Sanandana
मैत्री च बार्हती चैव पितॄणां सप्त मूर्छनाः ॥ षड्जे तूत्तरमंद्रा स्यादृषभे चाभिरूहता
अश्वक्रांता तु गांधारे तृतीया मूर्च्छना स्मृता ॥ मध्यमे खलु सौवीरा हृषिका पंचमे स्वरे
धैवते चापि विज्ञेया मूर्छना तूत्तरा मता ॥ निषादे रजनीं विद्यादृषीणां सप्त मूर्छनाः
उपजीवंति गंधर्वा देवानां सप्त मूर्छनाः ॥ पितॄणां मूर्च्छनाः सप्त तथा यक्षा न संशयः
ऋषीणां मूर्छनाः सप्त यास्त्विमा लौकिकाः स्मृताः ॥ षङ्जः प्रीणाति वै देवानृषीन्प्रीणाति चर्षभः
पितॄन् प्रीणाति गांधारो गंधर्वान्मध्यमः स्वरः ॥ देवान्पितॄनृषींश्चैव स्वरः प्रीणाति पंचमः
यक्षान्निषादः प्रीणाति भूतग्रामं च धैवतः ॥ गानस्य तु दशविधा गुणवृत्तिस्तु तद्यथा
maitrī ca bārhatī caiva pitṝṇāṃ sapta mūrchanāḥ || ṣaḍje tūttaramaṃdrā syādṛṣabhe cābhirūhatā
aśvakrāṃtā tu gāṃdhāre tṛtīyā mūrcchanā smṛtā || madhyame khalu sauvīrā hṛṣikā paṃcame svare
dhaivate cāpi vijñeyā mūrchanā tūttarā matā || niṣāde rajanīṃ vidyādṛṣīṇāṃ sapta mūrchanāḥ
upajīvaṃti gaṃdharvā devānāṃ sapta mūrchanāḥ || pitṝṇāṃ mūrcchanāḥ sapta tathā yakṣā na saṃśayaḥ
ṛṣīṇāṃ mūrchanāḥ sapta yāstvimā laukikāḥ smṛtāḥ || ṣaṅjaḥ prīṇāti vai devānṛṣīnprīṇāti carṣabhaḥ
pitṝn prīṇāti gāṃdhāro gaṃdharvānmadhyamaḥ svaraḥ || devānpitṝnṛṣīṃścaiva svaraḥ prīṇāti paṃcamaḥ
yakṣānniṣādaḥ prīṇāti bhūtagrāmaṃ ca dhaivataḥ || gānasya tu daśavidhā guṇavṛttistu tadyathā
«...Маитри и Бархати — семь мурчхан предков. В шадже да будет Уттарамандра, в ришабхе — Абхирухата, в гандхаре признана третья мурчхана — Ашвакранта, в мадхьяме — Саувира, в тоне панчама — Хришика, и в дхайвате должна быть знаема мурчхана Уттара, а в нишаде — Раджани; таковы семь мурчхан риши. Гандхарвы живут семью мурчханами богов, а якши — семью мурчханами предков, нет сомнения. Семь мурчхан риши — те признаны мирскими. Шаджа радует богов, ришабха радует риши, гандхара радует предков, тон мадхьяма — гандхарвов; богов, предков и риши радует тон панчама; нишада радует якшей, а дхайвата — сонм существ. У пения же достоинство десятивидно, а именно...»
3d5c0bb947d0 · 发布于 2026年9月5日 04:52:34 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Каждому тону отдан свой слушатель: боги, риши, предки, гандхарвы, якши. Звук здесь не просто приятен — он кого-то достигает.
Мурчханы риши названы мирскими, то есть теми, которыми поют люди. Обиходное прямо связано с высоким рядом.
Перечень имён — Нади, Хема, Раджани, Ашвакранта — читается как список ладов, каждый со своим лицом. Строй музыки описан именами, а не только числами.