Нарада-пурана
Джьотиша: счёт, светила и затмения54.1-11
560 / 1701
LinuxЛистать
Нарада-пурана · 54.1-11

Sanandana

Деванагари

ज्योतिषांगं प्रवक्ष्यामि यदुक्तं ब्रह्मणा पुरा ॥ यस्य विज्ञान मात्रेण धर्मसिद्धिर्भवेन्नृणाम्
त्रिस्कंधं ज्यौतिषां शास्त्रं चतुर्लक्षमुदाहृतम् ॥ गणितं जातकं विप्र संहितास्कंधसंज्ञिताः
गणिते परिकर्मादि खगमध्यस्फुटक्रिंये ॥ अनुयोगश्चंद्रसूर्यग्रहणं तचोदस्याकम्
छाया श्रृङ्गोन्नतियुती पातसाधानमीरितम् ॥ जातके राशिभेदाश्च ग्रहयोनिश्च योनिजम्
निषेकजन्मारिष्टानि ह्यायुर्दायो दशाक्रमः ॥ कर्माजीवं चाष्टवर्गो राजयोगाश्च नाभसाः
चंद्रयोगाः प्रव्रज्याख्या राशिशीलं च दृक्फलम् ॥ ग्रहभावफलं चैवाश्रययोगप्रकीर्णके
अनिष्टयोगाः स्रीजन्मपलं निर्याणमेव च ॥ नष्टजन्मविधानं च तथा द्रेष्काणलक्षणम्
संहिताशास्त्ररूपं च ग्रहचारोऽब्दलक्षणम् ॥ तिथिवासरनक्षत्रयोगतिथ्यर्द्धसंज्ञकाः
मुहूर्तोपग्रहाः सूयसंक्रांतिर्गोचरः क्रमात् ॥ चंद्रता राबलं चैव सर्वलग्रार्तवाह्वयः
आधानपुंससीमंतजातनामान्नभुक्तयः ॥ चौलङ्कर्ण्ययणं मौंजी क्षुरिकाबंधनं तथा
समावर्तिनवैवाहप्रतिष्टासद्मलक्षणम् ॥ यात्राप्रवेशनं सद्योवृष्टिः कर्मविलक्षणम्

Транслитерация (IAST)

jyotiṣāṃgaṃ pravakṣyāmi yaduktaṃ brahmaṇā purā || yasya vijñāna mātreṇa dharmasiddhirbhavennṛṇām
triskaṃdhaṃ jyautiṣāṃ śāstraṃ caturlakṣamudāhṛtam || gaṇitaṃ jātakaṃ vipra saṃhitāskaṃdhasaṃjñitāḥ
gaṇite parikarmādi khagamadhyasphuṭakriṃye || anuyogaścaṃdrasūryagrahaṇaṃ tacodasyākam
chāyā śrṛṅgonnatiyutī pātasādhānamīritam || jātake rāśibhedāśca grahayoniśca yonijam
niṣekajanmāriṣṭāni hyāyurdāyo daśākramaḥ || karmājīvaṃ cāṣṭavargo rājayogāśca nābhasāḥ
caṃdrayogāḥ pravrajyākhyā rāśiśīlaṃ ca dṛkphalam || grahabhāvaphalaṃ caivāśrayayogaprakīrṇake
aniṣṭayogāḥ srījanmapalaṃ niryāṇameva ca || naṣṭajanmavidhānaṃ ca tathā dreṣkāṇalakṣaṇam
saṃhitāśāstrarūpaṃ ca grahacāro'bdalakṣaṇam || tithivāsaranakṣatrayogatithyarddhasaṃjñakāḥ
muhūrtopagrahāḥ sūyasaṃkrāṃtirgocaraḥ kramāt || caṃdratā rābalaṃ caiva sarvalagrārtavāhvayaḥ
ādhānapuṃsasīmaṃtajātanāmānnabhuktayaḥ || caulaṅkarṇyayaṇaṃ mauṃjī kṣurikābaṃdhanaṃ tathā
samāvartinavaivāhapratiṣṭāsadmalakṣaṇam || yātrāpraveśanaṃ sadyovṛṣṭiḥ karmavilakṣaṇam

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ज्योतिषांगंjyotiṣāṃgaṃчасть о джьотише
प्रवक्ष्यामिpravakṣyāmiизреку
यदुक्तंyaduktaṃкоторая изречена
ब्रह्मणाbrahmaṇāБрахмою
पुराpurāнекогда
यस्यyasyaкоторой
विज्ञानvijñānaпознанием
मात्रेणmātreṇaодним лишь
धर्मसिद्धिर्भवेन्नृणाम्dharmasiddhirbhavennṛṇāmдостижение дхармы бывает у людей
त्रिस्कंधंtriskaṃdhaṃтрёхствольное
ज्यौतिषांjyautiṣāṃджьотиши
शास्त्रंśāstraṃучение
चतुर्लक्षमुदाहृतम्caturlakṣamudāhṛtamв четыре лакха названо
गणितंgaṇitaṃганита
जातकंjātakaṃджатака
विप्रvipraо брахман
संहितास्कंधसंज्ञिताःsaṃhitāskaṃdhasaṃjñitāḥи именуемое стволом самхиты
गणितेgaṇiteв ганите
परिकर्मादिparikarmādiначальные действия
खगमध्यस्फुटक्रिंयेkhagamadhyasphuṭakriṃyeсредние и точные движения светил
अनुयोगश्चंद्रसूर्यग्रहणंanuyogaścaṃdrasūryagrahaṇaṃповерка и затмение луны и солнца
तचोदस्याकम्tacodasyākamи его исход
छायाchāyāтень
श्रृङ्गोन्नतियुतीśrṛṅgonnatiyutīвозвышение рогов, соединение
पातसाधानमीरितम्pātasādhānamīritamвычисление узла названо
जातकेjātakeв джатаке
राशिभेदाश्चrāśibhedāścaи различия знаков
ग्रहयोनिश्चgrahayoniścaи лоно планет
योनिजम्yonijamрождённое из лона
निषेकजन्मारिष्टानिniṣekajanmāriṣṭāniзачатие, рождение, злые знаки
ह्यायुर्दायोhyāyurdāyoведь срок жизни
दशाक्रमःdaśākramaḥпорядок периодов
कर्माजीवंkarmājīvaṃдело и пропитание
चाष्टवर्गोcāṣṭavargoи аштаварга
राजयोगाश्चrājayogāścaи царские йоги
नाभसाःnābhasāḥнабхаса
चंद्रयोगाःcaṃdrayogāḥлунные йоги
प्रव्रज्याख्याpravrajyākhyāименуемое отречением
राशिशीलंrāśiśīlaṃнрав знаков
caи
दृक्फलम्dṛkphalamплод взгляда
ग्रहभावफलंgrahabhāvaphalaṃплод положения планет
चैवाश्रययोगप्रकीर्णकेcaivāśrayayogaprakīrṇakeи йоги опоры, и разное
अनिष्टयोगाःaniṣṭayogāḥдурные йоги
स्रीजन्मपलंsrījanmapalaṃплод рождения женщины
निर्याणमेवniryāṇamevaуход именно
caи
नष्टजन्मविधानंnaṣṭajanmavidhānaṃправило о забытом рождении
caи
तथाtathāтак же
द्रेष्काणलक्षणम्dreṣkāṇalakṣaṇamпризнак дрешканы
संहिताशास्त्ररूपंsaṃhitāśāstrarūpaṃоблик учения самхиты
caи
ग्रहचारोऽब्दलक्षणम्grahacāro'bdalakṣaṇamход планет, признак года
तिथिवासरनक्षत्रयोगतिथ्यर्द्धसंज्ञकाःtithivāsaranakṣatrayogatithyarddhasaṃjñakāḥтитхи, день, накшатра, йога и половина титхи
मुहूर्तोपग्रहाःmuhūrtopagrahāḥмухурта и упаграхи
सूयसंक्रांतिर्गोचरःsūyasaṃkrāṃtirgocaraḥпереход солнца, гочара
क्रमात्kramātпо порядку
चंद्रताcaṃdratāлуны и звёзд
राबलंrābalaṃсила
चैवcaivaи
सर्वलग्रार्तवाह्वयःsarvalagrārtavāhvayaḥвсё, зовущееся лагною и временем
आधानपुंससीमंतजातनामान्नभुक्तयःādhānapuṃsasīmaṃtajātanāmānnabhuktayaḥзачатие, пумсавана, симанта, рождение, имя, первая пища
चौलङ्कर्ण्ययणंcaulaṅkarṇyayaṇaṃчаула, прокалывание ушей
मौंजीmauṃjīмунджи
क्षुरिकाबंधनंkṣurikābaṃdhanaṃповязывание ножа
तथाtathāтак же
समावर्तिनवैवाहप्रतिष्टासद्मलक्षणम्samāvartinavaivāhapratiṣṭāsadmalakṣaṇamсамавартана, брак, освящение, признак дома
यात्राप्रवेशनंyātrāpraveśanaṃпоход и вход
सद्योवृष्टिःsadyovṛṣṭiḥнемедленный дождь
कर्मविलक्षणम्karmavilakṣaṇamпризнак дела
Литературный перевод

Санандана: «Изреку я часть о джьотише, изречённую Брахмою некогда, — одним лишь познанием которой у людей бывает достижение дхармы. Трёхствольное учение джьотиши названо в четыре лакха: ганита, джатака, о брахман, и именуемое стволом самхиты. В ганите — начальные действия, средние и точные движения светил, поверка, затмение луны и солнца и его исход, тень, возвышение рогов, соединение, вычисление узла. В джатаке — различия знаков, лоно планет и рождённое из лона, зачатие, рождение, злые знаки, срок жизни, порядок периодов, дело и пропитание, аштаварга, царские йоги и набхаса, лунные йоги, именуемое отречением, нрав знаков и плод взгляда, плод положения планет, йоги опоры и разное, дурные йоги, плод рождения женщины и уход, правило о забытом рождении и признак дрешканы. И облик учения самхиты: ход планет, признак года, титхи, день, накшатра, йога и половина титхи, мухурта и упаграхи, переход солнца, гочара по порядку, сила луны и звёзд, и всё, зовущееся лагною и временем; зачатие, пумсавана, симанта, рождение, наречение имени, первая пища, чаула, прокалывание ушей, мунджи, повязывание ножа, самавартана, брак, освящение, признак дома, поход и вход, немедленный дождь, признак дела...»

Версия

80a58f1fc9e0 · опубликовано 5 сент. 2026 г., 05:45:45 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами