Махабхарата
Бхишма-парва: майя Гхатоткачи и отход Куру6.60.48-55
5667 / 15823
Махабхарата · 6.60.48-55
Деванагари

ततो घटोत्कचो राजन् प्रेक्ष्य भीमं तथागतम् ॥
संक्रुद्धो राक्षसो घोरस् तत्रैवान्तरधीयत ॥
स कृत्वा दारुणां मायां भीरूणां भयवर्धिनीम् ॥
अदृश्यत निमेषार्धाद् घोररूपं समाश्रितः ॥
ऐरावतं समारुह्य स्वयं मायामयं कृतम् ॥
तस्य चान्ये ऽपि दिङ्नागा बभूवुर् अनुयायिनः ॥
अञ्जनो वामनश् चैव महापद्मश् च सुप्रभः ॥
त्रय एते महानागा राक्षसैः समधिष्ठिताः ॥
महाकायास् त्रिधा राजन् प्रस्रवन्तो मदं बहु ॥
तेजोवीर्यबलोपेता महाबलपराक्रमाः ॥
घटोत्कचस् तु स्वं नागं चोदयाम् आस तं ततः ॥
सगजं भगदत्तं तु हन्तुकामः परंतपः ॥
ते चान्ये चोदिता नागा राक्षसैस् तैर् महाबलैः ॥
परिपेतुः सुसंरब्धाश् चतुर्दंष्ट्राश् चतुर्दिशम् ॥
भगदत्तस्य तं नागं विषाणैस् ते ऽभ्यपीडयन् ॥
संपीड्यमानस् तैर् नागैर् वेदनार्तः शरातुरः ॥
सो ऽनदत् सुमहानादम् इन्द्राशनिसमस्वनम् ॥

Транслитерация (IAST)

