Махабхарата
Бхишма-парва: майя Гхатоткачи и отход Куру6.60.1-8
5663 / 15823
Махабхарата · 6.60.1-8
Деванагари

संजय उवाच
ततो भूरिश्रवा राजन् सात्यकिं नवभिः शरैः ॥
अविध्यद् भृशसंक्रुद्धस् तोत्त्रैर् इव महाद्विपम् ॥
कौरवं सात्यकिश् चैव शरैः संनतपर्वभिः ॥
अवाकिरद् अमेयात्मा सर्वलोकस्य पश्यतः ॥
ततो दुर्योधनो राजा सोदर्यैः परिवारितः ॥
सौमदत्तिं रणे यत्तः समन्तात् पर्यवारयत् ॥
तथैव पाण्डवाः सर्वे सात्यकिं रभसं रणे ॥
परिवार्य स्थिताः संख्ये समन्तात् सुमहौजसः ॥
भीमसेनस् तु संक्रुद्धो गदाम् उद्यम्य भारत ॥
दुर्योधनमुखान् सर्वान् पुत्रांस् ते पर्यवारयत् ॥
रथैर् अनेकसाहस्रैः क्रोधामर्षसमन्वितः ॥
नन्दकस् तव पुत्रस् तु भीमसेनं महाबलम् ॥
विव्याध निशितैः षड्भिः कङ्कपत्रैः शिलाशितैः ॥
दुर्योधनस् तु समरे भीमसेनं महाबलम् ॥
आजघानोरसि क्रुद्धो मार्गणैर् निशितैस् त्रिभिः ॥
ततो भीमो महाबाहुः स्वरथं सुमहाबलः ॥
आरुरोह रथश्रेष्ठं विशोकं चेदम् अब्रवीत् ॥

Транслитерация (IAST)

saṃjaya uvāca
tato bhūriśravā rājan sātyakiṃ navabhiḥ śaraiḥ ||
avidhyad bhṛśasaṃkruddhas tottrair iva mahādvipam ||
kauravaṃ sātyakiś caiva śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ ||
avākirad ameyātmā sarvalokasya paśyataḥ ||
tato duryodhano rājā sodaryaiḥ parivāritaḥ ||
saumadattiṃ raṇe yattaḥ samantāt paryavārayat ||
tathaiva pāṇḍavāḥ sarve sātyakiṃ rabhasaṃ raṇe ||
parivārya sthitāḥ saṃkhye samantāt sumahaujasaḥ ||
bhīmasenas tu saṃkruddho gadām udyamya bhārata ||
duryodhanamukhān sarvān putrāṃs te paryavārayat ||
rathair anekasāhasraiḥ krodhāmarṣasamanvitaḥ ||
nandakas tava putras tu bhīmasenaṃ mahābalam ||
vivyādha niśitaiḥ ṣaḍbhiḥ kaṅkapatraiḥ śilāśitaiḥ ||
duryodhanas tu samare bhīmasenaṃ mahābalam ||
ājaghānorasi kruddho mārgaṇair niśitais tribhiḥ ||
tato bhīmo mahābāhuḥ svarathaṃ sumahābalaḥ ||
āruroha rathaśreṣṭhaṃ viśokaṃ cedam abravīt ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
संजय उवाचsaṃjaya uvācaСанджая сказал; Санджая произнёс
ततः भूरिश्रवा राजन्tataḥ bhūriśravā rājanзатем Бхуришравас, царь; после этого Бхуришравас
सात्यकिम् नवभिः शरैःsātyakim navabhiḥ śaraiḥСатьяки девятью стрелами; Шайнею девятью снарядами
अविध्यत् भृशसंक्रुद्धःavidhyat bhṛśasaṃkruddhaḥпронзил, сильно разгневанный; поразил в ярости
तोत्त्रैः इव महाद्विपम्tottraiḥ iva mahādvipamкак стрекалами большого слона; словно слона крюками
कौरवम् सात्यकिः च एवkauravam sātyakiḥ ca evaкаурава Сатьяки же также; и Сатьяки каурава
शरैः संनतपर्वभिःśaraiḥ saṃnataparvabhiḥстрелами с ровными узлами; хорошо сочленёнными стрелами
अवाकिरत् अमेयात्माavākirat ameyātmāосыпал неизмеримый духом; покрыл стрелами
सर्वलोकस्य पश्यतःsarvalokasya paśyataḥна глазах всего мира; пока все смотрели
ततः दुर्योधनः राजाtataḥ duryodhanaḥ rājāзатем царь Дурьодхана; после этого Дурьодхана
सोदर्यैः परिवारितःsodaryaiḥ parivāritaḥбратьями окружённый; обступленный родными
सौमदत्तिम् रणे यत्तःsaumadattim raṇe yattaḥСаумадатти в бою готовый; Бхуришраваса в битве
समन्तात् पर्यवारयत्samantāt paryavārayatсо всех сторон окружил; отовсюду защитил
तथा एव पाण्डवाः सर्वेtathā eva pāṇḍavāḥ sarveтак же все Пандавы; и все Пандавы
सात्यकिम् रभसम् रणेsātyakim rabhasam raṇeяростного Сатьяки в бою; рвущегося Шайнею
परिवार्य स्थिताः संख्येparivārya sthitāḥ saṃkhyeокружив, стояли в сражении; обступили в бою
समन्तात् सुमहौजसःsamantāt sumahaujasaḥсо всех сторон, весьма могучие; отовсюду, сильные духом
भीमसेनः तु संक्रुद्धःbhīmasenaḥ tu saṃkruddhaḥБхимасена же разгневанный; Бхима в ярости
गदाम् उद्यम्य भारतgadām udyamya bhārataпалицу подняв, Бхарата; воздев булаву
दुर्योधनमुखान् सर्वान्duryodhanamukhān sarvānвсех во главе с Дурьодханой; Дурьодхану и прочих
पुत्रान् ते पर्यवारयत्putrān te paryavārayatсыновей твоих окружил; обступил твоих сыновей
रथैः अनेकसाहस्रैःrathaiḥ anekasāhasraiḥтысячами колесниц; многими тысячами ратх
क्रोधामर्षसमन्वितःkrodhāmarṣasamanvitaḥс гневом и нетерпением; полный ярости
नन्दकः तव पुत्रः तुnandakaḥ tava putraḥ tuНандака же твой сын; твой сын Нандака
भीमसेनम् महाबलम्bhīmasenam mahābalamБхимасену великосильного; могучего Бхиму
विव्याध निशितैः षड्भिःvivyādha niśitaiḥ ṣaḍbhiḥпронзил шестью острыми; поразил шестью заострёнными
कङ्कपत्रैः शिलाशितैःkaṅkapatraiḥ śilāśitaiḥс перьями канки, точёными; отточенными стрелами
दुर्योधनः तु समरेduryodhanaḥ tu samareДурьодхана же в бою; Дурьодхана в сражении
भीमसेनम् महाबलम्bhīmasenam mahābalamБхимасену великосильного; могучего Бхиму
आजघान उरसि क्रुद्धःājaghāna urasi kruddhaḥударил в грудь разгневанный; в ярости поразил в грудь
मार्गणैः निशितैः त्रिभिःmārgaṇaiḥ niśitaiḥ tribhiḥтремя острыми стрелами; тремя заострёнными снарядами
ततः भीमः महाबाहुःtataḥ bhīmaḥ mahābāhuḥзатем Бхима сильнорукий; после этого сильнорукий
स्वरथम् सुमहाबलःsvaratham sumahābalaḥна свою колесницу, весьма сильный; могучий на ратху
आरुरोह रथश्रेष्ठम्āruroha rathaśreṣṭhamвзошёл, лучшую колесницу; поднялся на превосходную ратху
विशोकम् च इदम् अब्रवीत्viśokam ca idam abravītи Вишоке это сказал; возничему Вишоке произнёс
Литературный перевод

Санджая сказал: «Затем сильно разгневанный Бхуришравас поразил Сатьяки девятью стрелами, о царь, словно большого слона стрекалами. А неизмеримый духом Сатьяки на глазах у всего мира осыпал каурава хорошо сочленёнными стрелами. Тогда царь Дурьодхана, окружённый братьями, со всех сторон прикрыл в бою готового Саумадатти. Так же все могучие Пандавы, окружив яростного Сатьяки, встали вокруг него в сражении. Разгневанный Бхимасена, подняв палицу, о Бхарата, окружил всех твоих сыновей во главе с Дурьодханой. Твой сын Нандака, полный гнева и нетерпения, с тысячами колесниц поразил могучего Бхимасену шестью острыми, отточенными стрелами с перьями канки. А Дурьодхана в бою, разгневавшись, ударил могучего Бхимасену в грудь тремя острыми стрелами. Тогда сильнорукий и весьма могучий Бхима взошёл на свою превосходную колесницу и сказал Вишоке».

Версия

2bb614e38119 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:22:45 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами