उभय-व्यपदेशात् त्व् अहि-कुण्डलवत्
ubhaya-vyapadeśāt tv ahi-kuṇḍalavat
По двоякому же именованию [«Он — блаженство» и «Он блажен»] — как змея и [её] кольца.
अथ स्वरूपाद् गुणनाम-भेदः प्रतिपाद्यते । भेदे हि तस्मात् तेषां गौण्यात् तद्-भक्तेर् अपि तत् स्यान् न चैवम् अस्ति तेषु तस्याः प्राधान्येनानुभवात् । विज्ञानम् आनन्दं ब्रह्म [बृ.आ.उ 3.9.28], यः सर्वज्ञः सर्ववित् [मु.उ. 1.1.9, 2.2.7], आनन्दं ब्रह्मणो विद्वान् [तै.उ. 2.2.9] इत्य् आदीनि वाक्यानि श्रूयन्ते । तत्र संशयः—भजनीयं ब्रह्म ज्ञानानन्दो ज्ञानानन्दी वेति । द्विविध-वाक्य-दृष्टेर् अनिर्णयेन भाव्यम् इति प्राप्ते—
उभय-व्यपदेशात् त्व् अहि-कुण्डलवत् ॥
ज्ञानानन्द-स्वरूपस्य ब्रह्मणो ज्ञानानन्दो धर्मत्वेन मन्तव्यः अहि-कुण्डलवत् । कुण्डलात्मनोऽप्य् अहेर् यथा कुण्डलं विशेषणत्वेन मन्यते तद्वत् । कुत एतत् तत्राह उभयेति । उक्त-श्रुतिषूभयाभिधानाद् इत्य् अर्थः । तु-शब्देन श्रुत्य्-एक-गम्यता दर्शिता । अविचिन्त्यत्वाद् इत्थं भाति । न च द्विविध-वाक्योपलम्भात् पाक्षिकं स्वरूपं, न वा स्वगत-भेदवद् इति ॥28॥
atha svarūpād guṇanāma-bhedaḥ pratipādyate | bhede hi tasmāt teṣāṁ gauṇyāt tad-bhakter api tat syān na caivam asti teṣu tasyāḥ prādhānyenānubhavāt | vijñānam ānandaṁ brahma [bṛ.ā.u 3.9.28], yaḥ sarvajñaḥ sarvavit [mu.u. 1.1.9, 2.2.7], ānandaṁ brahmaṇo vidvān [tai.u. 2.2.9] ity ādīni vākyāni śrūyante | tatra saṁśayaḥ—bhajanīyaṁ brahma jñānānando jñānānandī veti | dvividha-vākya-dṛṣṭer anirṇayena bhāvyam iti prāpte—
ubhaya-vyapadeśāt tv ahi-kuṇḍalavat ||
jñānānanda-svarūpasya brahmaṇo jñānānando dharmatvena mantavyaḥ ahi-kuṇḍalavat | kuṇḍalātmano'py aher yathā kuṇḍalaṁ viśeṣaṇatvena manyate tadvat | kuta etat tatrāha ubhayeti | ukta-śrutiṣūbhayābhidhānād ity arthaḥ | tu-śabdena śruty-eka-gamyatā darśitā | avicintyatvād itthaṁ bhāti | na ca dvividha-vākyopalambhāt pākṣikaṁ svarūpaṁ, na vā svagata-bhedavad iti ||28||
d45e3047c8ab · published Jul 27, 2026, 5:11:31 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Теперь — [не]различие качеств от сущности: будь качества иными — второстепенны, второстепенной стала бы и бхакти к ним; а она в них главная. «Брахман — знание, блаженство» и «кто всезнающ» — Почитаемый есть [само] знание-блаженство или Знающий-Блаженный? «Без решения». При полученном —
«По двоякому же именованию — как змея и кольца».
У Брахмана — знания-блаженства сущностью — знание-блаженство мысли и СВОЙСТВОМ: как змея и кольца — у змеи, [вся] сущность которой кольца, кольцо мыслится и определением. В шрути именовано ОБОЯКО; постижимо одной шрути: непостижимостью так является — без «попеременной» сущности и внутреннего раскола.