नासतो ऽदृष्टत्वात्
nāsato 'dṛṣṭatvāt
Не [выводится вещь] из погибшего: у не-сущего не видано [передачи] облика знанию.
स्वकीयं पीताद्य्-आकारं ज्ञाने समर्प्य विनष्टोऽप्य् अर्थो ज्ञान-गतेन पीताद्य्-आकारेणानुमीयते । अतोऽर्थ-वैचित्र्य-कृतम् एव ज्ञान-वैचित्र्यम् इति सौत्रान्तिक-मतं दूषयति—
नासतोऽदृष्टत्वात् ॥
असतो विनष्टस्य पीताद्य्-अर्थस्य पीतादिर् आकारो ज्ञाने न सम्भवति । कुतः ? अदृष्टत्वात् । धर्मिणि विनष्टे धर्मस्यान्यत्र सम्बन्धादर्शनात् । न चानुमेयो घटादिर् न तु प्रत्यक्ष इति शक्यं भणितुम् । प्रत्यक्षेण जानामीति प्रतीत्यैव तन्-निरासाद् इति सौत्रान्तिकासाधारणो दोषः । तस्मात् प्रत्यक्षो घटादिर् न तु ज्ञान-गतेन तद्-आकारेणानुमीयत इति ॥26॥
svakīyaṁ pītādy-ākāraṁ jñāne samarpya vinaṣṭo'py artho jñāna-gatena pītādy-ākāreṇānumīyate | ato'rtha-vaicitrya-kṛtam eva jñāna-vaicitryam iti sautrāntika-mataṁ dūṣayati—
nāsato'dṛṣṭatvāt ||
asato vinaṣṭasya pītādy-arthasya pītādir ākāro jñāne na sambhavati | kutaḥ ? adṛṣṭatvāt | dharmiṇi vinaṣṭe dharmasyānyatra sambandhādarśanāt | na cānumeyo ghaṭādir na tu pratyakṣa iti śakyaṁ bhaṇitum | pratyakṣeṇa jānāmīti pratītyaiva tan-nirāsād iti sautrāntikāsādhāraṇo doṣaḥ | tasmāt pratyakṣo ghaṭādir na tu jñāna-gatena tad-ākāreṇānumīyata iti ||26||
64166f9a855e · published Jul 27, 2026, 4:41:38 AM UTC
Available inRUPage between verses with
«Предмет, уже погибший, вручив знанию свой облик — жёлтое и прочее, — выводится по этому облику: пестрота знания создана пестротой предметов» — таково учение саутрантики. Его порицает:
«Не из не-сущего: не видано».
У не-сущего — погибшего — предмета облик в знании невозможен: когда носитель погиб, его свойству не видано связи с иным [местом]. И не скажешь «горшок выводим, а не воспринимаем»: само удостоверение «знаю ВОСПРИЯТИЕМ» это отметает — особый изъян саутрантики. Потому горшок воспринимаем, а не выводится по облику в знании.