Махабхарата
Бхишма-парва: Бхишма теснит войско Пандавов6.45.17-28
5578 / 15823
Махабхарата · 6.45.17-28
Деванагари

तम् आसाद्य महावेगैर् भीष्मो नवभिर् आशुगैः ॥
विव्याध समरे तूर्णम् आर्जुनिं परवीरहा ॥
ध्वजं चास्य त्रिभिर् भल्लैश् चिच्छेद परमौजसः ॥
सारथिं च त्रिभिर् बाणैर् आजघान यतव्रतः ॥
तथैव कृतवर्मा च कृपः शल्यश् च मारिष ॥
विद्ध्वा नाकम्पयत् कार्ष्णिं मैनाकम् इव पर्वतम् ॥
स तैः परिवृतः शूरो धार्तराष्ट्रैर् महारथैः ॥
ववर्ष शरवर्षाणि कार्ष्णिः पञ्चरथान् प्रति ॥
ततस् तेषां महास्त्राणि संवार्य शरवृष्टिभिः ॥
ननाद बलवान् कार्ष्णिर् भीष्माय विसृजञ् शरान् ॥
तत्रास्य सुमहद् राजन् बाह्वोर् बलम् अदृश्यत ॥
यतमानस्य समरे भीष्मम् अर्दयतः शरैः ॥
पराक्रान्तस्य तस्यैव भीष्मो ऽपि प्राहिणोच् छरान् ॥
स तांश् चिच्छेद समरे भीष्मचापच्युताञ् शरान् ॥
ततो ध्वजम् अमोघेषुर् भीष्मस्य नवभिः शरैः ॥
चिच्छेद समरे वीरस् तत उच्चुक्रुशुर् जनाः ॥
स राजतो महास्कन्धस् तालो हेमविभूषितः ॥
सौभद्रविशिखैश् छिन्नः पपात भुवि भारत ॥
ध्वजं सौभद्रविशिखैः पतितं भरतर्षभ ॥
दृष्ट्वा भीमो ऽनदद् धृष्टः सौभद्रम् अभिहर्षयन् ॥
अथ भीष्मो महास्त्राणि दिव्यानि च बहूनि च ॥
प्रादुश्चक्रे महारौद्रः क्षणे तस्मिन् महाबलः ॥
ततः शतसहस्रेण सौभद्रं प्रपितामहः ॥
अवाकिरद् अमेयात्मा शराणां नतपर्वणाम् ॥

Транслитерация (IAST)

