राम उवाच
मासे मासे यथाश्राद्धेऽपराह्णस्पृग्विधीयते । अपराह्णव्यापिनी स्यादुभयत्र यदा त्वमा
क्षये पूर्वा तु कर्तव्या वृद्धौ साम्ये परा स्मृता । अमावास्या तु या हि स्यादपराह्णद्वये समा
क्षये पूर्वा परावृद्धौ साम्येऽपि च परा भवेत् । क्षीणस्तु चन्द्रमा यत्र तत्र श्राद्धं तु पार्वणम्
अमाष्टभागे सूक्ष्मोऽसौ भूताष्टांशे स नास्ति चेत् । मध्याह्नव्यापिनी सा स्यादेकोद्दिष्टे तिथिर्भवेत्
सायाह्नव्यापिनी या स्यात्पार्वणे सा तिथिर्भवेत् । अल्पापराह्णगा यामा ग्राह्या श्राद्धादिके भवेत्
मृताहे त्रिमुहूर्ता च सायङ्काले तिथिर्भवेत् । परे ह्यास्तङ्गता यत्र त्रिमुहूर्तं तु पूर्ववत्
तत्रापरेद्युः श्राद्धं स्याज्ज्येष्ठपुत्रस्य नाशनम् । अमाश्राद्धं यथा कुर्यान्मृताहे समुपस्थिते
मध्याह्नव्यापिनी तत्र हि द्विजस्य विधीयते
श्राद्धक्रममशेषेण मर्त्यकर्मक्रमं तथा । प्रासङ्गिकानां धर्माणां निर्णयं वक्तुमर्हसि
श्राद्धस्य दिवसे प्राप्ते पूर्वेद्युर्नियमान्वितः । निमन्त्रयीत विप्रेन्द्रान्विप्रलक्षणसंयुतान्
कर्ता कुर्वीत पूर्वेद्युस्त्यक्त्वा चैव परेऽहनि । गृह्णीत नियमानुक्तान्सर्वमेतत्परित्यजेत्
māse māse yathāśrāddhe'parāhṇaspṛgvidhīyate | aparāhṇavyāpinī syādubhayatra yadā tvamā
kṣaye pūrvā tu kartavyā vṛddhau sāmye parā smṛtā | amāvāsyā tu yā hi syādaparāhṇadvaye samā
kṣaye pūrvā parāvṛddhau sāmye'pi ca parā bhavet | kṣīṇastu candramā yatra tatra śrāddhaṃ tu pārvaṇam
amāṣṭabhāge sūkṣmo'sau bhūtāṣṭāṃśe sa nāsti cet | madhyāhnavyāpinī sā syādekoddiṣṭe tithirbhavet
sāyāhnavyāpinī yā syātpārvaṇe sā tithirbhavet | alpāparāhṇagā yāmā grāhyā śrāddhādike bhavet
mṛtāhe trimuhūrtā ca sāyaṅkāle tithirbhavet | pare hyāstaṅgatā yatra trimuhūrtaṃ tu pūrvavat
tatrāparedyuḥ śrāddhaṃ syājjyeṣṭhaputrasya nāśanam | amāśrāddhaṃ yathā kuryānmṛtāhe samupasthite
madhyāhnavyāpinī tatra hi dvijasya vidhīyate
śrāddhakramamaśeṣeṇa martyakarmakramaṃ tathā | prāsaṅgikānāṃ dharmāṇāṃ nirṇayaṃ vaktumarhasi
śrāddhasya divase prāpte pūrvedyurniyamānvitaḥ | nimantrayīta viprendrānvipralakṣaṇasaṃyutān
kartā kurvīta pūrvedyustyaktvā caiva pare'hani | gṛhṇīta niyamānuktānsarvametatparityajet
«„Кроме затмения и прочего, начало помянуто кутапой; от кутапы или же ранее да будет близкая к кутапе. Месяц за месяцем, как при шраддхе, предписывается касающаяся послеполудня; да будет охватывающая послеполудень, когда новолуние в обоих. При убыли да совершается прежняя, при прибыли и равенстве помянута позднейшая. Новолуние же, какое будет равным в двух послеполуднях: при убыли прежняя, при прибыли поздняя, и при равенстве да будет поздняя. Где же луна ущербна, там шраддха парвана. В восьмой части новолуния она тонка; если в восьмой части бхуты её нет, — да будет охватывающая полдень; при экоддиште да будет тот день. Какая будет охватывающей вечер, та при парване да будет днём; мало заходящее в послеполудень новолуние должно брать при шраддхе и прочем. В день смерти трёхмухуртная — вечером да будет тот день; где же на следующий зашла, три мухурты — как прежде. Там на другой день да будет шраддха — гибель старшего сына. Как совершить новолунную шраддху при наступившем дне смерти? Охватывающая полдень там предписывается для дваждырождённого“. — „Порядок шраддхи полностью, и порядок людских дел, и решение попутных дхарм сказать благоволи“. — „Когда настал день шраддхи, накануне, соблюдающий правила, да пригласит владык брахманов, наделённых признаками брахмана“.»
4135052136b9 · 发布于 2026年9月3日 04:13:50 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Вся эта дробность нужна ради одного: чтобы обряд лёг именно на тот отрезок дня, когда он засчитывается. Оттого и оговорка про старшего сына — сдвиг на другой день назван не мелким упущением.