पयो ऽम्बुवच् चेत् तत्रापि
payo 'mbuvac cet tatrāpi
Если [скажут]: как молоко [само створаживается] и вода [сама течёт], — и там [правит Сознающий].
ननु पयो यथा दधि-भावेन स्वतः परिणमते, यथा चाम्बु वारिदम् उक्तम् एक-रसम् अपि ताल-चूतादिषु मधुराम्लादि-विचित्र-रस-रूपेण तथा प्रधानम् अपि पुरुष-कर्म-वैचित्र्यात् तनु-भुवनादि-रूपेणेति चेत्, तत्राह—
पयोऽम्बुवच् चेत् तत्रापि ॥
तयोः पयोऽम्बुनोर् अपि चेतनाधिष्ठितयोर् एव प्रवृत्तिः, न तु स्वतः रथादि-दृष्टान्तेन तथानुमानात् । तयोस् तद्-अधिष्ठितत्वं चान्तर्यामि-ब्राह्मणात् सिद्धम् ॥3॥
nanu payo yathā dadhi-bhāvena svataḥ pariṇamate, yathā cāmbu vāridam uktam eka-rasam api tāla-cūtādiṣu madhurāmlādi-vicitra-rasa-rūpeṇa tathā pradhānam api puruṣa-karma-vaicitryāt tanu-bhuvanādi-rūpeṇeti cet, tatrāha—
payo'mbuvac cet tatrāpi ||
tayoḥ payo'mbunor api cetanādhiṣṭhitayor eva pravṛttiḥ, na tu svataḥ rathādi-dṛṣṭāntena tathānumānāt | tayos tad-adhiṣṭhitatvaṁ cāntaryāmi-brāhmaṇāt siddham ||3||
74d85c621dd0 · published Jul 27, 2026, 4:41:38 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Но [скажут]: как молоко само превращается в простоквашу, и как дождевая вода, единая вкусом, — в дивные вкусы пальмы и манго, так и прадхана, по пестроте кармы пуруш, — в тела и миры. На это говорит:
«Если как молоко и вода — и там [то же]».
И у молока с водой деятельность — лишь при управлении сознающим, не сама собой: так выводится по примеру колесницы; а их подвластность Ему утверждена Антарьями-брахманой.