Падма-пурана
Величие прабодхини и Бхишма-панчака6.123.78-84
4157 / 5781
LinuxЛистать
Падма-пурана · 6.123.78-84

सूत उवाच

Деванагари

शान्तचित्तो निराबाधः परं पदमवाप्नुयात् । नीलोत्पलदलश्यामश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्भुजः ॥
अष्टपादैकनयनः शङ्कुकर्णः खरस्वनः । जटी द्विजिह्वस्ताम्राक्षो मृगराजतनुच्छदः ॥
चिन्तनीयो महादेवो यस्य रूपं न विद्यते । इदं भीष्मेण कथितं शरतल्पगतेन मे ॥
तदेतत्ते मयाख्यातं दुष्करं भीष्मपञ्चकम् । धन्यं पुण्यं पापहरं युधिष्ठिर महाव्रतम् ॥
यत्कृत्वा ब्रह्महा गोघ्नः सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥
यद्भीष्मपञ्चकमिति प्रथितं पृथिव्यामेकादशीप्रभृतिपञ्चदशीनिरुद्धम् । उक्तं न भोजनपरस्य तदा निषेधस्तस्मिन्व्रते शुभफलं प्रददाति विष्णुः ॥
एतत्सर्वाधिकं पुण्यं दुर्लभं भुवने कृतम् । इदं गुह्यं मयाख्यातं शास्त्रसारसमुच्चयम् ॥

Транслитерация (IAST)

śāntacitto nirābādhaḥ paraṃ padamavāpnuyāt | nīlotpaladalaśyāmaścaturdaṃṣṭraścaturbhujaḥ ||
aṣṭapādaikanayanaḥ śaṅkukarṇaḥ kharasvanaḥ | jaṭī dvijihvastāmrākṣo mṛgarājatanucchadaḥ ||
cintanīyo mahādevo yasya rūpaṃ na vidyate | idaṃ bhīṣmeṇa kathitaṃ śaratalpagatena me ||
tadetatte mayākhyātaṃ duṣkaraṃ bhīṣmapañcakam | dhanyaṃ puṇyaṃ pāpaharaṃ yudhiṣṭhira mahāvratam ||
yatkṛtvā brahmahā goghnaḥ sarvapāpaiḥ pramucyate ||
yadbhīṣmapañcakamiti prathitaṃ pṛthivyāmekādaśīprabhṛtipañcadaśīniruddham | uktaṃ na bhojanaparasya tadā niṣedhastasminvrate śubhaphalaṃ pradadāti viṣṇuḥ ||
etatsarvādhikaṃ puṇyaṃ durlabhaṃ bhuvane kṛtam | idaṃ guhyaṃ mayākhyātaṃ śāstrasārasamuccayam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
कृतकृत्यःkṛtakṛtyaḥисполнивший должное
स्थितोsthitoстоящий
भूत्वाbhūtvāстав
विरक्तःviraktaḥбесстрастный
संयतोsaṃyatoобузданный
भवेत्bhavetда будет
अन्येषाम्anyeṣāmиным
अपिapiже
दातव्यंdātavyaṃдолжно быть дано
स्वsvaсвоей
शक्त्याśaktyāпо силе
दानम्dānamдаяние
उत्तमम्uttamamнаилучшее
शान्तśāntaумиротворённым
चित्तोcittoсердцем
निराबाधःnirābādhaḥневредимый
परंparaṃвысшей
पदम्padamобители
अवाप्नुयात्avāpnuyātда достигнет
नीलोत्पलnīlotpalaсиней лилии
दलdalaлепестку
श्यामश्śyāmaśтёмный
चतुर्दंष्ट्रश्caturdaṃṣṭraśчетырёхклыкий
चतुर्भुजःcaturbhujaḥчетырёхрукий
अष्टपादaṣṭapādaвосьминогий
एकekaодно
नयनःnayanaḥоко
शङ्कुśaṅkuкак колья
कर्णःkarṇaḥуши
खरkharaрезкий
स्वनःsvanaḥголос
जटीjaṭīсо спутанными космами
द्विजिह्वस्dvijihvasдвуязыкий
ताम्रtāmraмедные
अक्षोakṣoглаза
मृगराजmṛgarājaльва
तनुtanuтелом
छदःchadaḥодетый
चिन्तनीयोcintanīyoдолжен созерцаться
महादेवोmahādevoМахадева
यस्यyasyaу кого
रूपंrūpaṃоблика
naне
विद्यतेvidyateсуществует
इदंidaṃэто
भीष्मेणbhīṣmeṇaБхишмой
कथितंkathitaṃповедано
शरśaraстрел
तल्पtalpaна ложе
गतेनgatenaлежащим
मेmeмне
तद्tadто
एतत्etatэто
तेteтебе
मयाmayāмною
आख्यातंākhyātaṃизъяснено
दुष्करंduṣkaraṃтрудное
भीष्मपञ्चकम्bhīṣmapañcakamБхишма-панчака
धन्यंdhanyaṃблагодатный
पुण्यंpuṇyaṃсвятой
पापpāpaгрех
हरंharaṃуносящий
युधिष्ठिरyudhiṣṭhiraо Юдхиштхира
महाव्रतम्mahāvratamвеликий обет
यत्yatкоторый
कृत्वाkṛtvāисполнив
ब्रह्महाbrahmahāубийца брахмана
गोघ्नःgoghnaḥубийца коровы
सर्वsarvaот всех
पापैःpāpaiḥгрехов
प्रमुच्यतेpramucyateосвобождается
यद्yadкоторый
भीष्मपञ्चकम्bhīṣmapañcakamБхишма-панчакой
इतिitiтак
प्रथितंprathitaṃпрославлен
पृथिव्याम्pṛthivyāmна земле
एकादशीekādaśīс экадаши
प्रभृतिprabhṛtiначиная
पञ्चदशीpañcadaśīпятнадцатым днём
निरुद्धम्niruddhamограниченный
उक्तंuktaṃсказано
naне
भोजनbhojanaеде
परस्यparasyaпреданному
तदाtadāтогда
निषेधस्niṣedhasзапрет
तस्मिन्tasminв том
व्रतेvrateобете
शुभśubhaблагой
फलंphalaṃплод
प्रददातिpradadātiдаёт
विष्णुःviṣṇuḥВишну
एतत्etatэто
सर्वsarvaвсего
अधिकंadhikaṃпревосходнее
पुण्यंpuṇyaṃсвятое
दुर्लभंdurlabhaṃтруднодостижимое
भुवनेbhuvaneв мире
कृतम्kṛtamсотворённое
इदंidaṃэто
गुह्यंguhyaṃтайное
मयाmayāмною
आख्यातंākhyātaṃизъяснено
शास्त्रśāstraшастр
सारsāraсути
समुच्चयम्samuccayamсобрание
Литературный перевод

«Став исполнившим должное и утвердившимся, да будет он бесстрастен и обуздан; и иным должно быть дано по своей силе наилучшее даяние. С умиротворённым сердцем, невредимый, да достигнет он высшей обители. Тёмный, как лепесток синей лилии, четырёхклыкий, четырёхрукий, восьминогий, с одним оком, с ушами как колья, с резким голосом, со спутанными космами, двуязыкий, с медными глазами, одетый в шкуру льва, — так должен созерцаться Махадева, у которого облика нет. Это поведано мне Бхишмой, лежащим на ложе из стрел; и вот это изъяснено тобою мною — трудная Бхишма-панчака, благодатный, святой, уносящий грех великий обет, о Юдхиштхира. Исполнив его, и убийца брахмана, и убийца коровы освобождается от всех грехов. То, что прославлено на земле как Бхишма-панчака, ограничено днями от экадаши до пятнадцатого; сказано, что запрет тогда — не тому, кто предан еде; в том обете Вишну даёт благой плод. Это святое превосходнее всего, труднодостижимое в мире; это тайное изъяснено мною — собрание сути шастр».

Версия

228b72d84417 · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:59 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами