Махабхарата
Чьявана испытывает царя Кушику (часть 2)13.53.38-43
12201 / 15823
Махабхарата · 13.53.38-43
Деванагари

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राजा भृत्यान् अथाब्रवीत् ॥
यद् यद् ब्रूयान् मुनिस् तत् तत् सर्वं देयम् अशङ्कितैः ॥
ततो रत्नान्य् अनेकानि स्त्रियो युग्यम् अजाविकम् ॥
कृताकृतं च कनकं गजेन्द्राश् चाचलोपमाः ॥
अन्वगच्छन्त तम् ऋषिं राजामात्याश् च सर्वशः ॥
हाहाभूतं च तत् सर्वम् आसीन् नगरम् आर्तिमत् ॥
तौ तीक्ष्णाग्रेण सहसा प्रतोदेन प्रचोदितौ ॥
पृष्ठे विद्धौ कटे चैव निर्विकारौ तम् ऊहतुः ॥
वेपमानौ विराहारौ पञ्चाशद् रात्रकर्शितौ ॥
कथं चिद् ऊहतुर् वीरौ दंपती तं रथोत्तमम् ॥
बहुशो भृशविद्धौ तौ क्षरमाणौ क्षतोद्भवम् ॥
ददृशाते महाराज पुष्पिताव् इव किंशुकौ ॥

Транслитерация (IAST)

tasya tad vacanaṃ śrutvā rājā bhṛtyān athābravīt ||
yad yad brūyān munis tat tat sarvaṃ deyam aśaṅkitaiḥ ||
tato ratnāny anekāni striyo yugyam ajāvikam ||
kṛtākṛtaṃ ca kanakaṃ gajendrāś cācalopamāḥ ||
anvagacchanta tam ṛṣiṃ rājāmātyāś ca sarvaśaḥ ||
hāhābhūtaṃ ca tat sarvam āsīn nagaram ārtimat ||
tau tīkṣṇāgreṇa sahasā pratodena pracoditau ||
pṛṣṭhe viddhau kaṭe caiva nirvikārau tam ūhatuḥ ||
vepamānau virāhārau pañcāśad rātrakarśitau ||
kathaṃ cid ūhatur vīrau daṃpatī taṃ rathottamam ||
bahuśo bhṛśaviddhau tau kṣaramāṇau kṣatodbhavam ||
dadṛśāte mahārāja puṣpitāv iva kiṃśukau ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
तस्य तत् वचनं श्रुत्वाtasya tat vacanaṃ śrutvāего то слово услышав
राजा भृत्यान् अथ अब्रवीत्rājā bhṛtyān atha abravītцарь слугам тогда сказал
यत् यत् ब्रूयात् मुनिःyat yat brūyāt muniḥчто бы ни сказал мудрец
तत् तत् सर्वं देयम् अशङ्कितैःtat tat sarvaṃ deyam aśaṅkitaiḥто всё да даётся без колебания
ततः रत्नानि अनेकानिtataḥ ratnāni anekāniзатем драгоценности многие
स्त्रियः युग्यम् अजाविकम्striyaḥ yugyam ajāvikamженщины, упряжь, козы-овцы
कृताकृतं च कनकंkṛtākṛtaṃ ca kanakaṃобработанное и необработанное золото
गजेन्द्राः च अचलोपमाःgajendrāḥ ca acalopamāḥи слоны-вожаки, горам подобные
अन्वगच्छन्त तम् ऋषिंanvagacchanta tam ṛṣiṃследовали за тем риши
राजामात्याः च सर्वशःrājāmātyāḥ ca sarvaśaḥи царские министры все
हाहाभूतं च तत् सर्वम्hāhābhūtaṃ ca tat sarvamв стенании всё то
आसीत् नगरम् आर्तिमत्āsīt nagaram ārtimatбыл город, в скорби
तौ तीक्ष्णाग्रेण सहसाtau tīkṣṇāgreṇa sahasāдвое острым (остриём) внезапно
प्रतोदेन प्रचोदितौpratodena pracoditauстрекалом погоняемые
पृष्ठे विद्धौ कटे च एवpṛṣṭhe viddhau kaṭe ca evaв спину пронзаемые и в бедро
निर्विकारौ तम् ऊहतुःnirvikārau tam ūhatuḥневозмутимые, его везли
वेपमानौ विराहारौvepamānau virāhārauдрожащие, без пищи
पञ्चाशत् रात्रकर्शितौpañcāśat rātrakarśitauпятьюдесятью ночами измождённые
कथं चित् ऊहतुः वीरौkathaṃ cit ūhatuḥ vīrauкое-как везли отважные
दंपती तं रथोत्तमम्daṃpatī taṃ rathottamamсупруги ту наилучшую колесницу
बहुशः भृशविद्धौ तौbahuśaḥ bhṛśaviddhau tauмногократно жестоко пронзённые двое
क्षरमाणौ क्षतोद्भवम्kṣaramāṇau kṣatodbhavamисточающие из ран (кровь)
ददृशाते महाराजdadṛśāte mahārājaвиделись, о великий царь
पुष्पितौ इव किंशुकौpuṣpitau iva kiṃśukauкак цветущие два кимшуки
Литературный перевод

«Его то слово услышав, царь слугам тогда сказал: „Что бы ни сказал мудрец — то всё да даётся без колебания“. Затем драгоценности многие, женщины, упряжь, козы-овцы, обработанное и необработанное золото, и слоны-вожаки, горам подобные, следовали за тем риши, и царские министры все; в стенании всё то был город, в скорби. Двое острым остриём внезапно стрекалом погоняемые, в спину пронзаемые и в бедро, невозмутимые, его везли. Дрожащие, без пищи, пятьюдесятью ночами измождённые, кое-как везли отважные супруги ту наилучшую колесницу. Многократно жестоко пронзённые двое, источающие из ран кровь, виделись, о великий царь, как цветущие два кимшуки».

Версия

f4fb295b22ed · опубликовано 20 июн. 2026 г., 23:20:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами