गच्छन्न् एव पथिस्थस् तु रामः प्रेष्यान् उवाच ह ॥
संभारांस् तीर्थयात्रायां सर्वोपकरणानि च ॥
आनयध्वं द्वारकाया अग्नीन् वै याजकांस् तथा ॥
सुवर्णं रजतं चैव धेनूर् वासांसि वाजिनः ॥
कुञ्जरांश् च रथांश् चैव खरोष्ट्रं वाहनानि च ॥
क्षिप्रम् आनीयतां सर्वं तीर्थहेतोः परिच्छदम् ॥
प्रतिस्रोतः सरस्वत्या गच्छध्वं शीघ्रगामिनः ॥
ऋत्विजश् चानयध्वं वै शतशश् च द्विजर्षभान् ॥
एवं संदिश्य तु प्रेष्यान् बलदेवो महाबलः ॥
तीर्थयात्रां ययौ राजन् कुरूणां वैशसे तदा ॥
सरस्वतीं प्रतिस्रोतः समुद्राद् अभिजग्मिवान् ॥
gacchann eva pathisthas tu rāmaḥ preṣyān uvāca ha ||
saṃbhārāṃs tīrthayātrāyāṃ sarvopakaraṇāni ca ||
ānayadhvaṃ dvārakāyā agnīn vai yājakāṃs tathā ||
suvarṇaṃ rajataṃ caiva dhenūr vāsāṃsi vājinaḥ ||
kuñjarāṃś ca rathāṃś caiva kharoṣṭraṃ vāhanāni ca ||
kṣipram ānīyatāṃ sarvaṃ tīrthahetoḥ paricchadam ||
pratisrotaḥ sarasvatyā gacchadhvaṃ śīghragāminaḥ ||
ṛtvijaś cānayadhvaṃ vai śataśaś ca dvijarṣabhān ||
evaṃ saṃdiśya tu preṣyān baladevo mahābalaḥ ||
tīrthayātrāṃ yayau rājan kurūṇāṃ vaiśase tadā ||
sarasvatīṃ pratisrotaḥ samudrād abhijagmivān ||
«Идя по пути, Рама сказал слугам: „Припасы для паломничества и все принадлежности — золото и серебро, коров, одежды, коней, и слонов, и колесницы, ослов, верблюдов и повозки — несите вверх по течению Сарасвати, идите быстро; и жрецов приведите, и сотнями быков-брахманов“. Так наказав слугам, Баладева, многосильный, на паломничество пошёл, о царь, при истреблении Куру тогда».
808fbf97616a · published Jun 20, 2026, 3:45:00 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Баларама снаряжает паломничество с царскою щедростью — золото, коровы, кони, и прежде всего жрецы и брахманы. Знаменательно, что путь его пролегает «вверх по течению Сарасвати» (pratisrotas) — против тока реки: восхождение к истоку есть зримый образ обращения вспять, к началам, к чистоте. Пока внизу льётся кровь, он подымается к святыням, обращая странствие в поток благотворения.