Махабхарата
Бхишма-парва: упрёк Дурьодханы Бхишме6.54.39-44
5635 / 15823
Махабхарата · 6.54.39-44
Деванагари

एतच् छ्रुत्वा वचो भीष्मः प्रहसन् वै मुहुर् मुहुः ॥
अब्रवीत् तनयं तुभ्यं क्रोधाद् उद्वृत्य चक्षुषी ॥
बहुशो हि मया राजंस् तथ्यम् उक्तं हितं वचः ॥
अजेयाः पाण्डवा युद्धे देवैर् अपि सवासवैः ॥
यत् तु शक्यं मया कर्तुं वृद्धेनाद्य नृपोत्तम ॥
करिष्यामि यथाशक्ति प्रेक्षेदानीं सबान्धवः ॥
अद्य पाण्डुसुतान् सर्वान् ससैन्यान् सह बन्धुभिः ॥
मिषतो वारयिष्यामि सर्वलोकस्य पश्यतः ॥
एवम् उक्ते तु भीष्मेण पुत्रास् तव जनेश्वर ॥
दध्मुः शङ्खान् मुदा युक्ता भेरीश् च जघ्निरे भृशम् ॥
पाण्डवापि ततो राजञ् श्रुत्वा तं निनदं महत् ॥
दध्मुः शङ्खांश् च भेरीश् च मुरजांश् च व्यनादयन् ॥

Транслитерация (IAST)

etac chrutvā vaco bhīṣmaḥ prahasan vai muhur muhuḥ ||
abravīt tanayaṃ tubhyaṃ krodhād udvṛtya cakṣuṣī ||
bahuśo hi mayā rājaṃs tathyam uktaṃ hitaṃ vacaḥ ||
ajeyāḥ pāṇḍavā yuddhe devair api savāsavaiḥ ||
yat tu śakyaṃ mayā kartuṃ vṛddhenādya nṛpottama ||
kariṣyāmi yathāśakti prekṣedānīṃ sabāndhavaḥ ||
adya pāṇḍusutān sarvān sasainyān saha bandhubhiḥ ||
miṣato vārayiṣyāmi sarvalokasya paśyataḥ ||
evam ukte tu bhīṣmeṇa putrās tava janeśvara ||
dadhmuḥ śaṅkhān mudā yuktā bherīś ca jaghnire bhṛśam ||
pāṇḍavāpi tato rājañ śrutvā taṃ ninadaṃ mahat ||
dadhmuḥ śaṅkhāṃś ca bherīś ca murajāṃś ca vyanādayan ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
एतत् श्रुत्वा वचः भीष्मःetat śrutvā vacaḥ bhīṣmaḥэто слово услышав, Бхишма; услышав эту речь
प्रहसन् वै मुहुः मुहुःprahasan vai muhuḥ muhuḥсмеясь же снова и снова; многократно усмехаясь
अब्रवीत् तनयम् तुभ्यम्abravīt tanayam tubhyamсказал сыну твоему; ответил твоему сыну
क्रोधात् उद्वृत्य चक्षुषीkrodhāt udvṛtya cakṣuṣīот гнева подняв глаза; в ярости раскрыв глаза
बहुशः हि मया राजन्bahuśaḥ hi mayā rājanмного раз ведь мной, царь; многократно я, владыка
तथ्यम् उक्तम् हितम् वचःtathyam uktam hitam vacaḥистинное сказано полезное слово; говорил правдивую полезную речь
अजेयाः पाण्डवाः युद्धेajeyāḥ pāṇḍavāḥ yuddheнепобедимы Пандавы в битве; Пандавов нельзя одолеть
देवैः अपि सवासवैःdevaiḥ api savāsavaiḥдаже богами с Васавой; даже девами вместе с Индрой
यत् तु शक्यम् मया कर्तुम्yat tu śakyam mayā kartumчто же возможно мной сделать; то, что я могу сделать
वृद्धेन अद्य नृपोत्तमvṛddhena adya nṛpottamaстарым сегодня, лучший царь; будучи старцем ныне
करिष्यामि यथाशक्तिkariṣyāmi yathāśaktiсделаю по мере силы; исполню насколько могу
प्रेक्ष इदानीम् सबान्धवःprekṣa idānīm sabāndhavaḥсмотри теперь с родичами; наблюдай сейчас со своими
अद्य पाण्डुसुतान् सर्वान्adya pāṇḍusutān sarvānсегодня сыновей Панду всех; ныне всех Пандавов
ससैन्यान् सह बन्धुभिःsasainyān saha bandhubhiḥс войсками и родичами; вместе с армиями и близкими
मिषतः वारयिष्यामिmiṣataḥ vārayiṣyāmiна глазах остановлю; буду сдерживать перед глазами
सर्वलोकस्य पश्यतःsarvalokasya paśyataḥвсего мира смотрящего; пока весь мир смотрит
एवम् उक्ते तु भीष्मेणevam ukte tu bhīṣmeṇaкогда так было сказано Бхишмой; после этих слов Бхишмы
पुत्राः तव जनेश्वरputrāḥ tava janeśvaraсыновья твои, владыка людей; твои сыновья, о царь
दध्मुः शङ्खान् मुदा युक्ताःdadhmuḥ śaṅkhān mudā yuktāḥзадули раковины радостью соединённые; радостно затрубили в раковины
भेरीः च जघ्निरे भृशम्bherīḥ ca jaghnire bhṛśamи бхери ударили сильно; и громко забили барабаны
पाण्डवाः अपि ततः राजन्pāṇḍavāḥ api tataḥ rājanПандавы также затем, царь; после этого Пандавы тоже
श्रुत्वा तम् निनदम् महत्śrutvā tam ninadam mahatуслышав тот великий звук; услышав этот огромный гул
दध्मुः शङ्खान् च भेरीः चdadhmuḥ śaṅkhān ca bherīḥ caзадули раковины и бхери; затрубили в раковины, барабаны
मुरजान् च व्यनादयन्murajān ca vyanādayanи мураджи зазвучали; и заставили звучать барабаны
Литературный перевод

Услышав эту речь, Бхишма, снова и снова усмехаясь, поднял глаза в гневе и сказал твоему сыну: «Много раз, о царь, я говорил правдивое и полезное слово: Пандавов в битве не могут победить даже боги вместе с Индрой. Но то, что я, старец, могу сделать сегодня, о лучший из царей, я сделаю по мере силы. Смотри теперь вместе со своими родичами: сегодня я буду сдерживать всех сыновей Панду вместе с войсками и близкими на глазах у всего мира». Когда Бхишма сказал так, твои сыновья, о владыка людей, радостно затрубили в раковины и громко ударили в бхери. Услышав этот великий звук, Пандавы тоже, о царь, затрубили в раковины, бхери и мураджи».

Версия

9845f057dd60 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:22:45 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами