धृतराष्ट्र उवाच
दैवम् एव परं मन्ये पौरुषाद् अपि संजय ॥
यत् सैन्यं मम पुत्रस्य पाण्डुसैन्येन वध्यते ॥
नित्यं हि मामकांस् तात हतान् एव हि शंससि ॥
अव्यग्रांश् च प्रहृष्टांश् च नित्यं शंससि पाण्डवान् ॥
हीनान् पुरुषकारेण मामकान् अद्य संजय ॥
पतितान् पात्यमानांश् च हतान् एव च शंससि ॥
युध्यमानान् यथाशक्ति घटमानाञ् जयं प्रति ॥
पाण्डवा विजयन्त्य् एव जीयन्ते चैव मामकाः ॥
सो ऽहं तीव्राणि दुःखानि दुर्योधनकृतानि च ॥
अश्रौषं सततं तात दुःसहानि बहूनि च ॥
तम् उपायं न पश्यामि जीयेरन् येन पाण्डवाः ॥
मामका वा जयं युद्धे प्राप्नुयुर् येन संजय ॥
dhṛtarāṣṭra uvāca
daivam eva paraṃ manye pauruṣād api saṃjaya ||
yat sainyaṃ mama putrasya pāṇḍusainyena vadhyate ||
nityaṃ hi māmakāṃs tāta hatān eva hi śaṃsasi ||
avyagrāṃś ca prahṛṣṭāṃś ca nityaṃ śaṃsasi pāṇḍavān ||
hīnān puruṣakāreṇa māmakān adya saṃjaya ||
patitān pātyamānāṃś ca hatān eva ca śaṃsasi ||
yudhyamānān yathāśakti ghaṭamānāñ jayaṃ prati ||
pāṇḍavā vijayanty eva jīyante caiva māmakāḥ ||
so 'haṃ tīvrāṇi duḥkhāni duryodhanakṛtāni ca ||
aśrauṣaṃ satataṃ tāta duḥsahāni bahūni ca ||
tam upāyaṃ na paśyāmi jīyeran yena pāṇḍavāḥ ||
māmakā vā jayaṃ yuddhe prāpnuyur yena saṃjaya ||
Дхритараштра сказал: «Я считаю судьбу сильнее даже человеческого усилия, о Санджая, раз войско моего сына поражается войском Панду. Ведь ты постоянно сообщаешь, что мои убиты, о дорогой, а Пандавов всегда описываешь невозмутимыми и радостными. Сегодня, Санджая, ты говоришь, что мои, лишённые мужества, пали, падают и убиты, хотя они сражаются по мере сил и стремятся к победе. Пандавы всё равно побеждают, а мои терпят поражение. Так я постоянно слышу многие острые и невыносимые страдания, порождённые Дурьодханой, о дорогой. Я не вижу способа, которым Пандавы были бы побеждены или мои достигли бы победы в бою, о Санджая».
00de286e502b · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:22:45 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Дхритараштра снова называет происходящее судьбой, но сам признаёт, что страдания порождены Дурьодханой. Так слепота перекладывает итог на рок, хотя причина уже названа собственными устами.