tato ghaṭotkaco rājan prekṣya bhīmaṃ tathāgatam ||
saṃkruddho rākṣaso ghoras tatraivāntaradhīyata ||
sa kṛtvā dāruṇāṃ māyāṃ bhīrūṇāṃ bhayavardhinīm ||
adṛśyata nimeṣārdhād ghorarūpaṃ samāśritaḥ ||
airāvataṃ samāruhya svayaṃ māyāmayaṃ kṛtam ||
tasya cānye 'pi diṅnāgā babhūvur anuyāyinaḥ ||
añjano vāmanaś caiva mahāpadmaś ca suprabhaḥ ||
traya ete mahānāgā rākṣasaiḥ samadhiṣṭhitāḥ ||
mahākāyās tridhā rājan prasravanto madaṃ bahu ||
tejovīryabalopetā mahābalaparākramāḥ ||
ghaṭotkacas tu svaṃ nāgaṃ codayām āsa taṃ tataḥ ||
sagajaṃ bhagadattaṃ tu hantukāmaḥ paraṃtapaḥ ||
te cānye coditā nāgā rākṣasais tair mahābalaiḥ ||
paripetuḥ susaṃrabdhāś caturdaṃṣṭrāś caturdiśam ||
bhagadattasya taṃ nāgaṃ viṣāṇais te 'bhyapīḍayan ||
saṃpīḍyamānas tair nāgair vedanārtaḥ śarāturaḥ ||
so 'nadat sumahānādam indrāśanisamasvanam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ततः घटोत्कचः राजन्tataḥ ghaṭotkacaḥ rājanзатем Гхатоткача, царь; после этого Гхатоткача
प्रेक्ष्य भीमम् तथागतम्prekṣya bhīmam tathāgatamувидев Бхиму в таком состоянии; глядя на Бхиму
संक्रुद्धः राक्षसः घोरःsaṃkruddhaḥ rākṣasaḥ ghoraḥразгневанный ракшас страшный; ужасный ракшас в ярости
तत्र एव अन्तरधीयतtatra eva antaradhīyataтам же исчез; сразу стал невидим
स कृत्वा दारुणाम् मायाम्sa kṛtvā dāruṇām māyāmон создав страшную майю; сотворив ужасную иллюзию
भीरूणाम् भयवर्धिनीम्bhīrūṇām bhayavardhinīmувеличивающую страх робких; умножающую ужас трусов
अदृश्यत निमेषार्धात्adṛśyata nimeṣārdhātпоказался через полмига; явился в мгновение
घोररूपम् समाश्रितःghorarūpam samāśritaḥприняв страшный облик; облачённый ужасной формой
ऐरावतम् समारुह्यairāvatam samāruhyaна Айравату взойдя; поднявшись на Айравату
स्वयम् मायामयम् कृतम्svayam māyāmayam kṛtamсамим сделанного иллюзорным; созданного магией
तस्य च अन्ये अपि दिङ्नागाःtasya ca anye api diṅnāgāḥи его другие также слоны сторон; и иные мировые слоны
बभूवुः अनुयायिनःbabhūvuḥ anuyāyinaḥстали последователями; были спутниками
अञ्जनः वामनः च एवañjanaḥ vāmanaḥ ca evaАнджана и Вамана; Анджана с Ваманой
महापद्मः च सुप्रभःmahāpadmaḥ ca suprabhaḥи Махападма, Супрабха; Махападма и Супрабха
त्रयः एते महानागाःtrayaḥ ete mahānāgāḥэти три великих слона; трое могучих нагов
राक्षसैः समधिष्ठिताःrākṣasaiḥ samadhiṣṭhitāḥракшасами занятые; управляемые ракшасами
महाकायाः त्रिधा राजन्mahākāyāḥ tridhā rājanогромнотельные втроём, царь; три великотелых
प्रस्रवन्तः मदम् बहुprasravantaḥ madam bahuисточающие много маду; обильную маду текущие
तेजोवीर्यबलोपेताःtejovīryabalopetāḥнаделённые блеском, доблестью, силой; исполненные энергии
महाबलपराक्रमाःmahābalaparākramāḥвеликой силой и натиском; мощные в атаке
घटोत्कचः तु स्वम् नागम्ghaṭotkacaḥ tu svam nāgamГхатоткача же своего слона; своего нага Гхатоткача
चोदयाम् आस तम् ततःcodayām āsa tam tataḥпогнал того затем; после этого направил
सगजम् भगदत्तम् तुsagajam bhagadattam tuБхагадатту же со слоном; Бхагадатту вместе со слоном
हन्तुकामः परंतपःhantukāmaḥ paraṃtapaḥжелающий убить, врагов жгущий; стремясь сразить
ते च अन्ये चोदिता नागाःte ca anye coditā nāgāḥи те другие понуждённые слоны; другие направленные наги
राक्षसैः तैः महाबलैःrākṣasaiḥ taiḥ mahābalaiḥтеми великосильными ракшасами; могучими ракшасами
परिपेतुः सुसंरब्धाःparipetuḥ susaṃrabdhāḥналетели очень яростные; бросились в гневе
चतुर्दंष्ट्राः चतुर्दिशम्caturdaṃṣṭrāḥ caturdiśamчетырёхклыкие в четыре стороны; клыкастые со всех сторон
भगदत्तस्य तम् नागम्bhagadattasya tam nāgamтого слона Бхагадатты; на слона Бхагадатты
विषाणैः ते अभ्यपीडयन्viṣāṇaiḥ te abhyapīḍayanклыками они теснили; давили бивнями
संपीड्यमानः तैः नागैःsaṃpīḍyamānaḥ taiḥ nāgaiḥтеснимый теми слонами; сдавленный этими нагами
वेदनार्तः शरातुरःvedanārtaḥ śarāturaḥмучимый болью и стрелами; страдающий от ран
सः अनदत् सुमहानादम्saḥ anadat sumahānādamон издал огромный рёв; заревел великим рёвом
इन्द्राशनिसमस्वनम्indrāśanisamasvanamс гулом, равным молнии Индры; звучащий как ваджра
Литературный перевод

Тогда Гхатоткача, о царь, увидев Бхиму в таком состоянии, разгневался; страшный ракшас тут же исчез. Сотворив ужасную майю, увеличивающую страх робких, он через полмига явился в страшном облике. Он взошёл на Айравату, созданного собственной магией, и за ним последовали другие слоны сторон. Анджана, Вамана, Махападма и Супрабха — эти великие слоны, управляемые ракшасами, огромнотельные, источающие много маду, наделённые блеском, доблестью и силой, были могучи в натиске. Гхатоткача, желая убить Бхагадатту вместе со слоном, направил своего слона. И другие наги, понуждаемые этими могучими ракшасами, яростно налетели с четырёх сторон. Они бивнями стали теснить слона Бхагадатты. Сдавленный этими слонами, мучимый болью и стрелами, он издал огромный рёв, звучащий как молния Индры».

Версия

26222188ff4b · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:22:45 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами