Sanat-kumāra
सा शिवाज्ञामनुप्राप्य दिव्यलोकं विनिर्ममे ॥ देवीलोकेति विख्यातं सर्वलोकविलक्षणम्
तत्र स्थिता जगन्माता तपोनियममास्थिता ॥ विविधान् स्वावतारान्हि त्रिकाले कुरुतेऽनिशम्
मायाधिका ह्लादिनीयुक् चन्द्राढ्या सर्गिणी पुनः ॥ प्रतिष्ठा स्मृतिसंयुक्ता क्षुधया सहिता पुनः
ज्ञानामृता वह्निजायांतस्ताराद्यो मनुर्मतः ॥ ऋषिः स्याद्वामदेवोऽस्य छंदो गायत्रमीरितम्
देवता जगतामादिर्दुर्गा दुर्गतिनाशिनी ॥ ताराद्येकैकवर्णेन हृदयादित्रयं मतम्
त्रिभिर्वर्मेक्षण द्वाभ्यां सर्वैरस्त्रमुदीरितम् ॥ महामरकतप्रख्यां सहस्रभुजमंडिताम्
नानाशस्त्राणि दधतीं त्रिनेत्रां शशिशेखराम् ॥ कंकणांगदहाराढ्यां क्वणन्नूपुरकान्विताम्
किरीटकुंडलधरां दुर्गां देवीं विचिंतयेत्
वसुलक्षं जपेन्मंत्रं तिलैः समधुरैर्हुनेत ॥ पयोंऽधसा वा सहस्रं नवपद्मात्मके यजेत्
प्रभा माया जया सूक्ष्मा विशुद्धानं दिनी पुनः ॥ सुप्रभा विजया सर्वसिद्धिदा पीठशक्तयः
अद्भिर्ह्रस्वत्रयक्लीबरहितैः पूजयेदिमाः ॥ प्रणवो वज्रनखदंष्ट्रायुधाय महापदात्
सिंहाय वर्मास्त्रं हृञ्च प्रोक्तः सिंहमनुर्मुने ॥ दद्यादासनमेतेन मूर्तिं मूलेन कल्पयेत्
अङ्गावृर्त्तिं पुराभ्यार्च्य शक्तीः पत्रेषु पूजयेत् ॥ जया च विजया कीर्तिः प्रीतिः पश्चात्प्रभा पुनः
श्रद्धा मेधा श्रुतिश्चैवस्वनामाद्यक्षरादिकाः ॥ पत्राग्रेष्वर्चयेदष्टावायुधानि यथाक्रमात्
sā śivājñāmanuprāpya divyalokaṃ vinirmame || devīloketi vikhyātaṃ sarvalokavilakṣaṇam
tatra sthitā jaganmātā taponiyamamāsthitā || vividhān svāvatārānhi trikāle kurute'niśam
māyādhikā hlādinīyuk candrāḍhyā sargiṇī punaḥ || pratiṣṭhā smṛtisaṃyuktā kṣudhayā sahitā punaḥ
jñānāmṛtā vahnijāyāṃtastārādyo manurmataḥ || ṛṣiḥ syādvāmadevo'sya chaṃdo gāyatramīritam
devatā jagatāmādirdurgā durgatināśinī || tārādyekaikavarṇena hṛdayāditrayaṃ matam
tribhirvarmekṣaṇa dvābhyāṃ sarvairastramudīritam || mahāmarakataprakhyāṃ sahasrabhujamaṃḍitām
nānāśastrāṇi dadhatīṃ trinetrāṃ śaśiśekharām || kaṃkaṇāṃgadahārāḍhyāṃ kvaṇannūpurakānvitām
kirīṭakuṃḍaladharāṃ durgāṃ devīṃ viciṃtayet
vasulakṣaṃ japenmaṃtraṃ tilaiḥ samadhurairhuneta || payoṃ'dhasā vā sahasraṃ navapadmātmake yajet
prabhā māyā jayā sūkṣmā viśuddhānaṃ dinī punaḥ || suprabhā vijayā sarvasiddhidā pīṭhaśaktayaḥ
adbhirhrasvatrayaklībarahitaiḥ pūjayedimāḥ || praṇavo vajranakhadaṃṣṭrāyudhāya mahāpadāt
siṃhāya varmāstraṃ hṛñca proktaḥ siṃhamanurmune || dadyādāsanametena mūrtiṃ mūlena kalpayet
aṅgāvṛrttiṃ purābhyārcya śaktīḥ patreṣu pūjayet || jayā ca vijayā kīrtiḥ prītiḥ paścātprabhā punaḥ
śraddhā medhā śrutiścaivasvanāmādyakṣarādikāḥ || patrāgreṣvarcayedaṣṭāvāyudhāni yathākramāt
«...она, получив повеление Шивы, сотворила дивный мир, прославленный как «Девилока», отличный от всех миров. Там пребывающая мать мира, принявшая подвиг и обет, разные свои нисхождения в трёх временах творит непрестанно. С «майей» впереди, с «хладини», богатая луною, с висаргою, снова «пратиштха», с «смрити» соединённая, с «кшудхою» вместе, снова «джнянамрита», с супругою огня в конце и с пранавою впереди — мантра считается. Риши у неё да будет Вамадева, размер назван гаятра, божество — первая из миров Дурга, уничтожающая злую участь; с пранавою впереди, по одному слогу, — троица от «хридаи»; тремя — «варма», двумя — око, всеми — «астра» названо. Подобную великому изумруду, украшенную тысячею рук, держащую разные оружия, трёхокую, с луною на челе, богатую браслетами, наручами и ожерельем, со звенящими ножными кольцами, носящую венец и серьги, — Дургу, богиню, да помыслит он. Восемьсот тысяч да шепчет мантру, кунжутом со сладким да возливает или молочною пищею тысячу; на девятилотосном да чтит. Прабха, Майя, Джая, Сукшма, Вишуддха, Нандини, снова Супрабха, Виджая, Сарвасиддхида — силы подножия; водами, с тремя краткими, без среднего рода, да чтит их. Пранава, «ваджранакхаданштраюдхая», после слова «маха» — «симхая», «варма» и «астра» и «намах» — названа мантра льва, о муни; ею да даст он сиденье, а образ да устроит коренною. Прежде почтив окружение членов, на лепестках да чтит силы: Джая, Виджая, Кирти, Прити, после Прабха, снова Шраддха, Медха и Шрути, с первых слогов своих имён; на концах лепестков да чтит восемь оружий по порядку.
a6993deaac65 · published Sep 5, 2026, 3:56:16 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Девилока сделана самою Дургою и названа «отличною от всех миров». Это не удел, полученный по разделу, а построенное ею самой; и живёт она там не в почёте, а «принявшею подвиг и обет».
Сиденье под ней устраивают отдельною мантрою — мантрою льва, где перечислено оружие зверя: молния-когти, клыки. Прежде чем призвать богиню, вызывают её ездовую и усаживают её; чин не забывает, что трон здесь живой.
Её силы носят имена, которые в других местах книги были бы отвлечёнными понятиями: Победа, Слава, Любовь, Вера, Разумение, Слух. Восемь лепестков вокруг неё заняты тем, что и делает человека способным, — и все они названы её силами, а не его.