anantavijayaṃ rājā kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ ||
nakulaḥ sahadevaś ca sughoṣamaṇipuṣpakau ||
kāśyaś ca parameṣvāsaḥ śikhaṇḍī ca mahārathaḥ ||
dhṛṣṭadyumno virāṭaś ca sātyakiś cāparājitaḥ ||
drupado draupadeyāś ca sarvaśaḥ pṛthivīpate ||
saubhadraś ca mahābāhuḥ śaṅkhān dadhmuḥ pṛthak pṛthak ||
sa ghoṣo dhārtarāṣṭrāṇāṃ hṛdayāni vyadārayat ||
nabhaś ca pṛthivīṃ caiva tumulo vyanunādayan ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
तस्य संजनयन् हर्षंtasya saṃjanayan harṣaṃему порождая радость; вызывая у него ликование
कुरुवृद्धः पितामहःkuruvṛddhaḥ pitāmahaḥстарейшина Куру, праотец; дед, старец Куру
सिंहनादं विनद्योच्चैःsiṃhanādaṃ vinadyoccaiḥльвиный рёв издав громко; громко заревев как лев
शङ्खं दध्मौ प्रतापवान्śaṅkhaṃ dadhmau pratāpavānраковину затрубил могучий; славный подул в шанкху
ततः शङ्खाश् च भेर्यश् चtataḥ śaṅkhāś ca bheryaś caзатем раковины и бхери; после этого шанкхи и барабаны
पणवानकगोमुखाःpaṇavānakagomukhāḥпанавы, анаки, гомукхи; малые барабаны, литавры, трубы
सहसैवाभ्यहन्यन्तsahasaivābhyahanyantaвнезапно зазвучали; разом были ударены
स शब्दस् तुमुलो ऽभवत्sa śabdas tumulo 'bhavatтот звук стал оглушительным; возник великий грохот
ततः श्वेतैर् हयैर् युक्तेtataḥ śvetair hayair yukteзатем в белыми конями запряжённой; после этого на белоконной
महति स्यन्दने स्थितौmahati syandane sthitauстоящие на великой колеснице; на огромной ратхе пребывая
माधवः पाण्डवश् चैवmādhavaḥ pāṇḍavaś caivaМадхава и Пандава именно; Кришна и сын Панду
दिव्यौ शङ्खौ प्रदध्मतुःdivyau śaṅkhau pradadhmatuḥв божественные раковины затрубили; зазвучали двумя небесными шанкхами
पाञ्चजन्यं हृषीकेशोpāñcajanyaṃ hṛṣīkeśoПанчаджанью Хришикеша; Хришикеша в Панчаджанью
देवदत्तं धनंजयःdevadattaṃ dhanaṃjayaḥДевадатту Дхананджая; Арджуна в Девадатту
पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खंpauṇḍraṃ dadhmau mahāśaṅkhaṃПаундру затрубил, великую раковину; в большую шанкху Паундру
भीमकर्मा वृकोदरःbhīmakarmā vṛkodaraḥстрашнодейственный Врикодара; Бхима ужасных дел
अनन्तविजयं राजाanantavijayaṃ rājāАнантавиджаю царь; в Анантавиджаю правитель
कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरःkuntīputro yudhiṣṭhiraḥсын Кунти Юдхиштхира; Юдхиштхира, сын Кунти
नकुलः सहदेवश् चnakulaḥ sahadevaś caНакула и Сахадева; Накула, а также Сахадева
सुघोषमणिपुष्पकौsughoṣamaṇipuṣpakauСугхошу и Манипушпаку; в Сугхошу и Манипушпаку
काश्यश् च परमेष्वासःkāśyaś ca parameṣvāsaḥи царь Каши, высший лучник; Кашийский владыка, лучший стрелок
शिखण्डी च महारथःśikhaṇḍī ca mahārathaḥи Шикхандин, великий ратник; и махаратха Шикхандин
धृष्टद्युम्नो विराटश् चdhṛṣṭadyumno virāṭaś caДхриштадьюмна и Вирата; Дхриштадьюмна, а также Вирата
सात्यकिश् चापराजितःsātyakiś cāparājitaḥи непобедимый Сатьяки; и Сатьяки, неодолимый
द्रुपदो द्रौपदेयाश् चdrupado draupadeyāś caДрупада и сыновья Драупади; Друпада вместе с Драупадеями
सर्वशः पृथिवीपतेsarvaśaḥ pṛthivīpateвсе, о владыка земли; со всех сторон, царь
सौभद्रश् च महाबाहुःsaubhadraś ca mahābāhuḥи сильнорукий Саубхадра; и сильнорукий Абхиманью
शङ्खान् दध्मुः पृथक् पृथक्śaṅkhān dadhmuḥ pṛthak pṛthakраковины затрубили по отдельности; каждый затрубил в свою шанкху
स घोषो धार्तराष्ट्राणांsa ghoṣo dhārtarāṣṭrāṇāṃтот звук у Дхартраштр; этот грохот сыновей Дхритараштры
हृदयानि व्यदारयत्hṛdayāni vyadārayatсердца разорвал; сердца рассёк
नभश् च पृथिवीं चैवnabhaś ca pṛthivīṃ caivaи небо, и землю также; небеса и земную ширь
तुमुलो व्यनुनादयन्tumulo vyanunādayanоглушительно заставляя звучать; гулко наполняя эхом
Литературный перевод

Тогда могучий праотец, старейшина Куру, желая обрадовать Дурьодхану, громко издал львиный рёв и затрубил в раковину. Вслед за этим разом зазвучали раковины, бхери, панавы, анаки и гомукхи, и поднялся оглушительный грохот. Затем Мадхава и Пандава, стоя на великой колеснице, запряжённой белыми конями, затрубили в божественные раковины. Хришикеша затрубил в Панчаджанью, Дхананджая — в Девадатту, а страшнодейственный Врикодара — в великую раковину Паундру. Царь Юдхиштхира, сын Кунти, затрубил в Анантавиджаю, Накула и Сахадева — в Сугхошу и Манипушпаку. Великий лучник царь Каши, махаратха Шикхандин, Дхриштадьюмна, Вирата, непобедимый Сатьяки, Друпада, сыновья Драупади и сильнорукий Саубхадра, о владыка земли, каждый затрубил в свою раковину. Этот оглушительный звук, заставляя звучать небо и землю, разрывал сердца сыновей Дхритараштры».

Версия

242c1263b3c0 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 20:55:05 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами