Махабхарата
Чьявана испытывает царя Кушику (часть 2)13.53.1-7
12195 / 15823
Махабхарата · 13.53.1-7
Деванагари

युधिष्ठिर उवाच
तस्मिन्न् अन्तर्हिते विप्रे राजा किम् अकरोत् तदा ॥
भार्या चास्य महाभागा तन् मे ब्रूहि पितामह ॥
भीष्म उवाच
अदृष्ट्वा स महीपालस् तम् ऋषिं सह भार्यया ॥
परिश्रान्तो निववृते व्रीडितो नष्टचेतनः ॥
स प्रविश्य पुरीं दीनो नाभ्यभाषत किं चन ॥
तद् एव चिन्तयाम् आस च्यवनस्य विचेष्टितम् ॥
अथ शून्येन मनसा प्रविवेश गृहं नृपः ॥
ददर्श शयने तस्मिञ् शयानं भृगुनन्दनम् ॥
विस्मितौ तौ तु दृष्ट्वा तं तद् आश्चर्यं विचिन्त्य च ॥
दर्शनात् तस्य च मुनेर् विश्रान्तौ संबभूवतुः ॥
यथास्थानं तु तौ स्थित्वा भूयस् तं संववाहतुः ॥
अथापरेण पार्श्वेन सुष्वाप स महामुनिः ॥
तेनैव च स कालेन प्रत्यबुध्यत वीर्यवान् ॥
न च तौ चक्रतुः किं चिद् विकारं भयशङ्कितौ ॥

Транслитерация (IAST)

yudhiṣṭhira uvāca
tasminn antarhite vipre rājā kim akarot tadā ||
bhāryā cāsya mahābhāgā tan me brūhi pitāmaha ||
bhīṣma uvāca
adṛṣṭvā sa mahīpālas tam ṛṣiṃ saha bhāryayā ||
pariśrānto nivavṛte vrīḍito naṣṭacetanaḥ ||
sa praviśya purīṃ dīno nābhyabhāṣata kiṃ cana ||
tad eva cintayām āsa cyavanasya viceṣṭitam ||
atha śūnyena manasā praviveśa gṛhaṃ nṛpaḥ ||
dadarśa śayane tasmiñ śayānaṃ bhṛgunandanam ||
vismitau tau tu dṛṣṭvā taṃ tad āścaryaṃ vicintya ca ||
darśanāt tasya ca muner viśrāntau saṃbabhūvatuḥ ||
yathāsthānaṃ tu tau sthitvā bhūyas taṃ saṃvavāhatuḥ ||
athāpareṇa pārśvena suṣvāpa sa mahāmuniḥ ||
tenaiva ca sa kālena pratyabudhyata vīryavān ||
na ca tau cakratuḥ kiṃ cid vikāraṃ bhayaśaṅkitau ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
तस्मिन् अन्तर्हिते विप्रेtasmin antarhite vipreкогда исчез тот брахман
राजा किम् अकरोत् तदाrājā kim akarot tadāцарь что сделал тогда
भार्या च अस्य महाभागाbhāryā ca asya mahābhāgāи жена его, благородная
तत् मे ब्रूहि पितामहtat me brūhi pitāmahaто мне скажи, о дед
अदृष्ट्वा स महीपालःadṛṣṭvā sa mahīpālaḥне найдя тот царь
तम् ऋषिं सह भार्ययाtam ṛṣiṃ saha bhāryayāтого риши, с женою
परिश्रान्तः निववृतेpariśrāntaḥ nivavṛteизнурённый, вернулся
व्रीडितः नष्टचेतनःvrīḍitaḥ naṣṭacetanaḥпристыжённый, лишённый чувств
स प्रविश्य पुरीं दीनःsa praviśya purīṃ dīnaḥон, войдя в город, удручённый
न अभ्यभाषत किं चनna abhyabhāṣata kiṃ canaне говорил ничего
तत् एव चिन्तयाम् आसtat eva cintayām āsaо том лишь размышлял
च्यवनस्य विचेष्टितम्cyavanasya viceṣṭitamЧьяваны поведении
अथ शून्येन मनसाatha śūnyena manasāтогда с опустошённым умом
प्रविवेश गृहं नृपःpraviveśa gṛhaṃ nṛpaḥвошёл в дом царь
ददर्श शयने तस्मिन्dadarśa śayane tasminувидел на ложе том
शयानं भृगुनन्दनम्śayānaṃ bhṛgunandanamлежащего отрадного Бхригу
विस्मितौ तौ तु दृष्ट्वा तंvismitau tau tu dṛṣṭvā taṃизумлённые двое, увидев его
तत् आश्चर्यं विचिन्त्य चtat āścaryaṃ vicintya caто диво обдумав
दर्शनात् तस्य च मुनेःdarśanāt tasya ca muneḥот лицезрения того мудреца
विश्रान्तौ संबभूवतुःviśrāntau saṃbabhūvatuḥотдохнувшими стали
यथास्थानं तु तौ स्थित्वाyathāsthānaṃ tu tau sthitvāпо местам встав, двое
भूयः तं संववाहतुःbhūyaḥ taṃ saṃvavāhatuḥснова его растирали
अथ अपरेण पार्श्वेनatha apareṇa pārśvenaтогда на другом боку
सुष्वाप स महामुनिःsuṣvāpa sa mahāmuniḥспал тот великий мудрец
तेन एव च स कालेनtena eva ca sa kālenaтем же сроком (спустя)
प्रत्यबुध्यत वीर्यवान्pratyabudhyata vīryavānпробудился мощный
न च तौ चक्रतुःna ca tau cakratuḥи не выказали двое
किं चित्kiṃ citникакого
विकारं भयशङ्कितौvikāraṃ bhayaśaṅkitauизменения, страшась
Литературный перевод

Юдхиштхира сказал: «Когда исчез тот брахман, царь что сделал тогда, и жена его, благородная, — то мне скажи, о дед». Бхишма сказал: «Не найдя тот царь того риши, с женою, изнурённый, вернулся, пристыжённый, лишённый чувств. Он, войдя в город, удручённый, не говорил ничего; о том лишь размышлял — о Чьяваны поведении. Тогда с опустошённым умом вошёл в дом царь; увидел на ложе том лежащего отрадного Бхригу. Изумлённые двое, увидев его, то диво обдумав, от лицезрения того мудреца отдохнувшими стали. По местам встав, двое снова его растирали; тогда на другом боку спал тот великий мудрец. Тем же сроком пробудился мощный; и не выказали двое никакого изменения, страшась».

Версия

4d5ceeaabcf4 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 23:20:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами