Махабхарата
Плод подношения цветов, благовоний и светильников (часть 1)13.101.35-43
12523 / 15823
Махабхарата · 13.101.35-43
Деванагари

सद्यः प्रीणाति देवान् वै ते प्रीता भावयन्त्य् उत ॥
संकल्पसिद्धा मर्त्यानाम् ईप्सितैश् च मनोरथैः ॥
देवाः प्रीणन्ति सततं मानिता मानयन्ति च ॥
अवज्ञातावधूताश् च निर्दहन्त्य् अधमान् नरान् ॥
अतऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि धूपदानविधौ फलम् ॥
धूपांश् च विविधान् साधून् असाधूंश् च निबोध मे ॥
निर्यासः सरलश् चैव कृत्रिमश् चैव ते त्रयः ॥
इष्टानिष्टो भवेद् गन्धस् तन् मे विस्तरतः शृणु ॥
निर्यासाः सल्लकीवर्ज्या देवानां दयितास् तु ते ॥
गुग्गुलुः प्रवरस् तेषां सर्वेषाम् इति निश्चयः ॥
अगुरुः सारिणां श्रेष्ठो यक्षराक्षसभोगिनाम् ॥
दैत्यानां सल्लकीजश् च काङ्क्षितो यश् च तद्विधः ॥
अथ सर्जरसादीनां गन्धैः पार्थिवदारवैः ॥
फाणितासवसंयुक्तैर् मनुष्याणां विधीयते ॥
देवदानवभूतानां सद्यस् तुष्टिकरः स्मृतः ॥
ये ऽन्ये वैहारिकास् ते तु मानुषाणाम् इति स्मृताः ॥
य एवोक्ताः सुमनसां प्रदाने गुणहेतवः ॥
धूपेष्व् अपि परिज्ञेयास् त एव प्रीतिवर्धनाः ॥

Транслитерация (IAST)

sadyaḥ prīṇāti devān vai te prītā bhāvayanty uta ||
saṃkalpasiddhā martyānām īpsitaiś ca manorathaiḥ ||
devāḥ prīṇanti satataṃ mānitā mānayanti ca ||
avajñātāvadhūtāś ca nirdahanty adhamān narān ||
ataūrdhvaṃ pravakṣyāmi dhūpadānavidhau phalam ||
dhūpāṃś ca vividhān sādhūn asādhūṃś ca nibodha me ||
niryāsaḥ saralaś caiva kṛtrimaś caiva te trayaḥ ||
iṣṭāniṣṭo bhaved gandhas tan me vistarataḥ śṛṇu ||
niryāsāḥ sallakīvarjyā devānāṃ dayitās tu te ||
gugguluḥ pravaras teṣāṃ sarveṣām iti niścayaḥ ||
aguruḥ sāriṇāṃ śreṣṭho yakṣarākṣasabhoginām ||
daityānāṃ sallakījaś ca kāṅkṣito yaś ca tadvidhaḥ ||
atha sarjarasādīnāṃ gandhaiḥ pārthivadāravaiḥ ||
phāṇitāsavasaṃyuktair manuṣyāṇāṃ vidhīyate ||
devadānavabhūtānāṃ sadyas tuṣṭikaraḥ smṛtaḥ ||
ye 'nye vaihārikās te tu mānuṣāṇām iti smṛtāḥ ||
ya evoktāḥ sumanasāṃ pradāne guṇahetavaḥ ||
dhūpeṣv api parijñeyās ta eva prītivardhanāḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सद्यः प्रीणाति देवान् वैsadyaḥ prīṇāti devān vaiтотчас радует богов
ते प्रीताः भावयन्ति उतte prītāḥ bhāvayanti utaони, довольные, благоволят
संकल्पसिद्धाः मर्त्यानाम्saṃkalpasiddhāḥ martyānāmосуществляя замыслы смертных
ईप्सितैः च मनोरथैःīpsitaiḥ ca manorathaiḥи желанными чаяниями
देवाः प्रीणन्ति सततंdevāḥ prīṇanti satataṃбоги радуются всегда
मानिताः मानयन्ति चmānitāḥ mānayanti caчтимые, чтут в ответ
अवज्ञाता-अवधूताः चavajñātā-avadhūtāḥ caпрезренные и отвергнутые
निर्दहन्ति अधमान् नरान्nirdahanti adhamān narānсжигают низких людей
अतः ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामिataḥ ūrdhvaṃ pravakṣyāmiотныне далее поведаю
धूपदानविधौ फलम्dhūpadānavidhau phalamв благовоний-даянии плод
धूपान् च विविधान् साधून्dhūpān ca vividhān sādhūnи благовония разные, благие
असाधून् च निबोध मेasādhūn ca nibodha meи неблагие узнай от меня
निर्यासः सरलः च एवniryāsaḥ saralaḥ ca evaсмолистое, чистое сосновое
कृत्रिमः च एव ते त्रयःkṛtrimaḥ ca eva te trayaḥи составное — их три
इष्ट-अनिष्टः भवेत् गन्धःiṣṭa-aniṣṭaḥ bhavet gandhaḥприятный-неприятный бывает запах
तत् मे विस्तरतः शृणुtat me vistarataḥ śṛṇuто от меня подробно слушай
निर्यासाः सल्लकीवर्ज्याःniryāsāḥ sallakīvarjyāḥсмолистые, кроме саллаки
देवानां दयिताः तु तेdevānāṃ dayitāḥ tu teбогам милы они
गुग्गुलुः प्रवरः तेषांgugguluḥ pravaraḥ teṣāṃгуггул лучший из них
सर्वेषाम् इति निश्चयःsarveṣām iti niścayaḥиз всех, таково решение
अगुरुः सारिणां श्रेष्ठःaguruḥ sāriṇāṃ śreṣṭhaḥагуру из текучих лучший
यक्ष-राक्षस-भोगिनाम्yakṣa-rākṣasa-bhogināmякшам, ракшасам, змеям
दैत्यानां सल्लकीजः चdaityānāṃ sallakījaḥ caдайтьям саллаки-смола
काङ्क्षितः यः च तद्विधःkāṅkṣitaḥ yaḥ ca tadvidhaḥжеланна, и какая такого рода
अथ सर्जरसादीनांatha sarjarasādīnāṃзатем сарджа-смолы и прочих
गन्धैः पार्थिवदारवैःgandhaiḥ pārthivadāravaiḥзапахами, земными, древесными
फाणित-आसव-संयुक्तैःphāṇita-āsava-saṃyuktaiḥс патокой-настоем соединёнными
मनुष्याणां विधीयतेmanuṣyāṇāṃ vidhīyateлюдям предписано
देव-दानव-भूतानांdeva-dānava-bhūtānāṃбогам, данавам, бхутам
सद्यः तुष्टिकरः स्मृतःsadyaḥ tuṣṭikaraḥ smṛtaḥтотчас радующим помянут
ये अन्ये वैहारिकाः ते तुye anye vaihārikāḥ te tuкоторые другие увеселительные
मानुषाणाम् इति स्मृताःmānuṣāṇām iti smṛtāḥлюдям, так помянуты
ये एव उक्ताः सुमनसांye eva uktāḥ sumanasāṃкакие сказаны цветов
प्रदाने गुणहेतवःpradāne guṇahetavaḥв даянии достоинств причины
धूपेषु अपि परिज्ञेयाःdhūpeṣu api parijñeyāḥв благовониях тоже познаваемы
ते एव प्रीतिवर्धनाःte eva prītivardhanāḥте же радость растящие
Литературный перевод

«Тотчас радует богов; они, довольные, благоволят, осуществляя замыслы смертных и желанными чаяниями. Боги радуются всегда, чтимые, чтут в ответ; презренные и отвергнутые сжигают низких людей. Отныне далее поведаю в благовоний-даянии плод; и благовония разные, благие и неблагие, узнай от меня. Смолистое, чистое сосновое и составное — их три; приятный-неприятный бывает запах, то от меня подробно слушай. Смолистые, кроме саллаки, богам милы они; гуггул лучший из них, из всех, таково решение. Агуру из текучих лучший — якшам, ракшасам, змеям; дайтьям саллаки-смола желанна, и какая такого рода. Затем сарджа-смолы и прочих запахами, земными, древесными, с патокой-настоем соединёнными, людям предписано. Богам, данавам, бхутам тотчас радующим помянут; которые другие увеселительные — людям, так помянуты. Какие сказаны цветов в даянии достоинств причины, в благовониях тоже познаваемы, — те же радость растящие».

Версия

6fbde39433e5 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 03:20:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами