Махабхарата
Бхишма-парва, глава 976.97.21-28
5827 / 15823
Махабхарата · 6.97.21-28
Деванагари

विमुखं च ततो रक्षो वध्यमानं रणे ऽरिणा ॥
प्रादुश्चक्रे महामायां तामसीं परतापनः ॥
ततस् ते तमसा सर्वे हृता ह्य् आसन् महीतले ॥
नाभिमन्युम् अपश्यन्त नैव स्वान् न परान् रणे ॥
अभिमन्युश् च तद् दृष्ट्वा घोररूपं महत् तमः ॥
प्रादुश्चक्रे ऽस्त्रम् अत्युग्रं भास्करं कुरुनन्दनः ॥
ततः प्रकाशम् अभवज् जगत् सर्वं महीपते ॥
तां चापि जघ्निवान् मायां राक्षसस्य दुरात्मनः ॥
संक्रुद्धश् च महावीर्यो राक्षसेन्द्रं नरोत्तमः ॥
छादयाम् आस समरे शरैः संनतपर्वभिः ॥
बह्वीस् तथान्या मायाश् च प्रयुक्तास् तेन रक्षसा ॥
सर्वास्त्रविद् अमेयात्मा वारयाम् आस फाल्गुनिः ॥
हतमायं ततो रक्षो वध्यमानं च सायकैः ॥
रथं तत्रैव संत्यज्य प्राद्रवन् महतो भयात् ॥
तस्मिन् विनिर्जिते तूर्णं कूटयोधिनि राक्षसे ॥
आर्जुनिः समरे सैन्यं तावकं संममर्द ह ॥
मदान्धो वन्यनागेन्द्रः सपद्मां पद्मिनीम् इव ॥

Транслитерация (IAST)

vimukhaṃ ca tato rakṣo vadhyamānaṃ raṇe 'riṇā ||
prāduścakre mahāmāyāṃ tāmasīṃ paratāpanaḥ ||
tatas te tamasā sarve hṛtā hy āsan mahītale ||
nābhimanyum apaśyanta naiva svān na parān raṇe ||
abhimanyuś ca tad dṛṣṭvā ghorarūpaṃ mahat tamaḥ ||
prāduścakre 'stram atyugraṃ bhāskaraṃ kurunandanaḥ ||
tataḥ prakāśam abhavaj jagat sarvaṃ mahīpate ||
tāṃ cāpi jaghnivān māyāṃ rākṣasasya durātmanaḥ ||
saṃkruddhaś ca mahāvīryo rākṣasendraṃ narottamaḥ ||
chādayām āsa samare śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ ||
bahvīs tathānyā māyāś ca prayuktās tena rakṣasā ||
sarvāstravid ameyātmā vārayām āsa phālguniḥ ||
hatamāyaṃ tato rakṣo vadhyamānaṃ ca sāyakaiḥ ||
rathaṃ tatraiva saṃtyajya prādravan mahato bhayāt ||
tasmin vinirjite tūrṇaṃ kūṭayodhini rākṣase ||
ārjuniḥ samare sainyaṃ tāvakaṃ saṃmamarda ha ||
madāndho vanyanāgendraḥ sapadmāṃ padminīm iva ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
विमुखम् च ततः रक्षःvimukham ca tataḥ rakṣaḥотвёрнутого же затем ракшаса; отступавшего ракшаса
वध्यमानम् रणे अरिणाvadhyamānam raṇe ariṇāпоражаемого в бою врагом; которого бил противник
प्रादुश्चक्रे महामायाम्prāduścakre mahāmāyāmявил великую майю; создал огромную иллюзию
तामसीम् परतापनःtāmasīm paratāpanaḥтёмную, мучитель врагов; мрачную, сокрушитель противников
ततः ते तमसा सर्वेtataḥ te tamasā sarveзатем они тьмой все; после этого все они во мраке
हृताः हि आसन् महीतलेhṛtāḥ hi āsan mahītaleпохищены были на земле; были поглощены на поле
न अभिमन्युम् अपश्यन्तna abhimanyum apaśyantaне видели Абхиманью; не могли видеть Абхиманью
न एव स्वान्na eva svānи даже не своих; не собственных воинов
न परान् रणेna parān raṇeни чужих в бою; ни врагов на поле
अभिमन्युः च तत् दृष्ट्वाabhimanyuḥ ca tat dṛṣṭvāи Абхиманью это увидев; заметив это
घोररूपम् महत् तमःghorarūpam mahat tamaḥстрашного вида великую тьму; ужасный великий мрак
प्रादुश्चक्रे अस्त्रम् अत्युग्रम्prāduścakre astram atyugramявил астру крайне грозную; применил страшнейшее оружие
भास्करम् कुरुनन्दनःbhāskaram kurunandanaḥсолнечную, радость Куру; астру Бхаскара
ततः प्रकाशम् अभवत्tataḥ prakāśam abhavatзатем светлым стало; после этого озарилось
जगत् सर्वम् महीपतेjagat sarvam mahīpateвсё мироздание, владыка земли; весь мир, царь
ताम् च अपि जघ्निवान् मायाम्tām ca api jaghnivān māyāmи ту также уничтожил майю; разрушил эту иллюзию
राक्षसस्य दुरात्मनःrākṣasasya durātmanaḥракшаса злодушного; злобного ракшаса
संक्रुद्धः च महावीर्यःsaṃkruddhaḥ ca mahāvīryaḥи разгневанный великомощный; могучий в ярости
राक्षसेन्द्रम् नरोत्तमःrākṣasendram narottamaḥвладыку ракшасов лучший людей; герой царя ракшасов
छादयाम् आस समरेchādayām āsa samareпокрыл в сражении; осыпал на поле
शरैः संनतपर्वभिःśaraiḥ saṃnataparvabhiḥстрелами с загнутыми узлами; изогнутыми стрелами
बह्वीः तथा अन्याः मायाः चbahvīḥ tathā anyāḥ māyāḥ caмногие так другие майи и; и много иных иллюзий
प्रयुक्ताः तेन रक्षसाprayuktāḥ tena rakṣasāприменённые тем ракшасом; пущенные этим ракшасом
सर्वास्त्रवित् अमेयात्माsarvāstravit ameyātmāзнаток всех астр, неизмеримая душа; владеющий всеми астрами
वारयाम् आस फाल्गुनिःvārayām āsa phālguniḥостановил Фалгуни; сын Арджуны отразил
हतमायम् ततः रक्षःhatamāyam tataḥ rakṣaḥс уничтоженной майей затем ракшас; ракшаса с разрушенной иллюзией
वध्यमानम् च सायकैःvadhyamānam ca sāyakaiḥи поражаемого стрелами; избиваемого стрелами
रथम् तत्र एव संत्यज्यratham tatra eva saṃtyajyaколесницу там же оставив; бросив ратху на месте
प्राद्रवत् महतः भयात्prādravat mahataḥ bhayātпобежал от великого страха; устремился прочь в ужасе
तस्मिन् विनिर्जिते तूर्णम्tasmin vinirjite tūrṇamкогда он быстро был побеждён; после скорой победы над ним
कूटयोधिनि राक्षसेkūṭayodhini rākṣaseобманно сражающимся ракшасом; над коварным воином-ракшасом
आर्जुनिः समरे सैन्यम्ārjuniḥ samare sainyamАрджуни в бою войско; сын Арджуны на поле армию
तावकम् संममर्द हtāvakam saṃmamarda haтвоё сокрушил же; смял твоё войско
मदान्धः वन्यनागेन्द्रःmadāndhaḥ vanyanāgendraḥопьянённый лесной царь слонов; одуревший дикий слон
सपद्माम् पद्मिनीम् इवsapadmām padminīm ivaлотосный пруд с лотосами как; словно озеро с лотосами
Литературный перевод

Когда ракшас, вынужденный отвернуться, был поражаем в бою врагом, этот мучитель противников явил великую тёмную майю. Тогда все на земле были поглощены тьмой: в бою они не видели ни Абхиманью, ни своих, ни врагов. Увидев этот великий мрак ужасного вида, Абхиманью, радость Куру, применил крайне грозную солнечную астру. После этого весь мир озарился, владыка земли, и он уничтожил майю злобного ракшаса. Разгневанный и великомощный лучший из людей осыпал владыку ракшасов стрелами с загнутыми узлами. И многие другие майи, применённые тем ракшасом, неизмеримый сын Фалгуны, знаток всех астр, отразил. Когда майя ракшаса была уничтожена, а сам он был поражаем стрелами, он бросил колесницу прямо там и побежал от великого страха. После быстрой победы над этим коварным воином-ракшасом сын Арджуны в бою смял твоё войско, словно опьянённый дикий царь слонов — лотосный пруд с лотосами».

Версия

307b84bb5848 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:47:12 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами