Падма-пурана
Рождение Умы1.43.486-511
720 / 5781
LinuxЛистать
Падма-пурана · 1.43.486-511
Деванагари

एष मात्रा स्वयं मे कृतः कंकणः पत्रकश्चित्रितः पाटलैर्बिंदुभिः । चारुपुष्पैरियं मालतीभिः कृता मालिका मे शिरस्याहिता कोमला
तोषयामीश्वरीमित्ययं सत्वरं चिंतयित्वा व्रजद्बाह्यतः क्रीडनम् । स्वैर्गुणैः संयुतो वीरको हर्षितो दक्षिणात्पश्चिमं पश्चिमादुत्तरम्
उत्तरात्पूर्वमभ्येत्य सख्या युता प्रेक्षते तं गवाक्षांतराद्वीरकम् । शैलपुत्री बहिः क्रीडितारं जगत्स्नेहतः पुत्रलुब्धा यतस्सोऽत्रकः
मोहमायाति यः स्वल्पवेत्ता जडो मां सविण्मूत्रसंघातदेहोद्वहः । द्रष्टुमभ्यंतरे नाकवासेश्वरेष्विंदुमौलिं प्रविष्टेषु कक्षांतरम्
वाहनान्येव मारोहमाणास्ततो लोकपालार्चनपूगं मुहूर्तावधि । खड्ग एषो विखड्गाकरो निर्मलः कृंतकः कस्य केनाहतो ब्रूत नः
नो भवेद्धस्तदंडेन किं ब्रूमहे भीममूर्त्यंगणेनास्ति कृत्यं गिरौ । पाश एषोऽस्ति तेनात्रको बध्यते मा वृथा लोकपालानुगास्तिष्ठत
एवमेवैतदित्यब्रुवंस्ते तदा वीक्ष्य देवानुगं वीरकं रक्षकम् । प्राह देवी वने पर्वते निर्झराद्यग्निशालामुखे भूतले भूतपाः
निर्झरांभोनिपातेषु नोमज्जताद्पुष्पजालावनद्धेषु धामस्वपि । प्रोच्चनानाद्रिकुंजावगाहेष्वथो मारुतास्फोटसंरक्षणे कामतः
कांचनोत्तुंगशृंगावरोहक्षितौ हैमरेणूत्करासंगपिंगद्युतिः । खेचराणां वने चापि रम्ये बभौ रूपसंपन्नकारो गणो वासितुम्
मंदरे कंदरे चारु वापीतटे कुंदमंदारपुष्पप्रवालांबुजे । स्निग्धनारीभिरापीतरूपामृतं विस्तृतैर्नेत्रमात्रैरनुन्मेषिभिः
वीरकं शैलपुत्री निमेषांतरादस्मरत्पुत्रगृध्नुर्विनोदार्थिनी । सोऽपि तादृक्क्षणावाप्तपुण्योदयो यो हि जन्मांतरेऽस्यात्मजत्वं ततः
क्रीडतस्तस्य तृप्तिः कथं जायते योऽपि भावाज्जगद्वेधसा तेजसा । कल्पितः प्रेक्षणं दिव्यगीतक्षणं नृत्यलोलैर्गणेशैः प्रवृत्तक्षणम्
सिंहनादाकुले गंडशैले ज्वलद्रत्नजाले बृहत्सालतालेक्षणम् । फुल्लनानातमालालिकालेक्षणं वृक्षमूले विलोलो मरालेक्षणम्
स्वल्पपंकेजले पंकजांकेक्षणं मातुरंके शुभे निष्कलंके क्षणम् । परिक्रीडते बाललीलाविसारी गणेशाधिपो देवतानंदकारी
निकुंजेषु विद्याधरोद्गीतशीलः पिनाकीव लीलाविलासैः सलीलः । प्रकाश्य भुवनं गोभिस्ततो दिनकरे गते
देशांतरं तदा पश्चाद्धुरस्थो धरणीधरः । मित्रत्वमस्य सुदृढं हृदये द्योतयन्निव
नित्यमाराधितो विप्रैः श्रीमान् विखनसः सुतः । नाकरोत्सवितुर्मेरुरुपकारं पतिष्यतः
जनेष्वेषा व्यवस्थेति श्रूयतेऽस्खलितो ह्यधः । दिनेनानुगतो भानुः स्वजनं परिपूरयन्
संध्या बद्धांजलिपुटा मुनयोभिमुखा रविम् । यावदध्यासते शीघ्रं निवार्योष्णाभिभाविताम्
व्यजृंभताथ लोकेऽस्मिन् क्रमाद्वैभावरं तमः । कुटिलस्येव हृदये कालुष्यं दूषयन्मनः
ज्वलत्फणिफणारत्नदीपोद्योतितभित्तिके । शयने शशिसंघातरत्नवस्त्रोत्तरच्छदे
नानारत्नद्युतिलसच्छक्रचापविडंबके । रत्नैः किंकिणिजालेन लसन्मुक्ताकलापके
कमनीयचलल्लीलावितानाच्छादितांबरे । मंदरे मंदसंचारं गते गिरिसुतायुतः
तस्थौ गिरिसुताबाहुलतामिलितकंधरः । शशिमौलिः सितज्योत्स्नास्फारपूरितगोचरः
गिरिजाप्यसितापांगी नीलोत्पलदलच्छविः । विभावर्या च संपृक्ता बभूवातीव गोमयी
तामुवाच ततो देवः क्रीडाकेलिकलायुताम्

Транслитерация (IAST)

eṣa mātrā svayaṃ me kṛtaḥ kaṃkaṇaḥ patrakaścitritaḥ pāṭalairbiṃdubhiḥ | cārupuṣpairiyaṃ mālatībhiḥ kṛtā mālikā me śirasyāhitā komalā
toṣayāmīśvarīmityayaṃ satvaraṃ ciṃtayitvā vrajadbāhyataḥ krīḍanam | svairguṇaiḥ saṃyuto vīrako harṣito dakṣiṇātpaścimaṃ paścimāduttaram
uttarātpūrvamabhyetya sakhyā yutā prekṣate taṃ gavākṣāṃtarādvīrakam | śailaputrī bahiḥ krīḍitāraṃ jagatsnehataḥ putralubdhā yatasso'trakaḥ
mohamāyāti yaḥ svalpavettā jaḍo māṃ saviṇmūtrasaṃghātadehodvahaḥ | draṣṭumabhyaṃtare nākavāseśvareṣviṃdumauliṃ praviṣṭeṣu kakṣāṃtaram
vāhanānyeva mārohamāṇāstato lokapālārcanapūgaṃ muhūrtāvadhi | khaḍga eṣo vikhaḍgākaro nirmalaḥ kṛṃtakaḥ kasya kenāhato brūta naḥ
no bhaveddhastadaṃḍena kiṃ brūmahe bhīmamūrtyaṃgaṇenāsti kṛtyaṃ girau | pāśa eṣo'sti tenātrako badhyate mā vṛthā lokapālānugāstiṣṭhata
evamevaitadityabruvaṃste tadā vīkṣya devānugaṃ vīrakaṃ rakṣakam | prāha devī vane parvate nirjharādyagniśālāmukhe bhūtale bhūtapāḥ
nirjharāṃbhonipāteṣu nomajjatādpuṣpajālāvanaddheṣu dhāmasvapi | proccanānādrikuṃjāvagāheṣvatho mārutāsphoṭasaṃrakṣaṇe kāmataḥ
kāṃcanottuṃgaśṛṃgāvarohakṣitau haimareṇūtkarāsaṃgapiṃgadyutiḥ | khecarāṇāṃ vane cāpi ramye babhau rūpasaṃpannakāro gaṇo vāsitum
maṃdare kaṃdare cāru vāpītaṭe kuṃdamaṃdārapuṣpapravālāṃbuje | snigdhanārībhirāpītarūpāmṛtaṃ vistṛtairnetramātrairanunmeṣibhiḥ
vīrakaṃ śailaputrī nimeṣāṃtarādasmaratputragṛdhnurvinodārthinī | so'pi tādṛkkṣaṇāvāptapuṇyodayo yo hi janmāṃtare'syātmajatvaṃ tataḥ
krīḍatastasya tṛptiḥ kathaṃ jāyate yo'pi bhāvājjagadvedhasā tejasā | kalpitaḥ prekṣaṇaṃ divyagītakṣaṇaṃ nṛtyalolairgaṇeśaiḥ pravṛttakṣaṇam
siṃhanādākule gaṃḍaśaile jvaladratnajāle bṛhatsālatālekṣaṇam | phullanānātamālālikālekṣaṇaṃ vṛkṣamūle vilolo marālekṣaṇam
svalpapaṃkejale paṃkajāṃkekṣaṇaṃ māturaṃke śubhe niṣkalaṃke kṣaṇam | parikrīḍate bālalīlāvisārī gaṇeśādhipo devatānaṃdakārī
nikuṃjeṣu vidyādharodgītaśīlaḥ pinākīva līlāvilāsaiḥ salīlaḥ | prakāśya bhuvanaṃ gobhistato dinakare gate
deśāṃtaraṃ tadā paścāddhurastho dharaṇīdharaḥ | mitratvamasya sudṛḍhaṃ hṛdaye dyotayanniva
nityamārādhito vipraiḥ śrīmān vikhanasaḥ sutaḥ | nākarotsaviturmerurupakāraṃ patiṣyataḥ
janeṣveṣā vyavastheti śrūyate'skhalito hyadhaḥ | dinenānugato bhānuḥ svajanaṃ paripūrayan
saṃdhyā baddhāṃjalipuṭā munayobhimukhā ravim | yāvadadhyāsate śīghraṃ nivāryoṣṇābhibhāvitām
vyajṛṃbhatātha loke'smin kramādvaibhāvaraṃ tamaḥ | kuṭilasyeva hṛdaye kāluṣyaṃ dūṣayanmanaḥ
jvalatphaṇiphaṇāratnadīpodyotitabhittike | śayane śaśisaṃghātaratnavastrottaracchade
nānāratnadyutilasacchakracāpaviḍaṃbake | ratnaiḥ kiṃkiṇijālena lasanmuktākalāpake
kamanīyacalallīlāvitānācchāditāṃbare | maṃdare maṃdasaṃcāraṃ gate girisutāyutaḥ
tasthau girisutābāhulatāmilitakaṃdharaḥ | śaśimauliḥ sitajyotsnāsphārapūritagocaraḥ
girijāpyasitāpāṃgī nīlotpaladalacchaviḥ | vibhāvaryā ca saṃpṛktā babhūvātīva gomayī
tāmuvāca tato devaḥ krīḍākelikalāyutām

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
एषeṣaэтот
मात्राmātrāматерью
स्वयंsvayaṃсама
मेmeмне
कृतःkṛtaḥсделан
कंकणःkaṃkaṇaḥбраслет
पत्रकःpatrakaḥлисток
चित्रितःcitritaḥрасписан
पाटलैःpāṭalaiḥбледно-красными
बिंदुभिःbiṃdubhiḥточками
चारु-पुष्पैःcāru-puṣpaiḥпрекрасными цветами
इयंiyaṃэта
मालतीभिःmālatībhiḥмалати
कृताkṛtāсделана
मालिकाmālikāгирлянда
शिरसिśirasiна голову
आहिताāhitāвозложена
कोमलाkomalāнежная
तोषयामिtoṣayāmiпорадую
ईश्वरीम्īśvarīmвладычицу
इतिitiтак
अयंayaṃэтот
सत्वरंsatvaraṃбыстро
चिंतयित्वाciṃtayitvāподумав
व्रजत्vrajatидёт
बाह्यतःbāhyataḥнаружу
क्रीडनम्krīḍanamиграть
स्वैःsvaiḥсвоими
गुणैःguṇaiḥдостоинствами
संयुतःsaṃyutaḥнаделённый
वीरकःvīrakaḥВирака
हर्षितःharṣitaḥобрадованный
दक्षिणात्dakṣiṇātс юга
पश्चिमंpaścimaṃна запад
पश्चिमात्paścimātс запада
उत्तरम्uttaramна север
उत्तरात्uttarātс севера
पूर्वम्pūrvamна восток
अभ्येत्यabhyetyaпридя
सख्याsakhyāс подругою
युताyutāвместе
प्रेक्षतेprekṣateсмотрит
तंtaṃна него
गवाक्ष-अंतरात्gavākṣa-aṃtarātиз оконного проёма
वीरकम्vīrakamВираку
शैल-पुत्रीśaila-putrīдочь горы
बहिःbahiḥснаружи
क्रीडितारंkrīḍitāraṃиграющего
जगत्jagatмир
स्नेहतःsnehataḥиз любви
पुत्र-लुब्धाputra-lubdhāжаждущая сына
मोहंmohaṃв морок
आयातिāyātiвпадает
यःyaḥкто
स्वल्प-वेत्ताsvalpa-vettāмалознающий
जडःjaḍaḥтупой
मांmāṃменя
स-विण्-मूत्रsa-viṇ-mūtraс калом и мочою
संघात-देह-उद्वहःsaṃghāta-deha-udvahaḥнесущий тело-скопище
द्रष्टुम्draṣṭumчтобы видеть
अभ्यंतरेabhyaṃtareвнутрь
नाक-वास-ईश्वरेषुnāka-vāsa-īśvareṣuкогда владыки обитателей небес
इंदु-मौलिंiṃdu-mauliṃЛунновенчанного
प्रविष्टेषुpraviṣṭeṣuвошли
कक्ष-अंतरम्kakṣa-aṃtaramво внутренний покой
वाहनानिvāhanāniна повозки
एवevaже
आरोहमाणाःārohamāṇāḥвосходящие
ततःtataḥзатем
लोक-पाल-अर्चन-पूगंloka-pāla-arcana-pūgaṃобряд поклонения локапалам
मुहूर्त-अवधिmuhūrta-avadhiна мухурту
खड्गःkhaḍgaḥмеч
एषःeṣaḥэтот
विखड्ग-आकरःvikhaḍga-ākaraḥутративший вид меча
निर्मलःnirmalaḥчистый
कृंतकःkṛṃtakaḥобрублен
कस्यkasyaчей
केनkenaкем
आहतःāhataḥповреждён
ब्रूतbrūtaскажите
नःnaḥнам
नोnoне
भवेत्bhavetбыло бы
हस्त-दंडेनhasta-daṃḍenaжезлом руки
किंkiṃчто
ब्रूमहेbrūmaheскажем
भीम-मूर्ति-अंगणेनbhīma-mūrti-aṃgaṇenaдвором Грозноликого
अस्तिastiесть
कृत्यंkṛtyaṃдело
गिरौgirauна горе
पाशःpāśaḥаркан
तेनtenaим
अत्रकःatrakaḥэтот
बध्यतेbadhyateсвязывается
माне
वृथाvṛthāнапрасно
लोक-पाल-अनुगाःloka-pāla-anugāḥспутники локапал
तिष्ठतtiṣṭhataстойте
एवम्evamтак
एतत्etatэто
अब्रुवन्abruvanсказали
तेteони
तदाtadāтогда
वीक्ष्यvīkṣyaувидев
देव-अनुगंdeva-anugaṃспутника бога
रक्षकम्rakṣakamстражем
प्राहprāhaсказала
देवीdevīбогиня
वनेvaneв лесу
पर्वतेparvateна горе
निर्झर-आदिnirjhara-ādiу водопадов и прочего
अग्नि-शाला-मुखेagni-śālā-mukheу входа в огненный дом
भू-तलेbhū-taleна земле
भूत-पाःbhūta-pāḥо хранители-бхуты
निर्झर-अंभः-निपातेषुnirjhara-aṃbhaḥ-nipāteṣuв падениях водопадных вод
मज्जतmajjataпогружайтесь
पुष्प-जाल-अवनद्धेषुpuṣpa-jāla-avanaddheṣuобвитых сетями цветов
धामसुdhāmasuв чертогах
अपिapiже
प्रोच्च-नाद-अद्रि-कुंज-अवगाहेषुprocca-nāda-adri-kuṃja-avagāheṣuв гремящих глубинах горных кущ
अथोathoи вот
मारुत-आस्फोट-संरक्षणेmāruta-āsphoṭa-saṃrakṣaṇeв защите от порывов ветра
कामतःkāmataḥпо желанию
कांचन-उत्तुंग-शृंग-अवरोह-क्षितौkāṃcana-uttuṃga-śṛṃga-avaroha-kṣitauпри спуске с золотой высокой вершины к земле
हैम-रेणु-उत्कर-आसंगhaima-reṇu-utkara-āsaṃgaот приставшей золотой пыли
पिंग-द्युतिःpiṃga-dyutiḥс рыжим сиянием
खे-चराणांkhe-carāṇāṃнебоходцев
caи
रम्येramyeв прекрасном
बभौbabhauсиял
रूप-संपन्न-कारःrūpa-saṃpanna-kāraḥпринявший красивый облик
गणःgaṇaḥгана
वासितुम्vāsitumчтобы поселиться
मंदरेmaṃdareна Мандаре
कंदरेkaṃdareв пещере
चारुcāruпрекрасном
वापी-तटेvāpī-taṭeна берегу пруда
कुंद-मंदार-पुष्प-प्रवाल-अंबुजेkuṃda-maṃdāra-puṣpa-pravāla-aṃbujeс лотосами, цветами и побегами кунды и мандары
स्निग्ध-नारीभिःsnigdha-nārībhiḥс нежными жёнами
आपीत-रूप-अमृतंāpīta-rūpa-amṛtaṃиспившими нектар красоты
विस्तृतैःvistṛtaiḥшироко раскрытыми
नेत्र-मात्रैःnetra-mātraiḥодними лишь очами
अनुन्मेषिभिःanunmeṣibhiḥнемигающими
निमेष-अंतरात्nimeṣa-aṃtarātни на миг
अस्मरत्asmaratне забывала
पुत्र-गृध्नुःputra-gṛdhnuḥжадная до сына
विनोद-अर्थिनीvinoda-arthinīищущая утехи
सःsaḥон
तादृक्-क्षण-अवाप्त-पुण्य-उदयःtādṛk-kṣaṇa-avāpta-puṇya-udayaḥв тот миг обретший восход заслуги
हिhiже
जन्म-अंतरेjanma-aṃtareв ином рождении