tam āsādya mahāvegair bhīṣmo navabhir āśugaiḥ ||
vivyādha samare tūrṇam ārjuniṃ paravīrahā ||
dhvajaṃ cāsya tribhir bhallaiś ciccheda paramaujasaḥ ||
sārathiṃ ca tribhir bāṇair ājaghāna yatavrataḥ ||
tathaiva kṛtavarmā ca kṛpaḥ śalyaś ca māriṣa ||
viddhvā nākampayat kārṣṇiṃ mainākam iva parvatam ||
sa taiḥ parivṛtaḥ śūro dhārtarāṣṭrair mahārathaiḥ ||
vavarṣa śaravarṣāṇi kārṣṇiḥ pañcarathān prati ||
tatas teṣāṃ mahāstrāṇi saṃvārya śaravṛṣṭibhiḥ ||
nanāda balavān kārṣṇir bhīṣmāya visṛjañ śarān ||
tatrāsya sumahad rājan bāhvor balam adṛśyata ||
yatamānasya samare bhīṣmam ardayataḥ śaraiḥ ||
parākrāntasya tasyaiva bhīṣmo 'pi prāhiṇoc charān ||
sa tāṃś ciccheda samare bhīṣmacāpacyutāñ śarān ||
tato dhvajam amogheṣur bhīṣmasya navabhiḥ śaraiḥ ||
ciccheda samare vīras tata uccukruśur janāḥ ||
sa rājato mahāskandhas tālo hemavibhūṣitaḥ ||
saubhadraviśikhaiś chinnaḥ papāta bhuvi bhārata ||
dhvajaṃ saubhadraviśikhaiḥ patitaṃ bharatarṣabha ||
dṛṣṭvā bhīmo 'nadad dhṛṣṭaḥ saubhadram abhiharṣayan ||
atha bhīṣmo mahāstrāṇi divyāni ca bahūni ca ||
prāduścakre mahāraudraḥ kṣaṇe tasmin mahābalaḥ ||
tataḥ śatasahasreṇa saubhadraṃ prapitāmahaḥ ||
avākirad ameyātmā śarāṇāṃ nataparvaṇām ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
तम् आसाद्य महावेगैःtam āsādya mahāvegaiḥего достигнув великостремительными; подступив, быстрыми стрелами
भीष्मः नवभिः आशुगैःbhīṣmaḥ navabhiḥ āśugaiḥБхишма девятью быстролётными; Бхишма девятью стремительными стрелами
विव्याध समरे तूर्णम्vivyādha samare tūrṇamпронзил в бою быстро; быстро поразил в сражении
आर्जुनिम् परवीरहाārjunim paravīrahāАрджуниева сына, губитель врагов; сына Арджуны, убийца вражьих героев
ध्वजं च अस्य त्रिभिः भल्लैःdhvajaṃ ca asya tribhiḥ bhallaiḥи стяг его тремя бхаллами; его знамя тремя широкими стрелами
चिच्छेद परमौजसःciccheda paramaujasaḥсрезал у могучего; разрубил у весьма сильного
सारथिं च त्रिभिः बाणैःsārathiṃ ca tribhiḥ bāṇaiḥи возничего тремя стрелами; сарати также тремя стрелами
आजघान यतव्रतःājaghāna yatavrataḥпоразил соблюдающий обеты; ударил владыка обета
तथा एव कृतवर्मा चtathā eva kṛtavarmā caтак же и Критаварман; Критаварман также
कृपः शल्यः च मारिषkṛpaḥ śalyaḥ ca māriṣaКрипа и Шалья, почтенный; Крипа, Шалья, о достойный
विद्ध्वा न अकम्पयत् कार्ष्णिम्viddhvā na akampayat kārṣṇimпронзив, не поколебали Кришниева потомка; поразив, не заставили дрогнуть
मैनाकम् इव पर्वतम्mainākam iva parvatamкак гору Майнаку; словно гору Майнаку
स तैः परिवृतः शूरःsa taiḥ parivṛtaḥ śūraḥон ими окружённый герой; герой, окружённый ими
धार्तराष्ट्रैः महारथैःdhārtarāṣṭraiḥ mahārathaiḥдхартэраштрийскими великими ратхинами; великими колесничими Дхритараштры
ववर्ष शरवर्षाणिvavarṣa śaravarṣāṇiпроливал дожди стрел; изливал ливни стрел
कार्ष्णिः पञ्चरथान् प्रतिkārṣṇiḥ pañcarathān pratiКришниев потомок против пяти колесниц; сын Субхадры на пять ратх
ततः तेषां महास्त्राणिtataḥ teṣāṃ mahāstrāṇiзатем их великие оружия; тогда их мощные стрелы
संवार्य शरवृष्टिभिःsaṃvārya śaravṛṣṭibhiḥсдержав ливнями стрел; отразив стрелопадами
ननाद बलवान् कार्ष्णिःnanāda balavān kārṣṇiḥзаревел сильный Кришниев потомок; могучий сын Субхадры вскричал
भीष्माय विसृजन् शरान्bhīṣmāya visṛjan śarānвыпуская стрелы в Бхишму; посылая стрелы на Бхишму
तत्र अस्य सुमहत् राजन्tatra asya sumahat rājanтам его очень великая, царь; там великая у него, владыка
बाह्वोः बलम् अदृश्यतbāhvoḥ balam adṛśyataсила рук была видна; мощь обеих рук явилась
यतमानस्य समरेyatamānasya samareстарающегося в битве; напрягающегося в сражении
भीष्मम् अर्दयतः शरैःbhīṣmam ardayataḥ śaraiḥБхишму мучащего стрелами; теснящего Бхишму стрелами
पराक्रान्तस्य तस्य एवparākrāntasya tasya evaкогда он так наступал; для него самого отважного
भीष्मः अपि प्राहिणोत् शरान्bhīṣmaḥ api prāhiṇot śarānБхишма тоже послал стрелы; Бхишма также выпустил стрелы
स तान् चिच्छेद समरेsa tān ciccheda samareон их рассёк в бою; он срезал их в сражении
भीष्मचापच्युतान् शरान्bhīṣmacāpacyutān śarānстрелы, сорвавшиеся с лука Бхишмы; стрелы, выпущенные из лука Бхишмы
ततः ध्वजम् अमोघेषुःtataḥ dhvajam amogheṣuḥзатем стяг безошибочный стрелок; потом знамя меткий лучник
भीष्मस्य नवभिः शरैःbhīṣmasya navabhiḥ śaraiḥБхишмы девятью стрелами; у Бхишмы девятью стрелами
चिच्छेद समरे वीरःciccheda samare vīraḥсрезал в битве герой; герой разрубил в сражении
ततः उच्चुक्रुशुः जनाःtataḥ uccukruśuḥ janāḥтогда люди закричали; затем воины вскричали
स राजतः महास्कन्धःsa rājataḥ mahāskandhaḥта серебристая большая пальма; тот светлый высокий ствол
तालः हेमविभूषितःtālaḥ hemavibhūṣitaḥпальма, украшенная золотом; пальмовый знак в золотом уборе
सौभद्रविशिखैः छिन्नःsaubhadraviśikhaiḥ chinnaḥстрелами Саубхадры срезанный; стрелами Абхиманью отсечённый
पपात भुवि भारतpapāta bhuvi bhārataупал на землю, Бхарата; рухнул на землю, о Бхарата
ध्वजं सौभद्रविशिखैःdhvajaṃ saubhadraviśikhaiḥстяг стрелами Саубхадры; знамя стрелами Абхиманью
पतितं भरतर्षभpatitaṃ bharatarṣabhaупавший, лучший Бхарата; рухнувшее, бык Бхаратов
दृष्ट्वा भीमः अनदत् हृष्टःdṛṣṭvā bhīmaḥ anadat hṛṣṭaḥувидев, Бхима радостно заревел; Бхима, увидев, ликующе вскричал
सौभद्रम् अभिहर्षयन्saubhadram abhiharṣayanСаубхадру ободряя; подбадривая сына Субхадры
अथ भीष्मः महास्त्राणिatha bhīṣmaḥ mahāstrāṇiзатем Бхишма великие оружия; тогда Бхишма мощные стрелы
दिव्यानि च बहूनि चdivyāni ca bahūni caбожественные и многочисленные; и многие небесные
प्रादुश्चक्रे महारौद्रःprāduścakre mahāraudraḥявил крайне грозный; пустил в ход ужасный
क्षणे तस्मिन् महाबलःkṣaṇe tasmin mahābalaḥв тот миг могучий; в то мгновение сильнейший
ततः शतसहस्रेणtataḥ śatasahasreṇaзатем сотней тысяч; после этого ста тысячами
सौभद्रम् प्रपितामहःsaubhadram prapitāmahaḥСаубхадру прадед; Абхиманью праотец
अवाकिरत् अमेयात्माavākirat ameyātmāосыпал неизмеримый духом; покрыл безмерный душой
शराणां नतपर्वणाम्śarāṇāṃ nataparvaṇāmстрел с согнутыми узлами; стрел с изогнутыми сочленениями
Литературный перевод

Подступив к нему, Бхишма, губитель вражеских героев, быстро пронзил сына Арджуны девятью стремительными стрелами. Тремя бхаллами он срезал стяг могучего воина и тремя стрелами поразил его возничего. Так же Критаварман, Крипа и Шалья, о почтенный, пронзили сына Субхадры, но не поколебали его, как не поколебали бы гору Майнаку. Окружённый этими великими колесничими Дхритараштры, герой обрушил ливни стрел на пять колесниц. Затем, отразив их мощные стрелы своими стрелопадами, могучий сын Субхадры заревел, посылая стрелы в Бхишму. Тогда, о царь, явилась великая сила его рук: он напрягался в бою и теснил Бхишму стрелами. Когда он так наступал, Бхишма тоже послал стрелы, но тот рассёк в сражении стрелы, сорвавшиеся с лука Бхишмы. Затем меткий герой девятью стрелами срезал стяг Бхишмы, и люди вскричали. Серебристая высокая пальма, украшенная золотом, срезанная стрелами Саубхадры, рухнула на землю, о Бхарата. Увидев, что стяг пал от стрел Абхиманью, Бхима радостно заревел, подбадривая сына Субхадры. Тогда грозный и могучий Бхишма в одно мгновение явил множество великих и божественных оружий, и прадед, неизмеримый духом, осыпал Саубхадру сотней тысяч стрел с изогнутыми сочленениями».

Версия

0f1e327aafee · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:12:34 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами