आह च तन्-मात्रम्
āha ca tan-mātram
И [шрути] называет ИМЕННО ТО [— образ — Владыкой]: «двурукий, с гирляндой лесной…»
न च ध्यानार्थम् असद् एव तत्त्वं तत्र कल्प्यते । यत् तत्र प्रमाणम् अस्तीत्य् आह—
आह च तन्-मात्रम् ॥
अवधृतौ मात्र-शब्दः । तं विग्रहम् एव यस्मात् परमात्मानम् आह श्रुतिर् अतः प्रमेयं तत्त्वम् इत्य् अर्थः । तत्रैव श्रूयते—
सत्-पुण्डरीक-नयनं मेघाभं वैद्युताम्बरम् ।
द्वि-भुजं ज्ञान-मुद्राढ्यं वन-मालिनम् ईश्वरम् ॥ [गो.ता.उ. 1.9]
अत्र पुण्डरीकाक्षत्वादि-धर्मा स-विग्रह एव ईश्वर इति विस्फुटम् । देह-देहि-भिदा चैव नेश्वरे विद्यते क्वचित् इति स्मृतिश् च । तथाह—अत्र देहाद् भिन्नो देहीत्य् एवं भिदेश्वर-वस्तुनि नास्ति । किं तु देह एव देहीति लब्धम् ॥16॥
na ca dhyānārtham asad eva tattvaṁ tatra kalpyate | yat tatra pramāṇam astīty āha—
āha ca tan-mātram ||
avadhṛtau mātra-śabdaḥ | taṁ vigraham eva yasmāt paramātmānam āha śrutir ataḥ prameyaṁ tattvam ity arthaḥ | tatraiva śrūyate—
sat-puṇḍarīka-nayanaṁ meghābhaṁ vaidyutāmbaram |
dvi-bhujaṁ jñāna-mudrāḍhyaṁ vana-mālinam īśvaram || [go.tā.u. 1.9]
atra puṇḍarīkākṣatvādi-dharmā sa-vigraha eva īśvara iti visphuṭam | deha-dehi-bhidā caiva neśvare vidyate kvacit iti smṛtiś ca | tathāha—atra dehād bhinno dehīty evaṁ bhideśvara-vastuni nāsti | kiṁ tu deha eva dehīti labdham ||16||
c73e603290ae · published Jul 27, 2026, 5:11:31 AM UTC
Available inRUPage between verses with
И не домышлена ради созерцания несущая суть — есть мерило:
«И называет — именно то».
Именно тот образ шрути зовёт Параматмой — он измеримая мерилом суть: «С очами-лотосами, цветом тучи, в одеждах-молнии, ДВУРУКОГО, богатого джняна-мудрой, ВЛАДЫКУ с гирляндой лесной» [Гопала-тапани]. Лотосоокость — у Владыки именно с образом: пресветло ясно. И смрити: «различия тела и воплощённого во Владыке нет нигде»: не «воплощённый отличен от тела», но ТЕЛО И ЕСТЬ ВОПЛОЩЁННЫЙ.