साम्पराये तर्तव्याभावात् तथा ह्य् अन्ये
sāmparāye tartavyābhāvāt tathā hy anye
В [премной] сампарае переправлять нечего [— петли срезаны]; так [читают] и другие: «не изнуряй речи».
तत्र युक्तिं प्रमाणं चाह—
साम्पराये तर्तव्याभावात् तथा ह्य् अन्ये ॥
सम्परायो भगवान् सम्परायन्ति तत्त्वान्य् अस्मिन्न् इति व्युत्पत्तेः । तद्-विषयकः प्रेमा साम्परायः कथ्यते । तत्र भव इत्य् अण् स्मरणात् । तस्मिन् सत्यैच्छिकस् तत्त्व-विमर्शो न नियतः । कुतः ? तर्तव्याभावात् । तदानीं तेन तरणीयस्य छेद्यस्य पाशस्याभावात् । तथा ह्य् अन्ये वाजसनेयिनः पठन्ति—
तम् एव धीरो विज्ञाय प्रज्ञां कुर्वीत ब्राह्मणः ।
नानुध्यायाद् बहूञ् शब्दान् वाचो विग्लापनं हि तत् ॥ [बृ.आ.उ. 4.4.21] इति ।
एवम् एवोक्तं श्री-भगवता—
तस्मान् मद्-भक्ति-युक्तस्य योगिनो वै मद्-आत्मनः ।
न ज्ञानं न च वैराग्यं प्रायः श्रेयो भवेद् इह ॥ [भा. 11.20.31] इति ॥28॥
र्प्द् : 11.20.30
--ओ)0(ओ--
tatra yuktiṁ pramāṇaṁ cāha—
sāmparāye tartavyābhāvāt tathā hy anye ||
samparāyo bhagavān samparāyanti tattvāny asminn iti vyutpatteḥ | tad-viṣayakaḥ premā sāmparāyaḥ kathyate | tatra bhava ity aṇ smaraṇāt | tasmin satyaicchikas tattva-vimarśo na niyataḥ | kutaḥ ? tartavyābhāvāt | tadānīṁ tena taraṇīyasya chedyasya pāśasyābhāvāt | tathā hy anye vājasaneyinaḥ paṭhanti—
tam eva dhīro vijñāya prajñāṁ kurvīta brāhmaṇaḥ |
nānudhyāyād bahūñ śabdān vāco viglāpanaṁ hi tat || [bṛ.ā.u. 4.4.21] iti |
evam evoktaṁ śrī-bhagavatā—
tasmān mad-bhakti-yuktasya yogino vai mad-ātmanaḥ |
na jñānaṁ na ca vairāgyaṁ prāyaḥ śreyo bhaved iha || [bhā. 11.20.31] iti ||28||
rpd : 11.20.30
--o)0(o--
89199df56bd7 · published Jul 27, 2026, 5:22:51 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Довод и мерило:
«В сампарае — нет переправляемого; так [читают] и другие».
«Сампарая» — Бхагаван («в ком сходятся таттвы»); ПРЕМА к Нему зовётся сампараей. При ней разбор таттвы волен: нет уже того, что переплывать, — нет петли, что резать. Так и ваджасанеины: «Его распознав, стойкий да творит разумение; да не продумывает многих слов: то — ИЗНУРЕНИЕ РЕЧИ». И Бхагаван: «у йогина, соединённого Моей бхакти, ни знание, ни вайрагья уже не суть благо».