Вишну-пурана
Солнце, время и Ганга2.8.31-34
408 / 1027
Вишну-пурана · 2.8.31-34
Деванагари

ततश् च मिथुनस्यान्ते परां काष्ठाम् उपागतः राशिं कर्कटकं प्राप्य कुरुते दक्षिणायनम् ।
कुलालचक्रपर्यन्तो यथा शीघ्रं प्रवर्तते दक्षिणे प्रक्रमे सूर्यस् तथा शीघ्रं प्रवर्तते ।
अतिवेगितया कालं वायुवेगगतिश् चरन् तस्मात् प्रकृष्टां भूमिं तु कालेनाल्पेन गच्छति ।
सूर्यो द्वादशभिः शैघ्र्यान् मुहूर्तैर् दक्षिणायने त्रयोदशार्धम् ऋक्षाणाम् अह्ना तु चरते द्विज मुहूर्तैस् तावदृक्षाणि नक्तम् अष्टादशैश् चरन् ।

Транслитерация (IAST)

tataś ca mithunasyānte parāṃ kāṣṭhām upāgataḥ rāśiṃ karkaṭakaṃ prāpya kurute dakṣiṇāyanam /
kulālacakraparyanto yathā śīghraṃ pravartate dakṣiṇe prakrame sūryas tathā śīghraṃ pravartate /
ativegitayā kālaṃ vāyuvegagatiś caran tasmāt prakṛṣṭāṃ bhūmiṃ tu kālenālpena gacchati /
sūryo dvādaśabhiḥ śaighryān muhūrtair dakṣiṇāyane trayodaśārdham ṛkṣāṇām ahnā tu carate dvija muhūrtais tāvadṛkṣāṇi naktam aṣṭādaśaiś caran /

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ततःtataḥзатем
caи
मिथुनस्यmithunasyaБлизнецов
अन्तेanteв конце
पराम्parāmвысшего
काष्ठाम्kāṣṭhāmпредела
उपागतःupāgataḥдостигнув
राशिम्rāśimзнака
कर्कटकम्karkaṭakamРака
प्राप्यprāpyaдостигнув
कुरुतेkuruteтворит
दक्षिण-अयनम्dakṣiṇa-ayanamюжный путь
कुलाल-चक्र-पर्यन्तःkulāla-cakra-paryantaḥобод гончарного круга
यथाyathāкак
शीघ्रम्śīghramбыстро
प्रवर्ततेpravartateдвижется
दक्षिणेdakṣiṇeна южном
प्रक्रमेprakrameходу
सूर्यःsūryaḥсолнце
तथाtathāтак
शीघ्रम्śīghramбыстро
प्रवर्ततेpravartateдвижется
अति-वेगितयाati-vegitayāкрайнею быстротой
कालम्kālamвремя
वायु-वेग-गतिःvāyu-vega-gatiḥидущее со скоростью ветра
चरन्caranдвигаясь
तस्मात्tasmātпотому
प्रकृष्टाम्prakṛṣṭāmпротяжённую
भूमिम्bhūmimземлю
तुtuже
कालेनkālenaвременем
अल्पेनalpenaмалым
गच्छतिgacchatiпроходит
सूर्यःsūryaḥсолнце
द्वादशभिःdvādaśabhiḥдвенадцатью
शैघ्र्यात्śaighryātот быстроты
मुहूर्तैःmuhūrtaiḥмухуртами
दक्षिण-अयनेdakṣiṇa-ayaneна южном пути
त्रयोदश-अर्धम्trayodaśa-ardhamтринадцать с половиною
ऋक्षाणाम्ṛkṣāṇāmсозвездий
अह्नाahnāза день
तुtuже
चरतेcarateпроходит
द्विजdvijaо дваждырождённый
मुहूर्तैःmuhūrtaiḥмухуртами
तावत्-ऋक्षाणिtāvat-ṛkṣāṇiстолько же созвездий
नक्तम्naktamночью
अष्टादशैःaṣṭādaśaiḥвосемнадцатью
चरन्caranпроходя
Литературный перевод

Затем, в конце Близнецов достигнув высшего предела и войдя в знак Рака, солнце творит южный путь.

Как быстро движется обод гончарного круга, так быстро движется солнце на южном ходу.

Идя со скоростью ветра, крайнею быстротой, оно проходит протяжённую землю за малое время.

От быстроты солнце на южном пути за двенадцать мухурт дня проходит тринадцать с половиною созвездий, а ночью столько же созвездий проходит за восемнадцать мухурт.

Версия

0f1ebc0ffcb9 · опубликовано 22 авг. 2026 г., 02:08:49 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами