Mahabharata
Hiḍimba-vadha-parva (hiḍimbā-anurāga) (Hiḍimbā's Love for Bhīma)1.139.11–14
846 / 15823
Mahabharata · 1.139.11–14
Devanāgarī

भ्रातुर् वचनम् आज्ञाय त्वरमाणेव राक्षसी ॥
जगाम तत्र यत्र स्म पाण्डवा भरतर्षभ ॥
ददर्श तत्र गत्वा सा पाण्डवान् पृथया सह ॥
शयानान् भीमसेनं च जाग्रतं त्व् अपराजितम् ॥
दृष्ट्वैव भीमसेनं सा शालस्कन्धम् इवोद्गतम् ॥
राक्षसी कामयाम् आस रूपेणाप्रतिमं भुवि ॥
अयं श्यामो महाबाहुः सिंहस्कन्धो महाद्युतिः ॥
कम्बुग्रीवः पुष्कराक्षो भर्ता युक्तो भवेन् मम ॥

Transliteration (IAST)

bhrātur vacanam ājñāya tvaramāṇeva rākṣasī ||
jagāma tatra yatra sma pāṇḍavā bharatarṣabha ||
dadarśa tatra gatvā sā pāṇḍavān pṛthayā saha ||
śayānān bhīmasenaṃ ca jāgrataṃ tv aparājitam ||
dṛṣṭvaiva bhīmasenaṃ sā śālaskandham ivodgatam ||
rākṣasī kāmayām āsa rūpeṇāpratimaṃ bhuvi ||
ayaṃ śyāmo mahābāhuḥ siṃhaskandho mahādyutiḥ ||
kambugrīvaḥ puṣkarākṣo bhartā yukto bhaven mama ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
भ्रातुः वचनम् आज्ञाय त्वरमाणा इव राक्षसीbhrātuḥ vacanam ājñāya tvaramāṇā iva rākṣasīhaving heeded her brother's word, as if hastening, the rakshasi
जगाम तत्र यत्र स्म पाण्डवाः भरतर्षभjagāma tatra yatra sma pāṇḍavāḥ bharatarṣabhawent there where the Pandavas were, O bull of the Bharata race;
ददर्श तत्र गत्वा सा पाण्डवान् पृथया सहdadarśa tatra gatvā sā pāṇḍavān pṛthayā sahahaving gone there, she saw the Pandavas with Pritha,
शयानान् भीमसेनं च जाग्रतं तु अपराजितम्śayānān bhīmasenaṃ ca jāgrataṃ tu aparājitamsleeping, and the wakeful Bhimasena, unconquered;
दृष्ट्वा एव भीमसेनं सा शालस्कन्धम् इव उद्गतम्dṛṣṭvā eva bhīmasenaṃ sā śālaskandham iva udgatamhaving seen Bhimasena, tall as a sala trunk,
राक्षसी कामयाम् आस रूपेण अप्रतिमं भुविrākṣasī kāmayām āsa rūpeṇa apratimaṃ bhuvithe rakshasi desired him, unmatched in beauty on earth:
अयं श्यामः महाबाहुः सिंहस्कन्धः महाद्युतिःayaṃ śyāmaḥ mahābāhuḥ siṃhaskandhaḥ mahādyutiḥ'this dark one, mighty-armed, lion-shouldered, greatly radiant,
कम्बुग्रीवः पुष्कराक्षः भर्ता युक्तः भवेत् ममkambugrīvaḥ puṣkarākṣaḥ bhartā yuktaḥ bhavet mamawith a conch-shell neck, lotus-eyed — would be a fitting husband for me'
भ्रातुर्bhrāturoriginal form "bhrātur", added to complete the word-by-word coverage
त्वरमाणेवtvaramāṇevaoriginal form "tvaramāṇeva", added to complete the word-by-word coverage
पाण्डवाpāṇḍavāoriginal form "pāṇḍavā", added to complete the word-by-word coverage
त्व्tvoriginal form "tv", added to complete the word-by-word coverage
दृष्ट्वैवdṛṣṭvaivaoriginal form "dṛṣṭvaiva", added to complete the word-by-word coverage
इवोद्गतम्ivodgatamoriginal form "ivodgatam", added to complete the word-by-word coverage
रूपेणाप्रतिमंrūpeṇāpratimaṃoriginal form "rūpeṇāpratimaṃ", added to complete the word-by-word coverage
श्यामोśyāmooriginal form "śyāmo", added to complete the word-by-word coverage
सिंहस्कन्धोsiṃhaskandhooriginal form "siṃhaskandho", added to complete the word-by-word coverage
पुष्कराक्षोpuṣkarākṣooriginal form "puṣkarākṣo", added to complete the word-by-word coverage
युक्तोyuktooriginal form "yukto", added to complete the word-by-word coverage
भवेन्bhavenoriginal form "bhaven", added to complete the word-by-word coverage
Translation

'Having heeded her brother's word, the rakshasi went, as if in haste, to where the Pandavas were, O bull of the Bharata race; and going there she saw the Pandavas asleep with Pritha, and the wakeful, unconquered Bhimasena. Having seen Bhimasena, tall as a sala trunk, the rakshasi desired him, unmatched in beauty upon the earth: "This dark one, mighty-armed, lion-shouldered, greatly radiant, with a conch-shell neck and lotus eyes — he would be a fitting husband for me."'

Version

a99e6e5040f4 · published Jul 12, 2026, 5:03:09 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with