अस्याःasyāḥеё
आत्मजत्वंātmajatvaṃсыновство
क्रीडतःkrīḍataḥу играющего
तस्यtasyaу него
तृप्तिःtṛptiḥпресыщение
कथंkathaṃкак
जायतेjāyateвозникнет
भावात्bhāvātпо чувству
जगत्-वेधसाjagat-vedhasāТворцом мира
तेजसाtejasāиз блеска
कल्पितःkalpitaḥсоздан
प्रेक्षणंprekṣaṇaṃзрелище
दिव्य-गीत-क्षणंdivya-gīta-kṣaṇaṃмиг дивных песен
नृत्य-लोलैःnṛtya-lolaiḥтрепещущими в пляске
गण-ईशैःgaṇa-īśaiḥганешами
प्रवृत्त-क्षणम्pravṛtta-kṣaṇamначатый миг
सिंह-नाद-आकुलेsiṃha-nāda-ākuleполной львиного рёва
गंड-शैलेgaṃḍa-śaileна скале
ज्वलत्-रत्न-जालेjvalat-ratna-jāleв пылающей сети самоцветов
बृहत्-साल-ताल-ईक्षणम्bṛhat-sāla-tāla-īkṣaṇamвзгляд на огромные салы и тала
फुल्ल-नाना-तमालphulla-nānā-tamālaна расцветших разных тамалах
अलि-काल-ईक्षणंali-kāla-īkṣaṇaṃвзгляд на чёрных пчёл
वृक्ष-मूलेvṛkṣa-mūleу корня дерева
विलोलःvilolaḥбеглый
मराल-ईक्षणम्marāla-īkṣaṇamвзгляд на гусей
स्वल्प-पंकेज-जलेsvalpa-paṃkeja-jaleв малой лотосовой воде
पंकज-अंक-ईक्षणंpaṃkaja-aṃka-īkṣaṇaṃвзгляд на лотосовые метины
मातुःmātuḥматери
अंकेaṃkeна коленях
शुभेśubheблагих
निष्कलंकेniṣkalaṃkeбеспорочных
क्षणम्kṣaṇamмиг
परिक्रीडतेparikrīḍateиграет
बाल-लीला-विसारीbāla-līlā-visārīразливающий детскую лилу
गण-ईश-अधिपःgaṇa-īśa-adhipaḥвладыка ганеш
देवता-आनंद-कारीdevatā-ānaṃda-kārīтворящий радость богов
निकुंजेषुnikuṃjeṣuв кущах
विद्याधर-उद्गीत-शीलःvidyādhara-udgīta-śīlaḥпоющий с видьядхарами
पिनाकीpinākīПинакин
इवivaкак
लीला-विलासैःlīlā-vilāsaiḥзабавами-играми
स-लीलःsa-līlaḥигривый
प्रकाश्यprakāśyaосветив
भुवनंbhuvanaṃмир
गोभिःgobhiḥлучами
दिनकरेdinakareкогда солнце
गतेgateушло
देश-अंतरंdeśa-aṃtaraṃв иную страну
पश्चात्paścātпозади
धुरः-स्थःdhuraḥ-sthaḥстоящий у ярма
धरणी-धरःdharaṇī-dharaḥДержатель земли
मित्रत्वम्mitratvamдружество
अस्यasyaк нему
सु-दृढंsu-dṛḍhaṃкрепкое
हृदयेhṛdayeв сердце
द्योतयन्dyotayanявляя
नित्यम्nityamвсегда
आराधितःārādhitaḥчтимый
विप्रैःvipraiḥбрахманами
श्रीमान्śrīmānславный
विखनसःvikhanasaḥВиканаса
सुतःsutaḥсын
naне
अकरोत्akarotоказал
सवितुःsavituḥсолнцу
मेरुःmeruḥМеру
उपकारंupakāraṃуслуги
पतिष्यतःpatiṣyataḥготовому пасть
जनेषुjaneṣuсреди людей
एषाeṣāэтот
व्यवस्थाvyavasthāпорядок
श्रूयतेśrūyateслышится
अस्खलितःaskhalitaḥне оступившийся
अधःadhaḥвниз
दिनेनdinenaднём
अनुगतःanugataḥсопровождаемый
भानुःbhānuḥсолнце
स्व-जनंsva-janaṃсвоих
परिपूरयन्paripūrayanнаполняя
संध्याsaṃdhyāсумерки
बद्ध-अंजलि-पुटाःbaddha-aṃjali-puṭāḥсо сложенными ладонями
मुनयःmunayaḥмудрецы
अभिमुखाःabhimukhāḥобращённые
रविम्ravimк солнцу
यावत्yāvatпока
अध्यासतेadhyāsateпребывают
शीघ्रंśīghraṃбыстро
निवार्यnivāryaотвратив
उष्ण-अभिभाविताम्uṣṇa-abhibhāvitāmпалящий жар
व्यजृंभतvyajṛṃbhataраскинулась
अथathaзатем
लोकेlokeв мире
अस्मिन्asminэтом
क्रमात्kramātпостепенно
वैभावरंvaibhāvaraṃночная
तमःtamaḥтьма
कुटिलस्यkuṭilasyaковарного
कालुष्यंkāluṣyaṃмуть
दूषयत्dūṣayatпортящая
मनःmanaḥум
ज्वलत्-फणि-फणा-रत्नjvalat-phaṇi-phaṇā-ratnaсамоцветами в капюшонах пылающих змеев
दीप-उद्योतित-भित्तिकेdīpa-udyotita-bhittikeсо стеною, освещённой светильниками
शयनेśayaneна ложе
शशि-संघात-रत्नśaśi-saṃghāta-ratnaс самоцветами, как собрание лун
वस्त्र-उत्तर-च्छदेvastra-uttara-cchadeс верхним тканым покрывалом
नाना-रत्न-द्युति-लसत्nānā-ratna-dyuti-lasatблистающим сиянием разных самоцветов
शक्र-चाप-विडंबकेśakra-cāpa-viḍaṃbakeпередразнивающем радугу Шакры
रत्नैःratnaiḥсамоцветами
किंकिणि-जालेनkiṃkiṇi-jālenaсетью бубенцов
लसत्-मुक्ता-कलापकेlasat-muktā-kalāpakeс блистающими нитями жемчуга
कमनीय-चलत्-लीला-वितानkamanīya-calat-līlā-vitānaпрелестным колышущимся игривым навесом
आच्छादित-अंबरेācchādita-aṃbareс покрытым небом
मंद-संचारंmaṃda-saṃcāraṃтихой поступью
गिरि-सुता-युतःgiri-sutā-yutaḥвместе с дочерью горы
तस्थौtasthauвозлежал
गिरि-सुता-बाहु-लताgiri-sutā-bāhu-latāлианами рук дочери горы
मिलित-कंधरःmilita-kaṃdharaḥс обвитою шеей
शशि-मौलिःśaśi-mauliḥЛунновенчанный
सित-ज्योत्स्ना-स्फार-पूरित-गोचरःsita-jyotsnā-sphāra-pūrita-gocaraḥс окоёмом, полным разлива белого лунного света
गिरिजाgirijāГириджа
असित-अपांगीasita-apāṃgīтемноокая
नील-उत्पल-दल-छविःnīla-utpala-dala-chaviḥс блеском лепестка синего лотоса
विभावर्याvibhāvaryāс ночью
संपृक्ताsaṃpṛktāслившаяся
बभूवbabhūvaстала
अतीवatīvaчрезвычайно
गोमयीgomayīлучезарной
ताम्tāmей
उवाचuvācaсказал
देवःdevaḥбог
क्रीडा-केलि-कला-युताम्krīḍā-keli-kalā-yutāmисполненной искусства игр и забав
Литературный перевод

«Этот браслет сама мать мне сделала, и листок расписан бледно-красными точками; из прекрасных цветов малати сделана эта нежная гирлянда, возложенная мне на голову».

«Порадую владычицу», — так быстро подумав, идёт он играть наружу: Вирака, наделённый своими достоинствами, обрадованный, — с юга на запад, с запада на север, с севера на восток. А дочь горы вместе с подругой смотрит на него из оконного проёма — на Вираку, играющего снаружи, из любви к миру жаждущая сына.

«В морок впадает тот малознающий тупец, кто меня… несущий тело — скопище кала и мочи…» — здесь речь обрывается.

Когда владыки обитателей небес вошли внутрь, во внутренний покой, чтобы видеть Лунновенчанного, не восходя на свои повозки, — совершили на мухурту обряд поклонения локапалам. «Этот меч, чистый, утративший вид меча, обрублен — чей он, кем повреждён? Скажите нам. Не было ли то жезлом руки? Что нам сказать? Есть дело на горе, у двора Грозноликого. Есть здесь аркан — им и связывается этот. Не стойте напрасно, спутники локапал». «Так это и есть», — сказали они тогда, увидев стражем Вираку, спутника бога.

И сказала богиня: «В лесу, на горе, у водопадов и прочего, у входа в огненный дом, на земле — о хранители-бхуты: в падениях водопадных вод не погружайтесь; в чертогах, обвитых сетями цветов, и в гремящих глубинах горных кущ, и в защите от порывов ветра — по желанию».

При спуске с золотой высокой вершины к земле, с рыжим сиянием от приставшей золотой пыли, и в прекрасном лесу небоходцев сиял гана, принявший красивый облик, чтобы поселиться — на Мандаре, в пещере, на прекрасном берегу пруда, где лотосы, цветы и побеги кунды и мандары, с нежными жёнами, испившими нектар красоты одними лишь широко раскрытыми немигающими очами.

Дочь горы ни на миг не забывала Вираку — жадная до сына, ищущая утехи; и он в тот миг обрёл восход заслуги, тот, кто в ином рождении получил от неё сыновство. Как возникнет пресыщение у него, играющего, кого Творец мира по чувству создал из блеска? Зрелище — миг дивных песен, миг, начатый ганешами, трепещущими в пляске.

На скале, полной львиного рёва, в пылающей сети самоцветов — взгляд на огромные салы и тала; взгляд на чёрных пчёл на расцветших тамалах; у корня дерева — беглый взгляд на гусей; в малой лотосовой воде — взгляд на лотосовые метины; на коленях матери, благих и беспорочных, — миг. Так играет владыка ганеш, разливающий детскую лилу, творящий радость богов; в кущах поющий с видьядхарами, игривый забавами-играми, как Пинакин.

Осветив мир лучами, солнце ушло затем в иную страну; и стоящий позади у ярма Держатель земли словно являл в сердце крепкое дружество к нему. Всегда чтимый брахманами, славный сын Виканаса — Меру не оказал услуги солнцу, готовому пасть. «Таков, слышно, порядок среди людей»: и неоступившийся идёт вниз. Солнце, сопровождаемое днём, наполняя своих, сумерки… мудрецы со сложенными ладонями, обращённые к солнцу, пока пребывают так, быстро отвратив палящий жар. Затем в этом мире постепенно раскинулась ночная тьма — как в сердце коварного муть, портящая ум.

На ложе, где стена освещена светильниками — самоцветами в капюшонах пылающих змеев, с верхним тканым покрывалом из самоцветов, подобных собранию лун; блистающем сиянием разных самоцветов, передразнивающем радугу Шакры; с сетью бубенцов из самоцветов, с блистающими нитями жемчуга; под небом, покрытым прелестным колышущимся игривым навесом, — на Мандаре, придя тихой поступью вместе с дочерью горы, возлежал Лунновенчанный, чья шея обвита лианами её рук, чей окоём полон разлива белого лунного света. И Гириджа, темноокая, с блеском лепестка синего лотоса, слившись с ночью, стала чрезвычайно лучезарной. Тогда бог сказал ей, исполненной искусства игр и забав…

Версия

bc05ddc3a9db · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:28 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами