Sanat-kumāra
सुंदरीं च क्रमात्प्राच्यां दिग्विदिक्षु ततो बहिः ॥ इन्द्राद्यान्सायुधानिष्ट्वा विनियोगांस्तु साधयेत्
राधा कृष्णप्रिया रासेश्वरी गोपीगणाधिपा ॥ निर्गुणा कृष्णपूज्या च मूलप्रकृतिरीश्वरी
सर्वेश्वरी सर्वपूज्या वैराजजननी तथा ॥ पूर्वाद्याशासु रक्षंतु पांतु मां सर्वतः सदा
त्वं देवि जगतां माता विष्णुमाया सनातनी ॥ कृष्णमायादिदेवी च कृष्णप्राणाधिके शुभे
कष्णभक्तिप्रदे राधे नमस्ते मंगलप्रदे ॥ इति सम्प्रार्थ्य सर्वेशीं स्तुत्वा हृदि विसर्जयेत्
एवं यो भजते राधां सर्वाद्यां सर्वमंगलाम् ॥ भुक्त्वेह भोगानखिलान्सोऽन्ते गोलोकमाप्नुयात्
अथ तुभ्यं महालक्ष्म्या विधानं वच्मि नारद ॥ यदाराधनतो भूयात्साधको भुक्तिमुक्तिमान्
लक्ष्मीमायाकामवाणीपूर्वा कमलवासिनी ॥ ङेंता वह्निप्रियांतोऽयं मंत्रकल्पद्रुमः परः
ऋषिर्नारायणश्चास्य छन्दो हि जगती तथा ॥ देवता तु महालक्ष्मीर्द्विद्विवर्णैः षडंगकम्
श्वेतचंपकवर्णाभां रत्नभूषणभूषिताम् ॥ ईषद्धास्यप्रसन्नास्यां भक्तानुग्रहकातराम्
बिभ्रतीं रत्नमालां च कोटिचंद्रसमप्रभाम् ॥ ध्यात्वा जपेदर्कलक्षं पायसेन दशांशतः
जुहुयादेधिते वह्नौ श्रीदृकाष्टैः समर्चयेत् ॥ नवशक्तियुते पीठे ह्यंगैरावरणैः सह
विभूतिरुन्नतिः कांतिः सृष्टिः कीर्तिश्च सन्नतिः ॥ व्याष्टिरुत्कृष्टिर्ऋद्धिश्च संप्रोक्ता नव शक्तयः
अत्रावाह्य च मूलेन मूर्तिं संकल्प्य साधकः ॥ षट् कोणेषु षडंगानि दक्षिणे तु गजाननम्
suṃdarīṃ ca kramātprācyāṃ digvidikṣu tato bahiḥ || indrādyānsāyudhāniṣṭvā viniyogāṃstu sādhayet
rādhā kṛṣṇapriyā rāseśvarī gopīgaṇādhipā || nirguṇā kṛṣṇapūjyā ca mūlaprakṛtirīśvarī
sarveśvarī sarvapūjyā vairājajananī tathā || pūrvādyāśāsu rakṣaṃtu pāṃtu māṃ sarvataḥ sadā
tvaṃ devi jagatāṃ mātā viṣṇumāyā sanātanī || kṛṣṇamāyādidevī ca kṛṣṇaprāṇādhike śubhe
kaṣṇabhaktiprade rādhe namaste maṃgalaprade || iti samprārthya sarveśīṃ stutvā hṛdi visarjayet
evaṃ yo bhajate rādhāṃ sarvādyāṃ sarvamaṃgalām || bhuktveha bhogānakhilānso'nte golokamāpnuyāt
atha tubhyaṃ mahālakṣmyā vidhānaṃ vacmi nārada || yadārādhanato bhūyātsādhako bhuktimuktimān
lakṣmīmāyākāmavāṇīpūrvā kamalavāsinī || ṅeṃtā vahnipriyāṃto'yaṃ maṃtrakalpadrumaḥ paraḥ
ṛṣirnārāyaṇaścāsya chando hi jagatī tathā || devatā tu mahālakṣmīrdvidvivarṇaiḥ ṣaḍaṃgakam
śvetacaṃpakavarṇābhāṃ ratnabhūṣaṇabhūṣitām || īṣaddhāsyaprasannāsyāṃ bhaktānugrahakātarām
bibhratīṃ ratnamālāṃ ca koṭicaṃdrasamaprabhām || dhyātvā japedarkalakṣaṃ pāyasena daśāṃśataḥ
juhuyādedhite vahnau śrīdṛkāṣṭaiḥ samarcayet || navaśaktiyute pīṭhe hyaṃgairāvaraṇaiḥ saha
vibhūtirunnatiḥ kāṃtiḥ sṛṣṭiḥ kīrtiśca sannatiḥ || vyāṣṭirutkṛṣṭirṛddhiśca saṃproktā nava śaktayaḥ
atrāvāhya ca mūlena mūrtiṃ saṃkalpya sādhakaḥ || ṣaṭ koṇeṣu ṣaḍaṃgāni dakṣiṇe tu gajānanam
«...и Сундари — по порядку в восточной и прочих сторонах и промежуточных; затем вовне, почтив Индру и прочих с оружиями, да осуществит он применения. «Радха, милая Кришне, владычица расы, владычица сонма гопи, бескачественная, чтимая Кришною, коренная природа, владычица, владычица всего, чтимая всеми, родительница Вайраджи, — в восточной и прочих сторонах да хранят и да берегут меня отовсюду и всегда. Ты, о богиня, мать миров, вечная майя Вишну, майя Кришны, первая богиня, о дороже жизни Кришне, о благая, о дающая преданность Кришне, о Радха, — поклон тебе, о дающая благо». Так попросив и восхвалив владычицу всего, да отпустит он её в сердце. Кто так чтит Радху, первую из всех, всеблагую, тот, вкусив здесь все наслаждения, в конце достигает Голоки. Теперь тебе излагаю чин Махалакшми, о Нарада, почитанием которого да станет садхака имеющим наслаждение и освобождение. Со «шри», «майей», слогом желания и словом речи впереди, «камалавасини» в дательном, с супругою огня в конце — эта высшая, древо кальпы среди мантр. Риши у неё Нараяна, размер джагати, божество же — Махалакшми; парами слогов — шесть членов. Цветом как белая чампака, украшенную самоцветными уборами, с ясным лицом и лёгкой улыбкой, нетерпеливую в милости к преданным, держащую самоцветную гирлянду, с блеском коти лун — так созерцав, да шепчет он миллион двести тысяч и десятою частью молочною кашею да возливает в разожжённом огне. Восемью «шри» и прочими да чтит на подножии с девятью силами, вместе с членами и окружениями. Вибхути, Уннати, Канти, Сришти, Кирти, Саннати, Вьяшти, Уткришти и Риддхи — названы девять сил. Сюда призвав и помыслив образ коренною мантрою, садхака в шести углах — шесть членов, справа же — Слоноликого...»
6e99cd5e5fd9 · published Sep 5, 2026, 3:56:16 PM UTC
Available inRUPage between verses with
В просьбе к Радхе перечислены имена, которые обычно расходятся по разным учениям: владычица расы — из вриндаванского предания, коренная природа и майя Вишну — из санкхьи и веданты, «чтимая Кришною» — из этой самой книги. Все они собраны в одно обращение.
Про Махалакшми сказано одно точное слово: «нетерпеливая в милости к преданным» — катара, то есть не властная и не щедрая, а не умеющая ждать. Богатство здесь описано как торопливость.
Девять её сил названы поимённо, и это не свойства, а виды роста: проявление, возвышение, блеск, творение, слава, склонение, разделение, превосходство, преуспеяние. Богатство разложено на девять движений, ни одно из которых не есть само имущество.