वेन उवाच
गृहेषु पुण्यसंयुक्तं गोस्थानं वरमुत्तमम् । सोमपायी भवेद्यत्र तीर्थं तत्र प्रतिष्ठितम्
आरामा यत्र वै पुण्या अश्वत्थो यत्र तिष्ठति । ब्रह्मवृक्षो भवेद्यत्र वटवृक्षस्तथैव च
अन्ये च वन्यसंस्थाने तत्र तीर्थं प्रतिष्ठितम् । एते तीर्थाः समाख्याताः पिता माता तथैव च
पुराणं पठ्यते यत्र गुरुर्यत्र स्वयं स्थितः । सुभार्या तिष्ठते यत्र तत्र तीर्थं न संशयः
सुपुत्रस्तिष्ठते यत्र तत्र तीर्थं न संशयः । एतान्यपि च तीर्थानि राजवेश्म तथैव च
पात्रस्य लक्षणं ब्रूहि तस्मै देयं सुरोत्तम । प्रसादसुमुखो भूत्वा कृपया मम माधव
gṛheṣu puṇyasaṃyuktaṃ gosthānaṃ varamuttamam | somapāyī bhavedyatra tīrthaṃ tatra pratiṣṭhitam
ārāmā yatra vai puṇyā aśvattho yatra tiṣṭhati | brahmavṛkṣo bhavedyatra vaṭavṛkṣastathaiva ca
anye ca vanyasaṃsthāne tatra tīrthaṃ pratiṣṭhitam | ete tīrthāḥ samākhyātāḥ pitā mātā tathaiva ca
purāṇaṃ paṭhyate yatra gururyatra svayaṃ sthitaḥ | subhāryā tiṣṭhate yatra tatra tīrthaṃ na saṃśayaḥ
suputrastiṣṭhate yatra tatra tīrthaṃ na saṃśayaḥ | etānyapi ca tīrthāni rājaveśma tathaiva ca
pātrasya lakṣaṇaṃ brūhi tasmai deyaṃ surottama | prasādasumukho bhūtvā kṛpayā mama mādhava
— а в домах святое место, лучшее и наилучшее, — коровник; и где живёт пьющий сому, там утверждена тиртха. Где святые рощи, где стоит ашваттха, брахманово древо и баньян, и иные в лесном месте — там тиртха. Эти названы тиртхами; и отец, и мать — так же. Где читается пурана, где сам пребывает наставник, где живёт добрая жена — там тиртха, нет сомнения. Где добрый сын — там тиртха, нет сомнения; и это тиртхи, и царский дом также». — «Скажи признак достойного, кому надлежит давать, о лучший из богов; будь милостиво обращён ко мне, о Мадхава».
5f9d563bb029 · published Sep 3, 2026, 4:13:33 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Ряд заканчивается там, где никакой воды нет: отец, мать, наставник, добрая жена, добрый сын. Тиртха — «переправа»; и здесь прямо сказано, что переправой бывает человек. После такого списка вопрос о том, кому давать, звучит уже иначе.