Махабхарата
Бхишма-парва, глава 966.96.42-48
5822 / 15823
Махабхарата · 6.96.42-48
Деванагари

सो ऽतिविद्धो महाराज मुहूर्तम् अथ मारिष ॥
प्रविवेश तमो दीर्घं पीडितस् तैर् महारथैः ॥
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां क्रोधेन द्विगुणीकृतः ॥
चिच्छेद सायकैस् तेषां ध्वजांश् चैव धनूंषि च ॥
एकैकं च त्रिभिर् बाणैर् आजघान स्मयन्न् इव ॥
अलम्बुसो रथोपस्थे नृत्यन्न् इव महारथः ॥
त्वरमाणश् च संक्रुद्धो हयांस् तेषां महात्मनाम् ॥
जघान राक्षसः क्रुद्धः सारथींश् च महाबलः ॥
बिभेद च सुसंहृष्टः पुनश् चैनान् सुसंशितैः ॥
शरैर् बहुविधाकारैः शतशो ऽथ सहस्रशः ॥
विरथांश् च महेष्वासान् कृत्वा तत्र स राक्षसः ॥
अभिदुद्राव वेगेन हन्तुकामो निशाचरः ॥
तान् अर्दितान् रणे तेन राक्षसेन दुरात्मना ॥
दृष्ट्वार्जुनसुतः संख्ये राक्षसं समुपाद्रवत् ॥

Транслитерация (IAST)

so 'tividdho mahārāja muhūrtam atha māriṣa ||
praviveśa tamo dīrghaṃ pīḍitas tair mahārathaiḥ ||
pratilabhya tataḥ saṃjñāṃ krodhena dviguṇīkṛtaḥ ||
ciccheda sāyakais teṣāṃ dhvajāṃś caiva dhanūṃṣi ca ||
ekaikaṃ ca tribhir bāṇair ājaghāna smayann iva ||
alambuso rathopasthe nṛtyann iva mahārathaḥ ||
tvaramāṇaś ca saṃkruddho hayāṃs teṣāṃ mahātmanām ||
jaghāna rākṣasaḥ kruddhaḥ sārathīṃś ca mahābalaḥ ||
bibheda ca susaṃhṛṣṭaḥ punaś cainān susaṃśitaiḥ ||
śarair bahuvidhākāraiḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ ||
virathāṃś ca maheṣvāsān kṛtvā tatra sa rākṣasaḥ ||
abhidudrāva vegena hantukāmo niśācaraḥ ||
tān arditān raṇe tena rākṣasena durātmanā ||
dṛṣṭvārjunasutaḥ saṃkhye rākṣasaṃ samupādravat ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सः अतिविद्धः महाराजsaḥ atividdhaḥ mahārājaон сильно пронзённый, великий царь; тяжело раненный
मुहूर्तम् अथ मारिषmuhūrtam atha māriṣaна мгновение затем, почтенный; на короткое время
प्रविवेश तमः दीर्घम्praviveśa tamaḥ dīrghamвошёл в долгую тьму; погрузился во мрак
पीडितः तैः महारथैःpīḍitaḥ taiḥ mahārathaiḥтеснимый теми махаратхами; подавленный этими воинами
प्रतिलभ्य ततः संज्ञाम्pratilabhya tataḥ saṃjñāmобретя затем сознание; придя в себя
क्रोधेन द्विगुणीकृतःkrodhena dviguṇīkṛtaḥгневом удвоенный; с удвоенной яростью
चिच्छेद सायकैः तेषाम्ciccheda sāyakaiḥ teṣāmсрезал стрелами их; стрелами отсёк у них
ध्वजान् च एव धनूंषि चdhvajān ca eva dhanūṃṣi caи знамёна, и луки; как флаги, так и луки
एकैकम् च त्रिभिः बाणैःekaikam ca tribhiḥ bāṇaiḥкаждого же тремя стрелами; и каждого по три бана
आजघान स्मयन् इवājaghāna smayan ivaударил словно улыбаясь; поразил будто с усмешкой
अलम्बुसः रथोपस्थेalambusaḥ rathopastheАламбуса на площадке колесницы; Аламбуса на ратхе
नृत्यन् इव महारथःnṛtyan iva mahārathaḥсловно танцуя, махаратха; великий ратхин как бы плясал
त्वरमाणः च संक्रुद्धःtvaramāṇaḥ ca saṃkruddhaḥи спешащий разгневанный; быстро и яростно
हयान् तेषाम् महात्मनाम्hayān teṣām mahātmanāmконей тех великодушных; лошадей этих героев
जघान राक्षसः क्रुद्धःjaghāna rākṣasaḥ kruddhaḥубил ракшас разгневанный; сразил яростный ракшас
सारथीन् च महाबलःsārathīn ca mahābalaḥи возниц, могучий; и колесничих
बिभेद च सुसंहृष्टःbibheda ca susaṃhṛṣṭaḥи пронзил очень радостный; ликуя, пробил
पुनः च एनान् सुसंशितैःpunaḥ ca enān susaṃśitaiḥи снова их хорошо отточенными; и опять их острыми
शरैः बहुविधाकारैःśaraiḥ bahuvidhākāraiḥстрелами различных видов; разнообразными стрелами
शतशः अथ सहस्रशःśataśaḥ atha sahasraśaḥсотнями и тысячами; сотни и тысячи раз
विरथान् च महेष्वासान्virathān ca maheṣvāsānбез колесниц великих лучников; лишив ратх могучих стрелков
कृत्वा तत्र सः राक्षसःkṛtvā tatra saḥ rākṣasaḥсделав там тот ракшас; там этот ракшас сделал
अभिदुद्राव वेगेनabhidudrāva vegenaустремился скоростью; бросился стремительно
हन्तुकामः निशाचरःhantukāmaḥ niśācaraḥжелая убить, ночной странник; ночной воин, стремясь убить
तान् अर्दितान् रणे तेनtān arditān raṇe tenaих теснимых в бою им; увидев их поражёнными
राक्षसेन दुरात्मनाrākṣasena durātmanāтем дурным ракшасом; злобным ракшасом
दृष्ट्वा अर्जुनसुतः संख्येdṛṣṭvā arjunasutaḥ saṃkhyeувидев сын Арджуны в сражении; Абхиманью, заметив
राक्षसम् समुपाद्रवत्rākṣasam samupādravatк ракшасу устремился; ринулся на ракшаса
Литературный перевод

Тяжело пронзённый, великий царь, и теснимый этими махаратхами, он на мгновение погрузился во мрак. Затем, придя в себя, с удвоенной яростью он стрелами отсёк их знамёна и луки. Каждого он поразил тремя стрелами, будто улыбаясь; Аламбуса, великий ратхин, словно танцевал на площадке колесницы. Быстро и яростно разгневанный, могучий ракшас сразил коней и возниц этих великодушных братьев. Ликуя, он снова пронзил их хорошо отточенными стрелами разных видов, сотнями и тысячами. Лишив могучих лучников колесниц, этот ракшас там стремительно бросился на них, желая убить. Увидев, что их в бою теснит этот злобный ракшас, сын Арджуны в сражении устремился на него».

Версия

d1927162f64d · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:47:12 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами