सुभिक्षं क्षेममारोग्यं तस्य संपदनुत्तमा । नीरुजश्च जनाः सर्वे सर्वोपद्रववर्जिताः ॥
कौमुदी क्रियते तस्माद्भावं कर्तुं महीतले । यो यादृशेन भावेन तिष्ठत्यस्यां च षण्मुख ॥
हर्षदुःखादिभावेन तस्य वर्षं प्रयाति हि । रुदिते रोदते वर्षं हृष्टे वर्षं प्रहर्षितम् ॥
भुक्ते भोक्ता भवेद्वर्षं स्वस्थे स्वस्थं भविष्यति । तस्मात्प्रहृष्टैः कर्तव्या कौमुदी च शुभैर्नरैः ॥
वैष्णवी दानवी चेयं तिथिः प्रोक्ता च कार्त्तिके ॥
दीपोत्सवं जनितसर्वजनप्रसादं कुर्वन्ति ये शुभतया बलिराजपूजाम् । दानोपभोगसुखबुद्धिमतां कुलानां हर्षं प्रयाति सकलं प्रमुदं च वर्षम् ॥
स्कन्दैतास्तिथयो नूनं द्वितीयाद्याश्च विश्रुताः । मासैश्चतुर्भिश्च ततः प्रावृट्काले शुभावहाः ॥
subhikṣaṃ kṣemamārogyaṃ tasya saṃpadanuttamā | nīrujaśca janāḥ sarve sarvopadravavarjitāḥ ||
kaumudī kriyate tasmādbhāvaṃ kartuṃ mahītale | yo yādṛśena bhāvena tiṣṭhatyasyāṃ ca ṣaṇmukha ||
harṣaduḥkhādibhāvena tasya varṣaṃ prayāti hi | rudite rodate varṣaṃ hṛṣṭe varṣaṃ praharṣitam ||
bhukte bhoktā bhavedvarṣaṃ svasthe svasthaṃ bhaviṣyati | tasmātprahṛṣṭaiḥ kartavyā kaumudī ca śubhairnaraiḥ ||
vaiṣṇavī dānavī ceyaṃ tithiḥ proktā ca kārttike ||
dīpotsavaṃ janitasarvajanaprasādaṃ kurvanti ye śubhatayā balirājapūjām | dānopabhogasukhabuddhimatāṃ kulānāṃ harṣaṃ prayāti sakalaṃ pramudaṃ ca varṣam ||
skandaitāstithayo nūnaṃ dvitīyādyāśca viśrutāḥ | māsaiścaturbhiśca tataḥ prāvṛṭkāle śubhāvahāḥ ||
«У него изобилие, безопасность, здоровье и непревзойдённый достаток; все люди без недугов и избавлены от всех напастей. Потому и творится каумуди — чтобы создать на земле настроение. С каким настроением кто пребывает в неё, о Шестиликий, — с чувством радости, скорби или иного, — так у него и проходит год: при плаче год плачет, при веселье год весел; при сытости будет сытым, при благополучии — благополучным. Потому каумуди должна твориться людьми развесёлыми и благими. И названа эта титхи в карттику вайшнавской и данавской. Те, кто по благости творят праздник огней, рождающий благоволение всех людей, и почитание царя Бали, — у тех родов, разумных в даянии, наслаждении и счастье, весь год приходит к радости и веселью. О Сканда, эти титхи — вторая и прочие — непременно прославлены; и четырьмя месяцами затем, во время дождей, они несут благо».
b6d8c31726cc · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:59 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Здесь сказано прямо то, ради чего всё устроено: «чтобы создать на земле настроение». Не заслугу, не защиту — настроение. И механика описана без околичностей: каков человек в этот день, таков и год; заплакал — год будет плакать. Потому и предписание странное на вид: веселиться, потому что так надо. Титхи же называют разом вайшнавской и данавской, не выбирая между ними.