Махабхарата
Бхишма-парва: причина неуязвимости Пандавов6.61.54-64
5675 / 15823
Махабхарата · 6.61.54-64
Деванагари

पादौ तव धरा देवी दिशो बाहुर् दिवं शिरः ॥
मूर्तिस् ते ऽहं सुराः कायश् चन्द्रादित्यौ च चक्षुषी ॥
बलं तपश् च सत्यं च धर्मः कामात्मजः प्रभो ॥
तेजो ऽग्निः पवनः श्वास आपस् ते स्वेदसंभवाः ॥
अश्विनौ श्रवणौ नित्यं देवी जिह्वा सरस्वती ॥
वेदाः संस्कारनिष्ठा हि त्वयीदं जगद् आश्रितम् ॥
न संख्यां न परीमाणं न तेजो न पराक्रमम् ॥
न बलं योगयोगीश जानीमस् ते न संभवम् ॥
त्वद्भक्तिनिरता देव नियमैस् त्वा समाहिताः ॥
अर्चयामः सदा विष्णो परमेशं महेश्वरम् ॥
ऋषयो देवगन्धर्वा यक्षराक्षसपन्नगाः ॥
पिशाचा मानुषाश् चैव मृगपक्षिसरीसृपाः ॥
एवमादि मया सृष्टं पृथिव्यां त्वत्प्रसादजम् ॥
पद्मनाभ विशालाक्ष कृष्ण दुःस्वप्ननाशन ॥
त्वं गतिः सर्वभूतानां त्वं नेता त्वं जगन्मुखम् ॥
त्वत्प्रसादेन देवेश सुखिनो विबुधाः सदा ॥
पृथिवी निर्भया देव त्वत्प्रसादात् सदाभवत् ॥
तस्माद् भव विशालाक्ष यदुवंशविवर्धनः ॥
धर्मसंस्थापनार्थाय दैतेयानां वधाय च ॥
जगतो धारणार्थाय विज्ञाप्यं कुरु मे प्रभो ॥
यद् एतत् परमं गुह्यं त्वत्प्रसादमयं विभो ॥
वासुदेव तद् एतत् ते मयोद्गीतं यथातथम् ॥

Транслитерация (IAST)

pādau tava dharā devī diśo bāhur divaṃ śiraḥ ||
mūrtis te 'haṃ surāḥ kāyaś candrādityau ca cakṣuṣī ||
balaṃ tapaś ca satyaṃ ca dharmaḥ kāmātmajaḥ prabho ||
tejo 'gniḥ pavanaḥ śvāsa āpas te svedasaṃbhavāḥ ||
aśvinau śravaṇau nityaṃ devī jihvā sarasvatī ||
vedāḥ saṃskāraniṣṭhā hi tvayīdaṃ jagad āśritam ||
na saṃkhyāṃ na parīmāṇaṃ na tejo na parākramam ||
na balaṃ yogayogīśa jānīmas te na saṃbhavam ||
tvadbhaktiniratā deva niyamais tvā samāhitāḥ ||
arcayāmaḥ sadā viṣṇo parameśaṃ maheśvaram ||
ṛṣayo devagandharvā yakṣarākṣasapannagāḥ ||
piśācā mānuṣāś caiva mṛgapakṣisarīsṛpāḥ ||
evamādi mayā sṛṣṭaṃ pṛthivyāṃ tvatprasādajam ||
padmanābha viśālākṣa kṛṣṇa duḥsvapnanāśana ||
tvaṃ gatiḥ sarvabhūtānāṃ tvaṃ netā tvaṃ jaganmukham ||
tvatprasādena deveśa sukhino vibudhāḥ sadā ||
pṛthivī nirbhayā deva tvatprasādāt sadābhavat ||
tasmād bhava viśālākṣa yaduvaṃśavivardhanaḥ ||
dharmasaṃsthāpanārthāya daiteyānāṃ vadhāya ca ||
jagato dhāraṇārthāya vijñāpyaṃ kuru me prabho ||
yad etat paramaṃ guhyaṃ tvatprasādamayaṃ vibho ||
vāsudeva tad etat te mayodgītaṃ yathātatham ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
पादौ तव धरा देवीpādau tava dharā devīТвои стопы богиня Земля; земля как Твои ноги
दिशः बाहुः दिवम् शिरःdiśaḥ bāhuḥ divam śiraḥстороны руки, небо голова; пространство руки и глава
मूर्तिः ते अहम् सुराः कायःmūrtiḥ te aham surāḥ kāyaḥобраз Твой я, боги тело; я Твой облик
चन्द्रादित्यौ च चक्षुषीcandrādityau ca cakṣuṣīлуна и солнце глаза; солнце с луной очи
बलम् तपः च सत्यम् चbalam tapaḥ ca satyam caсила, аскеза и истина; мощь, тапас и правда
धर्मः कामात्मजः प्रभोdharmaḥ kāmātmajaḥ prabhoдхарма, сын желания, Господь; дхарма рождённая желанием
तेजः अग्निः पवनः श्वासःtejaḥ agniḥ pavanaḥ śvāsaḥсияние огонь, ветер дыхание; огонь блеск, воздух дыхание
आपः ते स्वेदसंभवाःāpaḥ te svedasaṃbhavāḥводы от Твоего пота возникшие; воды рождены потом
अश्विनौ श्रवणौ नित्यम्aśvinau śravaṇau nityamАшвины уши всегда; два Ашвина слух
देवी जिह्वा सरस्वतीdevī jihvā sarasvatīбогиня Сарасвати язык; Сарасвати Твой язык
वेदाः संस्कारनिष्ठाः हिvedāḥ saṃskāraniṣṭhāḥ hiВеды установлены в обрядах; Веды стоят в освящении
त्वयि इदम् जगत् आश्रितम्tvayi idam jagat āśritamв Тебе этот мир пребывает; мир на Тебя опёрт
न संख्याम् न परीमाणम्na saṃkhyām na parīmāṇamни числа, ни меры; не счёта и не предела
न तेजः न पराक्रमम्na tejaḥ na parākramamни сияния, ни доблести; не блеска и силы
न बलम् योगयोगीशna balam yogayogīśaни силы, владыка йоги; ни мощи, Господь йоги
जानीमः ते न संभवम्jānīmaḥ te na saṃbhavamмы не знаем Твоего рождения; не ведаем Твой источник
त्वद्भक्तिनिरताः देवtvadbhaktiniratāḥ devaТвоей преданности преданные, Боже; погружённые в служение Тебе
नियमैः त्वा समाहिताःniyamaiḥ tvā samāhitāḥобетами на Тебе сосредоточены; собранные дисциплиной
अर्चयामः सदा विष्णोarcayāmaḥ sadā viṣṇoпоклоняемся всегда, Вишну; постоянно почитаем Вишну
परमेशम् महेश्वरम्parameśam maheśvaramВерховного Господа, великого владыку; высшего повелителя
ऋषयः देवगन्धर्वाःṛṣayaḥ devagandharvāḥриши и божественные гандхарвы; мудрецы, боги, гандхарвы
यक्षराक्षसपन्नगाःyakṣarākṣasapannagāḥякши, ракшасы, паннаги; якши, ракшасы, змеи
पिशाचाः मानुषाः च एवpiśācāḥ mānuṣāḥ ca evaпишачи и люди также; пишачи вместе с людьми
मृगपक्षिसरीसृपाःmṛgapakṣisarīsṛpāḥзвери, птицы, пресмыкающиеся; животные, пернатые, ползущие
एवमादि मया सृष्टम्evamādi mayā sṛṣṭamтакое и прочее мной создано; всё это мной сотворено
पृथिव्याम् त्वत्प्रसादजम्pṛthivyām tvatprasādajamна земле, рождённое Твоей милостью; возникшее по Твоей благодати
पद्मनाभ विशालाक्षpadmanābha viśālākṣaПадманабха, широкоокий; лотосопупый, великоокий
कृष्ण दुःस्वप्ननाशनkṛṣṇa duḥsvapnanāśanaКришна, дурные сны уничтожающий; разрушитель кошмаров
त्वम् गतिः सर्वभूतानाम्tvam gatiḥ sarvabhūtānāmТы прибежище всех существ; Ты путь всего живого
त्वम् नेता त्वम् जगन्मुखम्tvam netā tvam jaganmukhamТы вождь, Ты лицо мира; Ты ведущий и уста мира
त्वत्प्रसादेन देवेशtvatprasādena deveśaТвоей милостью, владыка богов; по Твоей благодати
सुखिनः विबुधाः सदाsukhinaḥ vibudhāḥ sadāсчастливы боги всегда; небожители постоянно благополучны
पृथिवी निर्भया देवpṛthivī nirbhayā devaземля бесстрашна, Боже; мир свободен от страха
त्वत्प्रसादात् सदा अभवत्tvatprasādāt sadā abhavatТвоей милостью всегда была; благодаря Тебе пребывает
तस्मात् भव विशालाक्षtasmāt bhava viśālākṣaпоэтому стань, широкоокий; потому явись
यदुवंशविवर्धनःyaduvaṃśavivardhanaḥумножителем рода Яду; возрастителем Ядувамши
धर्मसंस्थापनार्थायdharmasaṃsthāpanārthāyaради установления дхармы; для утверждения праведности
दैतेयानाम् वधाय चdaiteyānām vadhāya caи для убийства дайтьев; для уничтожения асуров
जगतः धारणार्थायjagataḥ dhāraṇārthāyaради поддержания мира; для сохранения вселенной
विज्ञाप्यम् कुरु मे प्रभोvijñāpyam kuru me prabhoсделай просьбу мою, Господь; прими моё прошение
यत् एतत् परमम् गुह्यम्yat etat paramam guhyamэто высочайшее сокровенное; эта верховная тайна
त्वत्प्रसादमयम् विभोtvatprasādamayam vibhoсостоящее из Твоей милости, Владыка; исполненное Твоей благодати
वासुदेव तत् एतत् तेvāsudeva tat etat teВасудева, это Тебе; о Васудева, это
मया उद्गीतम् यथातथम्mayā udgītam yathātathamмной воспето как есть; мною пропето истинно
Литературный перевод

«Твои стопы — богиня Земля; стороны света — Твои руки; небо — Твоя голова. Я — Твой облик, боги — Твоё тело, а луна и солнце — Твои глаза. Сила, аскеза, истина и дхарма, рождающая желанное, принадлежат Тебе, Господь; огонь — Твоё сияние, ветер — дыхание, воды возникли из Твоего пота. Два Ашвина — Твой слух, богиня Сарасвати — Твой язык; Веды, утверждённые в священных обрядах, и весь этот мир пребывают в Тебе. Мы не знаем ни Твоего числа, ни меры, ни сияния, ни доблести, ни силы, о владыка йоги, и не знаем Твоего происхождения. Погружённые в преданность Тебе, Боже, сосредоточенные обетами, мы всегда поклоняемся Тебе, о Вишну, Верховному Господу и великому владыке. Риши, боги, гандхарвы, якши, ракшасы, паннаги, пишачи, люди, звери, птицы и пресмыкающиеся — всё это и подобное этому создано мной на земле, но рождено Твоей милостью, о Падманабха, широкоокий Кришна, уничтожающий дурные сны. Ты прибежище всех существ, Ты вождь, Ты лицо мира; Твоей милостью, владыка богов, небожители всегда счастливы. Твоей милостью, Боже, земля всегда пребывает бесстрашной. Поэтому, о широкоокий, стань умножителем рода Яду; ради установления дхармы, уничтожения дайтьев и поддержания мира прими моё прошение, Господь. О Владыка, это высочайшее сокровенное, исполненное Твоей милости, я воспел Тебе, Васудева, как оно есть».

Версия

a33c7d782acb · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:35:51 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами